Ceyhan'a Göç Ederek Gelenlerin Hikayeleri

22-25 Ekim tarihleri arasinda Sakarya Universitesi'nde TDK ile ortaklasa "Balkanlarda Turkce Egitimi ve Basin-yayin Hayati" konulu Bilgi Soleni yapila

2009-10-21T13:04:00.001-07:00

22-25 Ekim tarihleri arasinda Sakarya Universitesi'nde TDK ile ortaklasa "Balkanlarda Turkce Egitimi ve Basin-yayin Hayati" konulu Bilgi Soleni yapilacaktir.

Program ektedir.

***

10.00 Acis Oturumu
Saygi Durusu ve Istiklal Marsi

Acis Konusmalari:

Prof. Dr. Sukru Halûk AKALIN Turk Dil Kurumu Baskani

Prof. Dr. Mehmet DURMAN Sakarya Universitesi Rektoru

Balkan Ulkelerinde Turkce Genel Oturumu I

Baskan: Prof. Dr. Osman HORATA

11.30-11.50 Bilâl SIMSIR (Turkiye)
Balkan Ulkelerinde Turkce Egitimi ve Yayin Hayatinin Hukuki ve Ahdi Altyapisi

11.50-12.10 Prof. Dr. Melek OZYETGIN (Turkiye)

Balkan Ulkelerinde Turklerin Yayilma Alanlari ve Turk Yazi Dilleri Haritasi Tasarisi

12.10-13.30 Ogle Yemegi

Makedonya’da Turkce Oturumu

Baskan: Altay SUROY

14.00-14.20 Doc. Dr. Sevin ALIL (Makedonya)

Makedonya’da Turkce Egitimi

14.20-14.40 Remzi CANOVA (Makedonya)

Makedonya’da Turkce Basin Hayati

14.40-15.00 Drita KARAHASAN (Makedonya)

Balkanlarda Basin Hayati

15.00-15.20 Sevim PILICKOVA (Makedonya)

Makedonya’da Turkce Ogretimin Durumu

15.20-15.40 Cigdem ULKER (Turkiye)

Makedonya’da Egitim Sistemi ve Bu Sistemin Icinde Turk Azinligin Durumu

15.40-16.00 ARA
Bulgaristan ve Yunanistan’da Turkce Oturumu

Baskan: Yrd. Doc. Dr. Cevdet SANLI

16.00-16.20 Dr. Sabri ALAGOZ (Bulgaristan)

Bulgaristan’da Turkce Yayin Hayati

16.20-16.40 Dr. Ahmet CEBECI (Turkiye)

Dunden Bugune Bulgaristan’da Turkce Egitim ve Ogretim

16.40-17.00 Nurten REMZI (Bulgaristan)

Bulgaristan’da Deliorman Turklerinin Kulturu

17.00-17.20 Hulya EMIN GUVENC (Yunanistan)

Bati Trakya’da Gazeteci Olmak

“Biz Buradayiz: Basin Dosyasi” Sunusu

17.20-17.40 Ilknur HALIL (Yunanistan)

Lozan’dan Gunumuze Bati Trakya’da Egitim ve Ogretim

17.40-18.00 Mucahit MUMIN (Yunanistan)

Bati Trakya’da Azinlik Basininda Yazi Dili Olarak Turkcenin Kullanilma Durumu

Cagrili Konusmaci

10.00-10.30 Doc. Dr. Halûk DURSUN

Balkan Kultur Cografyamiza Bir Yolculuk

Cagrili Konusmaci

0.30-11.00 Prof. Dr. Mustafa ISEN
Cumhurbaskanligi Genel Sekreteri

Balkan Ulkelerinde Turkce Genel Oturumu II

Baskan: Doc. Dr. Sevin ALIL

11.00-11.20 Senol GONCAGUL (Turkiye)

Balkanlarda Turk Dili ve Yayin Hayati

11.20-11.40 Birol DOK (Turkiye)

Turk Cumhuriyetleri ile Turk ve Akraba Topluluklarindan Ogrenci Getirme Projesi (Buyuk Ogrenci Projesi)

11.40-12.00 Rifat SAIT (Turkiye)

Balkan Ulkelerinde Turk Dili

12.00-12.40 Naci ALAN (Turkiye)

Turkce ve Turkceyi Yayginlastirma Suuru

Romanya’da Turkce Oturumu

Baskan: Prof. Dr. Vahit TURK

14.00-14.20 Agiemin BAUBEC (Romanya)

Romanya’da Turkce Egitim Ogretimin Dunu, Bugunku Durumu ve Sorunlari

14.20-14.40 Nihat OSMAN (Romanya)

Dobruca Tatarlarinda Gunumuzdeki Basin Hayati

14.40-15.00 Dr. Ahmet ECIRLI (Romanya)

Romanya’da Yabanci Dil Yoluyla Kultur Ogretimi Ornek Olay Incelemesi: “Romanya’da Turk Kulturune Katkisi Yonuyle Turkce Ogretimi”

15.00-15.20 ARA

Kosova’da Turkce Oturumu

Baskan: Hulya EMIN GUVENC

15.20-15.40 Altay SUROY (Kosova)

Kosova’da Turkce Egitim ve Yayimcilik

15.40-16.00 Raif VIRMICA (Kosova)

Gercekler Isiginda Kosova’da Ilkokul Duzeyinde Turkce Egitim

16.00-16.20 Yrd. Doc. Dr. Cevdet SANLI (Turkiye)

Kosova’da Basin Yayin Hayatinda Turkce Telif Eserler

16.20-16.40 Osman BAYMAK (Turkiye)

Kosova’da Turkcenin Bugunu ve Gelecegi

16.40-17.00 Arif AY (Turkiye)

Kosova’da ve Makedonya’da Cagdas Turk Edebiyati

17.00-17.20 ARA

Degerlendirme Oturumu

Prof. Dr. Vahit TURK

Doc. Dr. Sevin ALIL

BALKANLARDA TURK OLMAK - H.Okan Balcioglu

2009-10-21T12:59:00.000-07:00

Butun soydaslarima merhaba;

Balkan ulkelerinde yasayan insanlarimiz tarih boyunca Turk soylu olmanin sikintisini cekmisler, sadece karsi din mensuplarinin değil kendi dindaslarinin bile baski, tahkir ve tenkitlerine ugrayarak asimile edilmeye calisilmislerdir. Gunumuzde bile baska dindas topluluklar ile beraber yasayan ( Kosova - Makedonya ) soydaslarimiz kulturel olarak eritilmeye calisilmaktadir. Din baska din mensuplarina karsi koruyucu bir zirh olustururken kendilerini eritme niyetli dindaslarina karsi bir etki saglayamamakta hatta dez avantaj olusturmaktadir. Bunun onlenebilmesi icin o cografyalarda yasayan Turk kokenli insanlar olarak simdiye kadar yapilmis kendilerine has kulturu ve tarihi devamliligi bilimsel yolla tespit eden calismalar derlenmeli, gelistirilmesi yolunda daha da fazla calisilmalidir. Gunumuzde insanlar kabul etmeliyiz ki gunumuz dunyasinda insanlar kendilerini din temelinde degil ulus bazinda tanimlamaktadir. Hele Turkler gibi tarihe damga vurmus eski dunyanin her yaninda izleri bulunan bir milletin kendini tanimlamada ki mesruluguna kimsenin karsi cikmasi soz konusu bile olmamalidir. Dinin eritmede ki rolu kacinalamz bir gercektir. Dunya uzerinde bulunan bir cok Turk boyu bulunduklari dindas ulkenin icinde erimistir. Bunun istisnasi ve ders alinacak guzel bir ornegi Irak Turkleridir. Irak'da yasayan soydaslarimiz icinde yasadiklari dindas Arap toplumu icinde erimemek ve soylarini, kulturlerini korumak icin cok buyuk bir mucadele vermislerdir. Bugun icin bile soylenebilir ki dünya uzerinde Turkluk bilincinin en kuvvetli oldugu Turk gruplarindan biri Irak Turkmenleridir. Balkan cografyasinda dolasildiginda veya hakkinda arastirma yapildiginda Balkan devletleri icin Turk ifadesinin Islam ifadesinden daha urkutucu oldugu bir gercektir. Tabi bu tanimin onlar acisindan milli utanc dogurdugu gibi tarihin derinliklerine kadar inen bir korkuyu hortlattigi da ( Kuman, Pecenek ve Batı Hun Devleti ) bir gercektir.

Yunanistan, Bulgaristan, Sirbistan, Makedonya, Arnavutluk ve hatta Romanya icin bile Islam tanimi Turk ismi kadar urukutucu degildir.Gerci Balkanlar da Turk tanimi Islam tanimi ile ozlesmis olmasina ragmen sozgelimi Balkanlarda ki en buyuk Musluman kitle olan Arnavutlar bile Turkleri eritmeye calismaktadir. Oysa gecmisteki buyuk devletin ( Imparatorluk ) bakiyesi olarak bugun o cografyada yasamaya calisan soydaslarimiz, onlar icin inandiklari ve yasadiklari dinle tanismalarini saglayan, kulturlerini korumalarini saglamis bir milletin orada biraktigi emanetleridir. Ayni zaman da bu insanlar o cografyalarin Turkiye ile bagini kuvvetli ve canlı tutan vesileleridir.

Gunumuzde Balkan Turklerine her zamankinden cok daha fazla is dusmektedir. Milli kultur degerlerine, tarihlerine dillerine cok daha fazla onem vermeli ve icinde bulunduklari toplumun icinde erimemelidirler. Unutmamalidirlar ki onlar sadece Fatih'in, Kanuni'nin, Yavuz'un veya Ataturk'un değil ayni zamanda Selçuk beyin, Alparslan'ın, Saltuk Bugra Hanin, Bilge Kaganın, Oguz Hanın, Mete'nin ve Atilla'nin da evlatlaridir. Bu tarihi kokun bilincinde olmalidirlar. Ataturk ne diyor; Turk evladi tarihini ogrendikce kendinde daha buyuk isler yapmak icin guc bulacaktir. Butun Balkan cografyasinda yasayan Turkler ekonomik anlamda guc olmanin yollarini aramalidir. Bu sebeple ekenomik gucu olan sahislar birlesmeli ortak sirketler kurmali, fakir - imkani olmayan ailelerin cocuklarin okutulmasi icin yatili okullar kurulmalidir. Dini, ummetci organizasyonlardan kacinilmali, bilinmelidir ki bu tur olusumlar Turk toplumunun erimesine sebep olacak fikriyatin tolum icinde yayilmasina vesile olacaklardir.

Ne yazik ki sadece Balkanlarda degil eski cografyamizin hemen hemen her yerinde kendilerine yonelik bilincli siyaset yuzunden Turkler ekonomik acidan zayif ve etkisizdir. Bu nedenle de bulunduklari ulkeler icinde etkin degillerdir. Bu Bulgaristan'da da, Yunanistan'da da, Makedonya'da da boyledir. Bu husus ile dunya da istisnayi olustururlar. Gunumuz de eski imparatorluklarin ayrilmis olduklari ulkelerde biraktiklari insanlari soz gelimi Hindistan'da ki Ingilizler, Kuzey Afrikada ki Fransiz kokenliler, Angola'da ki Portekizliler, Filipinlerde ki Amerikalilar, Latin Amerika ulkelerinde yasayan Ispanyollar bulunduklari kentlerin en seckin ve zengin semtlerinde varlikli bir yasam surmektedir. Bizler ise Suriye'de, Irak'ta, Lubnan'da, Yunanistan'da, Bulgaristan'da, Yunanistan'da, Romanya'da, Makedonya'da en kohne ve fakir semtlerde yasamaktadirlar. Artik insanlarimiz bunun boyle devam etmesine izn vermemeli, bunun degismesi hususunda mucadele etmelidir. Ama bunun icin once yazimin gecen kisminda ifade ettigim gibi milli bilincine ulasmali, aralarindaki parcalanmaya, darginliga, hizipcilige son vermeleri ve birlesmeleri gerekmektedir. Soz gelimi kucucuk Makedonya'da uc adet Turk siyasi partisi bulunmaktadir. Burada kayip Turklerin tamaminin, kazanc ise bizlerin o cografyada etkisiz kalmasini isteyen o ulke idarecileri ile onlari, o cografyada eritmeye calisan dindas toplumundur. Derhal siyasetle ugrasan insanlarimiz dunyevi kaygilarindan mensubu bulunduklari aziz milletin lehine vaz gecerek birlesmeli ve ortak - tek bir siyasi parti adi aldinda faaliyet gostermelidir. Oguz hanın ogullaina tavsiyesi nedir? Birlikten kuvvet dogar, guc olunur. Ancak o zaman dunya Turklerinin bulunduklari ulkeler icinde ki makus tarihi degisir ve kosullar, tarih sizden bunu bekliyor. Gayret sizden takdir Allah'dan. Selam ve saygilar.

H.Okan Balcioglu

BALKAN RUMELİ GÖÇMENLERİ KONFEDERASYONU'na İZMİR'den İKİ FEDERASYON DAHA KATILDI.

2009-10-21T12:58:00.000-07:00

BALKAN RUMELİ GÖÇMENLERİ KONFEDERASYONU'na İZMİR'den İKİ FEDERASYON DAHA KATILDI.

Üçüncüsü Bursa'dan yakında katılacak.
Balkan Rumeli Göçmenleri Konfederasyonu , tüm camiayı tek çatı altında toplama yolunda önemli bir adım daha attı.Konfederasyona katılmak amacıyla Genel Kurullarında aldıkları kararları gereğince İZMİR'de bulunan iki Federasyon katılım dilekcelerini Konfederasyon Yonetimine verdi.
1. Ege Balkan-Rumeli Dernekleri Federasyonu ve
2. İzmir Balkan Dernekleri Federasyonu'nun
Katılım dilekçelerininin Balkan Rumeli Göçmenleri Konfederasyonunca alınmasını müteakiben , İzmir'de toplanmış olan Yönetim Kurulunun oylarına sunuldu ve oy birliği ile katılımları kabul edildi.
Konfederasyon Yönetim Kurulu üyeleri her iki Federasyon merkezini de ziyaret ederek yeni üyelerle tanıştı. Ziyaretler sırasında Federasyon Başkanları Süleyman PEHLİVAN ve Vahap SAVAŞAN'ın konuşmalarını Konfederasyon Başkanı Turan GENÇOĞLU teşekkür ederek ve hayırlı olması temennisiyle cevapladı.
Toplantının dagılması nedeniyle dilekcesi geciken Bursa Rumeli Turkleri Federasyonu'nun katılım talebi gelecek ay yapılacak olan Yonetim Kurulu Toplantısına bırakıldı.
Her geçen gün örgütlenen rumeli insanı birlikte ve beraber hareket edebilme yeteneğini de geliştirmekte.Bugüne kadar organize olduğu coğrafyayı tüm Türkiye'yi kapsıyacak sekilde genisletmeye kararlı gözüken yöneticiler herhangi bir ust çatı kurulusuna katılmamıs Derneklerin de bulundukları bölgelerdeki Federasyonlara katılmaları konusunda çağrıda bulundu.
Toplantıların akabinde İzmir Fuarı kültür merkezinde "Balkan Kadınlar Derneği"'nin planladığı "Balkan Göçleri ve Kadın" paneli izlendi.
Biz de aramıza yeni katılan Federasyonlarımıza hos geldin diyor , katılımlarının hayırlı ve ugurlu olmasını temenni ediyoruz.

Rumeli Balkan Federasyonu
Yonetim Kurulu

77 YIL SONRA PRIYEPOLYE'DE - H. YILDIRIM AGANOGLU

2009-10-19T13:28:00.000-07:00

77 YIL SONRA PRIYEPOLYE'DE

22 Eylul 2009 Ramazan Bayraminin ucuncu gunu. Kaderim beni Saraybosna'ya tekrar surukledi. Priyepolye (Prijepolje) dogumlu Huseyin Amcam de benimle beraberdi. Babamin gidemedigi ve kardes cocuklari oldugu akrabalarina ben ve amcam ilk defa gidiyorduk. Bizi karsilayan akrabalarimla hasret giderdikten sonra kalacagimiz evlere dagildik.

Anladigim kadariyla akrabalarimiz yollar guvenli olsa da bizim Priyepolye'ye gitmek istememden pek hosnut degillerdi. Ancak aradan o kadar uzun seneler gecmisti ki biz bu cografyaya sadece 3 saatlik bir mesafedeyken bu SIKINTILARI dusunecek durumda degildik. Netice de akrabalarimla birlikte Saraybosna sehir merkezindeki Sirbistan Buyukelciligi’ne gittik. Çunku amcam Huseyin Aganoglu’nun dogdugu sehri gorebilmesi icin Sirbistan vizesi gerekiyordu. Fotograflar cekildi, gereken islemlere baslandi. Ancak burokrasi burada pesimizi birakmadi ve vize isinin kisa surede sonuclanamayacagi anlasildi. Dolayisiyla amcam vazgecmek zorunda kaldi.

Visegrad Koprusu’nu ziyaretimizden sonra kenarinda, cektirdigimiz fotograflarin bizim icin ayri bir hatirasi oldu. Çok mutluyduk. Ancak Saraybosna’ya dondukten sonra akrabam Nermina’ya cektigim fotograflari gosterdigimde ben heyecanla Visegrad koprusunu ne kadar begendigimi anlatirken onlarin yuzu asik bir sekilde beni dinlediklerini gordum. Ne oldugunu sordugumda yine bir aci haberle karsilastim. Bu koprude Sirp cetnikler hem 2. Dunya Savasi’nda hem de 1992 savasinda Musluman Bosnaklari katletmisler. Hatta o zamanlar bu kopruye Kanli Kopru adi verilmis. Drina nehrinin gunlerce kan kirmizisi aktigi rivayet edilir. Ne aci yarabbim. Hayvanlar bile icgudusel olarak ve sadece yiyecekleri bir canliyi oldururler. Bir insana boyle bir katliam yapacak bir insan dusunemiyorum. Onlar hayvandan da asagilik varliklar cunku.

Visegrad koprusunu ziyaret ettikten sonra, bizi orada bekleyen Sabahaddin Obucina beyefendi ile tanistik. Tanismadan sonra biz Zambak Tur grubundan ayrildik. Sirf, Huseyin Kansu’nun ricasi uzerine bizi alip babamin dogum yeri olan Priyepolye’ye goturmek icin 2-3 saatlik bir yoldan gelen bu beyefendi Priyepolye Islam Meclisi Baskani idi. Gercekten ilerlemis yasina ragmen hala bir delikanli gibiydi. Kiyafeti, kibarligi ve misafirperverligi ile bizleri etkiledi.

Arabaya ben, esim, kendisi de Priyepolye dogumlu olan Zehra Halam ve bize Bosnakca tercumeler konusunda yardimci olacak dostumuz Rifat Ahmetbeyoglu ile bindik. Aradan cok gecmeden Rudo kasabasindan gectik. Yillardir Osmanli Tarihinde cok onemli bir rolu bulunan Sokullu Mehmet Pasa’nin Sirp asilli bir devsirme oldugu, hatta kardesinin papaz oldugundan bahsedilir. Turkler buralarin tarihini eski Yugoslayva’daki Sirp tarihcilerden ogrendikleri icin bazi gercekleri bilememeleri normaldi tabii. Son donemde yetisen bazi Bosnak tarihciler Sokullu Mehmet Pasa’nin aslinin Rudo kasabasindan oldugunu iddia etmektedir. Ilerleyen zamanlarda bu mesele de yeni bilgilerin ortaya cikmasi belki de bilinenleri degistirecektir.

Rudo’yu gectikten sonra Sabahattin Bey bize eliyle bir binayi isaret etti. Yolun kosesindeki bir terk edilmis bir mola tesisinde savas esnasinda yasanan bir olayin anlatilmasi bizi dehsete dusurdu. Bosna Savasi esnasinda 1992 yilinda ici tamamen Bosnak Muslumanlarla dolu bir otobus bu mola tesisinde cetnikler tarafindan durdurularak yolcularin tamami katledilmis. Otomobilde buz gibi bir hava esti. Herkes suskundu, sehitlerin mubarek kanlari o topraklara sinmisti. Piril piril bir gokyuzu, gunesli bir gun, yemyesil bir tabiat olmasina ragmen katliamin manevi agirligi ve huznu hepimizin gonlune gelip oturmustu. Uc Ihlâs, bir Fatiha okuyarak yolumuza devam ettik. Babamin dogdugu topraklara ulasmak aslinda dusundugum gibi hic neseli baslamamisti.

Sirbistan sinirina ulastigimizda yanimiza gelen bir bay bir bayan sinir polisi pasaportlarimizi aldiktan sonra arabanin icerisine uzun uzun bakti. Tercumanimiz Rifat’a neden vizemiz bulunmadigini sordu. Yanimizdaki Rifat Bey ayrintili olarak elimizdeki Hususi Pasaporta (Yesil Pasaport) vize gerekmedigini anlatti. Onlarin gozlerindeki bakislari hic unutmayacagim. Davranislari hic de, hos geldiniz der gibi degildi cunku. Daha yarim saat once Rudo civarindaki katliam anlatildiktan sonra bir de buradaki soguk muamele savas zamaninda aslinda burada neler yasandigini anlamamiz icin yeterli ipuclariydi.

Her ne kadar Sirbistan 1992’deki Sirbistan degildi artik. Milosevic devrilmis, daha demokratik bir ulke haline gelmeye calisan bir ulke olmustu. 2009 eylulundeki Sirbistan hukumetinde Sancakli bir Bosnak bakan vardi. Sancak Muslumanlari Milli Konseyi Baskani Sancak Muslumanlarinin lideri Dr. Suleyman Ugljanin bakan olmustu. Savas zamaninda aranan ve ulkesinden cikmak zorunda kalip Ankara’ya siginan bu insan artik Belgrad’da bakandi. Sirf bu olay bile konjonkturun ne kadar degistigini gostermesi bakimindan yeterli bir ornektir.

Sirbistan topraklarina girdikten sonra bir baska heyecanlandim. Ne de olsa yillardir adini duydugum, acisini hissettigim, kavusma heyecani yasadigim ve ailemin koklerinin bulundugu Sancak bolgesine girmistim, artik. Her kavusma ayni zamanda gocun ne kadar aci bir kavram oldugunu bir kez daha hatirlatiyordu bana.

Saraybosna’dan beri baslayan yesillik bizden hic ayrilmamisti. Her taraf ya orman ya da yemyesil araziydi. Saraybosna’dan cikip Priyepolye’ye gelene kadar gecen uc saatlik bir zamanda yesil olmayan sadece kahverengi toprak olan bir arazi gormeniz neredeyse imkânsizdir. Gectigimiz yollarin neredeyse tamaminin yaninda ise mutlaka bir irmak akiyordu.

Ilk gececegimiz Sancak sehri Priboy’du. Burada babamla kardes cocugu olan Sucro Amca ile tanistik ve gorustuk. Amca ile ilk defa gorusmemize ve hatta varligini bile ilk defa duymamiza ragmen son derece samimi bir sekilde sarildik birbirimize. Eee kolay degildi goc, kolay degildi 77 senelik ayrilik. Bunu anlatmaya kelimeler kâfi gelmiyor. Sucro ile benim babam kardes cocuklari imis. Bunu duyunca o kadar uzuldum ki. Hadi benim bilmemem normal ama babam ile amcamin bile onlari hic tanimamalari ve baglantilarinin kopmus olmasi ne kadar aci bir olay aslinda.

Aslinda babamin babasi olan Ahmet dedemler 4 erkek kardesmis. Ahmet, Aliya, Mehmet ve Hasan. Bunlardan Hasan’in cocugu olmamis. Ahmet Dedem 1932 yilinda Istanbul’a goc etmis. Aliya Agincic Priyepolye Belediye baskanligi yapmis. Aliya, bizimle ayni arabada gelen Zehra Halam’in babasi. 2. Dunya Savasi sonunda 1944 yilinda cetnikler, Alman taraftarligi yaptigi iddiasiyla evinden alip sokak ortasinda sehit etmisler onu. Esi Esma cocuklari Murat, Kamil, Ayse, Muyesser ve Zehra’yi alip Saraybosna’ya goc etmis. Iste onlarla Saraybosna’da yasadiklarindan ve Turkiye’ye gelip gittiklerinden dolayi babamla tanisiyorlar ve gorusuyorlardi.

Ancak Sucro’nin babasi Mehmet Priyepolye’de yasamaya devam ettiginden dolayi ve ne kendisi ne de cocuklari Turkiye’ye gelmediklerinden dolayi hic tanisamamistik. Bu gezi vesileymis bu bulusmalara. Ayrilik ve Allaha Emanet sozleri bir baska huzunlendirdi bizleri. Ancak ayrilmanin verdigi huzun hemen dagildi. Çunku yaklasik 45 dakikalik bir yol sonrasi babamin dogum yerine kavusmanin verdigi heyecan ve kalp carpintisi daha agir basmisti cunku.

Priyepolye’ye ilk girdigimizde bizi Osmanli’nin bolgeye yadigâr biraktigi Saat Kulesi karsiladi. Arabadan fotograf cekilmek uzere indigimde 77 yillik hasrette sona ermis oluyordu aslinda. Evet babamin dogdugu sehre ayak basmistim. Saskinca ve telasla etrafa bakiyordum. Nereye bakacagimi bilemez bir haldeydim cunku. Fotograf cekildikten sonra Zehra Halam kendi dogdugu evlerinin oldugu Vakif Camii ve mahallesini isaret etti. Babamin mahallesi ise daha ileride Saranpo Mahallesiymis. Terzi olan Ahmed Dedem nerede calisiyordu acaba. Ne sartlar altinda goc etmeye karar vermisti. Beynimin icinde bu sorular dolasiyordu.

Priyepolye sehri Bosna-Sirbistan sinirina 45 km. mesafede bir kasabadir. Orijinal yazilisi Prijepolje’dir. Osmanli ise bu kasabaya Prepol demekteydi. Balkanlar’da dolasirken ya da tarihi arastirmalar yaparken cekeceginiz zorluklardan bir tanesi de yer isimlerinin farkli soylenisi ya da yazilisidir. Bosna-Hersek ve Sirbistan’da Roma Imparatorlugu zamaninda kurulan sehirlerin isimleri daha sonra Slav kabilelerinin bolgeye yerlesmesiyle degismistir. Osmanli Devleti bolgeyi fethedince kimi sehirler yeni kurulmus, kimi sehirler buyumus ve gelismistir. Osmanli daha once kurulu bulunan bir sehrin ismini genelde degistirmemis, telaffuz ederken kendi diline uyarlamistir. Sancak bolgesi sehirleri olan Prijepolje Prepol, Sjenitsa Senice, Novipazar ise Yenipazar seklinde kaydedilmistir. Plevlja’ya ise Osmanli Taslica demistir. Isyerimde hergun cesitli belgelerini gordugum bu sehirlerde bulunmak o kadar guzeldi ki.

Daha sonra babamin dogdugu mahalle olan Saranpo Mahallesi’ne gittik. Buradaki Ibrahim Pasa Camii’ni ziyaret ettik. Burada eskiden gorev yapan bir akrabamin Hafiz oldugunu ogrendik. Babamin evini buldum, fotograflarini cektim. Babamin sehit edilen Ali Amcasinin yaptirdigi cesmeyi gorduk, oradan su ictik. 1944’te sokak ortasinda oldurulen Ali Amca’nin mezar tasinin koyulmasina bile ancak komunizm devrinin bitmesinden sonra musaade edilmisti. Bu ne acidir yarabbim.

Babamin diger Amcasi Mehmet Bey’in torunu Ertekin ile tanistik. 77 yil suren ayrilik bitmisti artik. Sehrin ortasindan gecen Lim Nehrine indim, elimi yuzumu yikadim. Ne Ahmet Dedem ne de babam bu sehirden 1932 yilinda goc ettikten sonra bir daha bu sehri gorememisler. Bu Istanbul’daki tum akrabalarimiz arasinda sadece bana nasip olmustu. Uzuleyim mi, sevineyim mi, bilemedim. Hem huzun hem sevinc benimle bir aradaydi.

Goc kitabini yazdim ama alti gun suren Bosna-Hersek ve Priyepolye gezimde goc ne kadar aci bir kavrammis, goc acilarini hem de 77 yil sonra bizzat yasayarak bir kez daha ogrendim.

H. YILDIRIM AGANOGLU

15.10.2009

BALKANLARDAKI TURK SOYKIRIMI:

2009-09-08T13:41:00.000-07:00

BALKANLARDAKI TURK SOYKIRIMI:

Goc olayi; ister bir milletin, ister bir dine inananlarin, isterse bir etnik kokene mensup olanlarin baslarina gelsin, bir insanlik dramidir.

Tarihi olaylar sonucunda zorla yapilan yer degistirmeler insanlarin hafizalarindan asla silinmemekte ve cok aci izler birakmaktadir. Rumeli'den Anadolu'ya yonelik gocler Avrupa tarihinde son 300 yildir gorulen en buyuk insanlik ayiplarindandir. Izleri ise hala tazedir.
Goc, kelimenin koku itibari ile gocmeyi, ayrilmayi, yikilmayi, insanin kokuyle baglarini koparmayi icerir. Savasin dahi en acimasiz asamasi, insanlarin goce zorlanmasidir.
Osmanli Devletinin hukum surdugu zaman dilimi icinde, tarafli-tarafsiz tarihcilere ve arsiv belgelerine dayanarak sunu rahatlikla soyleyebiliriz; Osmanli, Musluman olmayanlara planli, sistematik bir etnik soykirim uygulamamistir. Buna karsilik Osmanli'nin Balkanlarda zaafa ugradigi zaman, Musluman ahali cesitli vesilelerle, katliam, baski ve zorlamalarla goce zorlanmistir.

Son 200 yilda Osmanli Devletinin sivil nufusunun dortte biri Balkanlar ve Kafkaslarda meydana gelen etnik ve dini soykirim ile bunlarin dogal sonucu gocler sebebiyle yok olmustur. Bu yaklasIk olarak 5 MILYON INSANDIR.
Sadece 1912-1926 arasinda yani 14 senelik bir zamanda, Balkanlardan yapilan goc sirasinda 632 bin insanimiz kayip olmustu. Bu sayiya asker ve devlet gorevlileri dâhil degildir. Bu kayiplarin tumunun, katledildigi, aclik ve hastaliklara kurban gittigi kesindir.

Sonucta Balkanlardaki Musluman nufusun yuzde 35 i surulmus, yuzde 27 si katledilmistir.
Bundan 96 yil once, yani 1913 te LEON TROCKI bakin neler demis: kulturden nasibini almis her insanin, hissetme ve dusunme aczi yasamayan herkesin tuylerini urpertecek, midesini bulandiracak suclari bir bir siraladi ve haykirdi, "Nerdeler simdi"? O binlerce yarali Turk nerede? Onlara ne oldu? Onlara ne yaptiniz? Bize bu sorularin cevabini" verin dedi.

Bu sorulara hic kimse cevap vermedi. Ne yazik ki bu soruyu o gunden beri kimse bir daha sormadi.
Balkanlar uzerine yazi yazanlar, sozum ona ANADOLUDAKI SOYKIRIMLARIN HESABINI TUTANLAR bu soruyu hic sormadilar.

1 MILYON Ermeni'yi, 30 bin Kurdu kestik diyebilen hasta ruhlu adam da soramadi. Neden sorsun? Turkler olduruldu, soykirima tabi tutuldu diyene Nobel yok, para da yok.

(Herkes insan degildir. Insan; cana yapilan haksizligi, kendine yapilmis gibi tepki veren canlidir. Âdemoglunu nicin bu kadar asagilik kildi diye Tanri'ya sitem etmiyor, beni Turk olarak yarattigi icin tesekkur ediyorum. Surasi kesinlikle akildan cikarilmamalidir ki; Dunya barisi ve insanligin huzuru, Turk Birligi ve gucune baglidir. Turkun boyun egdirildigi bir dunyada, insanlik yerlerde surunuyor demektir.) Filozof TORLAKON.
I
ste Bosna, iste Srebrenitza, iste Cecenistan, iste Karabag, iste Afganistan, iste Irak, iste Dogu Turkistan.

Bunlari neden mi yazdim, anlatayim:
Basbakan Recep Tayip Erdogan' dan iki istegim var;

Birincisi: Balkanlardan goc eden bu insanlar, tipki yigit Karadeniz usaklari gibi, tipki Egenin zeybekleri gibi, tipki Anadolu bozkirinin yanik tenli evlatlari gibi, tipki Dogunun dadaslari gibi, tipki Guneydogunun Turk Milletinin mensubu olmaktan gurur duyan fertleri gibi hep Devlete, Laik Cumhuriyete, Vatanimiza sahip ciktilar, sadik kaldilar. Ac kaldilar, somurulduler, itildiler ama DEVLETE KURSUN sIkmadilar. Basbakan olarak siz; "size de anadilinizde yayin hakki verelim" dediniz, size; "hayir istemeyiz, biz anadilimizi zaten konusuyoruz, engel olan yok, iki dillilik Devleti parcalar yapma, catal kazik yere batmaz, biz Turk Milletinin mensubu olmaktan gurur duyuyoruz Tayyip Bey" dediler. Ozerklik, ayrilik asla istemediler. Milletin sirtina yapisan asalaklar gibi avantadan yasamadilar. Calistilar, kazandilar, vergilerini verdiler. Devlet gel dedi geldiler, ol dedi olduler. Ne daga ciktilar, ne eskiyalik yaptilar.

Buraya kadar tamam mi?

O zaman Kurt kokenli kardeslerimizin asla temsilcisi olmayan, bu katil surusu PKK ve siyasi uzantisi DTP ve hepsi yillardir Kurt kardeslerimizi somuren bu Asiret ve Aga bozuntulari ile ACILIM yaparken dikkatli olun. Yabancilarin ve tarikat kalemlerinin dediklerine inanmayin.

Ikinci istegim: TRT Ses'i kurdunuz yetmedi, Kurtce Ozel TV kuruyorsunuz. Benim ricam; Balkanlarda, Kafkaslarda, Orta Doguda, Afrika'da katledilen, soykirima ugrayan, yok edilen neslimizle ilgili tarihi gercekleri, yabanci kaynaklardan da yararlanarak ders kitaplarina koydurmanizdir.

Ulkesini seven, insanini seven, gulumsemeyi bilen, gulumsemenin iki kalp arasindaki en kisa mesafe oldugunu bilen bu mubarek insanlarin istegini insallah kirmazsiniz.

Saglik ve Basari Dileklerimle
Rifat Serdaroglu
0532 2110011
8.Eylul.2009

TÜRKÇE İLE OYNAMAYIN, TÜRKİYE BİTER!

2009-08-23T13:23:00.000-07:00

TÜRKÇE İLE OYNAMAYIN, TÜRKİYE BİTER!
22 Ağustos 2009 ·
Kerem DOKSAT

Türkiye’de etnik ayrımcılık oyunu maâlesef fena hâlde tutmuştur. Ezilen Kürtler ve onları ezen Türkler yalanı maâlesef kollektif bir hezeyan hâlini almış, pek çok Türk “yâhu, biz de onlara çok etmişiz, haklı çocuklar” der hâle gelmiştir. Büyük medyanın dezenformasyon, misenformasyon ve cinsellik-saldırganlık dolu yayınları ile hipnotize edilen halkımızın basireti bağlandı.

Askerliğimi Diyarbakır’da 1991-1992 senelerinde yapıp, Silopi’ye kadar her tarafını gördüğüm bölgede daha o zaman işler berbattı. Halk sürekli olarak devletten şikâyet ediyor, alenî olarak Türk düşmanlığı yapılıyordu.

Kürt asıllı olmayanların işyerleri fâili meçhûl olarak taşa tutuluyordu, o zamanlar henüz şehir merkezinde pek fazla silâh atılmazdı. Atılırsa da, genellikle birbirleriyle geçinemeyen, kan davalı olan bölge ahâlisinin iç hesaplaşmalarından dolayıydı. Buna mukabil, daha o zamanlar dahi belli semtlere gitmememiz, hele askerî kıyafetle asla dolaşmamamız tembih edilmişti.

Halk çok câhildi ve okula çocuğunu göndermeyenler azınlık değil, çoğunluktu. Ortalama bir erkeğin üç ilâ altı karısı, her birinden de üçer beşer çocuğu vardı. Diyelim ki ortalama 5 alalım, 5×5= 25. Bir Kürt’ün ortalama 20-25 çocuğu vardı. Bundan çok daha yüksek “rekorları” gazete arşivlerinden okuyabilirsiniz. Eğitim ve âile terbiyesinden uzak, tamamen feodal ve dayaktan başka terbiye görmemiş bu çocukların antisosyal olmaktan başka çâresi yoktu; olmayanlar zâten ya kendi arkadaşları tarafından dayakla, şişlenerek vs. öldürülüyor, ya da dışlanıp psikiyatrik hastalıklara yakalanıyorlardı. Aynı modeli kullanarak bütün Türkiye’yi işgâl ettiler.

Özal’ın başında olduğu devlet, bölgeye muazzam teşvikler ve imkânlar sağlıyor ama bunları kapanlar hemen beyaz işine dalıyor ve/veya Batı’ya göçüp, yasadışı “işlerine” orada devam ediyorlardı.

Nüfus kontrolü asla uygulanamıyordu: 1) Zâten uygulanmıyordu; 2) Uygulanmaya kalkıldığında kadınlar feodal değerlerden dolayı asla müsaade etmiyorlardı. Çünkü er yetiştirince kocalarının gözüne girebiliyor ve diğer kadınların önüne geçebiliyorlardı. Üstelik kilometrekareye 10 CIA ve MOSSAD ajanının düştüğü bu bölgede, ne kadar câhil olursa olsun, hepsi de Kürt ırkçısı hâle getirilmişti.

Hiçbiri birbirini anlamayan yedi sekiz lehçenin buluşturulması çabaları da yoğundu; bugünlerde oldukça “muvaffak” da olundu!
Tarih 2009; sıkıysa gidip fiilen Güney Kürdistan hâlini almış olan bu bölgede bir lokanta, manav veya minibüs hattı açmaya, kurmaya çalışın. Yaşatmazlar sizi, her anlamda yaşatmazlar.

Şimdi Kürt Açılımı diye Kürtçe nâmı adlında dayatılan Kırmançice denen lehçenin bile yedi sekiz alt lehçesi var, onlar da birbirlerini anlamaz. Kürtçe diye bir dil olmadığı gibi, Kırmançice ve Soranice konuşan iki kişinin birbirini anlamadığını kimseler söylemiyor.

Ayrıca Zazalar da Kürt olduklarını kabûl etmezler. Diyarbakırlı bir tiyatrocu, Diyarbakır’da Kırmançice oynadığı tek kişilik oyununu, Tunceli’de Türkçe sahnelemek zorunda kalmıştır.

Şimdi anadilde eğitim diye dayatıyorlar; koskoca Başbakan bunu tenkit edenlere “namussuz, şerefsiz” diyebiliyor.
Türkiye, İspanya değildir.

Katalanlar çok zengin oldukları, İspanyollar da onlardan aşağı kalmadıkları için paşa paşa geçinirler ama Türkiye’deki (istisnalar hâriç) bütün Kürtler Türk düşmanı hâline getirilmiştir.

Türkçe’ye alternatif ikinci bir resmî lisan ilân ederseniz, Türkiye biter!

Şimdi ben Kırmançice bir aşk şiiri yazsam ve bunu büyük medyaya yollasam, başta Haberkürt, Skytürk, Taraf, Sabah gibi bütün kanallar veya gazeteler bayıla bayıla neşrederler.

Peki, kim anlar? Küçük bir grup dışında kimse!

Ama en çok beş on sene içerisinde çoğunluk anlayacaktır.

Çünkü Türkiye, Kürdiyeleştirilmektedir.

Türk harsı ve lisanı kaybolacaktır.

Bunları görmek için orta zekâlı ve okuryazar olmak kâfidir.

TBMM çatısı altında bölücü slogan atmak serbestken, Türk şehidinin anısına hürmeten pankart asanlar yaka paça gözaltına alınmaktadır.

Örnek mi?

Buyurun:
Geçen gün Hakkâri’de kaza sonucu mühimmatın patlaması sonucu şehit olan askerlerden Piyade Er Bahadır Han Solak’ın cenazesinde arkadaşlarının açtığı pankarta polis müdahale etti.

Hakkâri’nin Yüksekova ilçesinde kaza sonucu meydana gelen mühimmat patlamasında şehit olan dört askerden Piyade Er Bahadır Han Solak, Solak Âilesi’nin tek oğluydu (dikkatinizi çekerim, eğer Kürt olsaydı en az on tâne daha er vardı). Afyon Kocatepe Üniversitesi Elektrik-Elektronik Bölümü’ndeki öğrenimini yarıda bırakmış ve bir süre Tuzla Tersâneler Bölgesi’nde gemilerde çalışmıştı. Evlerine ve sokağa Türk bayrakları asılmıştı.
Solak, dün Maltepe Yusuf Ziya Üçüncü Câmi’sinde düzenlenen törenin ardından toprağa verildi. Cenazenin yakınlarında arkadaşları “Yemen yolu çamurdandır, sefertası bakırdandır, gemiciği olan bedel öder, şehidimiz fakirdendir” yazan pankart açtı. Pankartı açanları polis yaka paça gözaltına alındı.
Eğer Türkiye’de ikinci resmî lisan ilân ve kabûl ederseniz, bu memleketin sonu olur. Çünkü ne din ne de örf âdet, bir milleti millet yapan en önemli tutkal lisandır.

Bunu bile bile “açılıyorsanız”…

Demek ki yolunuz ve amacınız bellidir.

Mehmet Kerem Doksat

RAVİKA: Akhisar’da söylenen bir Drama türküsü

2009-08-23T07:53:00.000-07:00

RAVİKA: Akhisar’da söylenen bir Drama türküsü
10 Temmuz 2009
2002 de bir köy kurulmaya başlanıyor Akhisar’da. Keskinoğlu Şirketler Grubu Manisa-Akhisar’da yaklaşık 100 dönüm kadar olan kendi arazileri içinde bir hayali gerçekleştirmeye başlıyorlar. “Güzel Ismayıl” olarak bilinen ve Keskinoğlu şirketlerinin kurucusu olan İsmail Keskinoğlu’nun 1900 yılında doğduğu Yunanistan’ın Drama kasabasına bağlı Ravika Köyü, bu projenin ilham kaynağı oluyor.
Dünya Gazetesi’nde 26 Haziran 2008 de Ahmet Çaldıran “Güzel Ismayıl” ve Ravika Köyü hakkında şöyle diyor:”Sizi hiç görmedim. Tanıma fırsatım olmadı. Hakkınızda çok şey anlatıldı. Anlatılanları dinledikten sonra, sizi yazmadan olmazdı. Ruhi Su’nun enfes ses ve yorumuyla yıllarca dinlediğimiz ‘Drama’ türküsünün anavatanından, yıllar önce gelip Akhisar’a yerleştiniz.

”Gezginliğinizin son durağı Akhisar’ı, kendinize vatan edindiniz. Artık, Akhisarlı’ydınız. Geriye dönüş mümkün değildi sizin için. Manisa’nın bu küçük ve şirin ilçesinde yaşamınızı idame ettirmek ve bu ilçeye yatırım yapmak sizin hayat felsefenizi oluşturuyordu. Yani, yaşadığınız yerden alıp, aynı yere yatırım yapmak sizin doğrularınızdı. Bu yolda bir adım duraksamadan yürüyüşünüze devam ettiniz. Her insan yaşamında zor anlar yaşar, bu bilinen bir gerçek. Fakat sizin yaşamınız daha da zordu! Hem yeni bir vatan, yeni bir yaşam tarzı ediniyorsunuz hem de ailenizi geçindirmekle yükümlüsünüz. Hayattan yılmamış olacaksınız ki, geriye değil hep ileriye dönük olarak yaşamınıza devam ettiniz.”

Köy meydanı ve muhtarlık

Mitolojiden Ravika’ya kadar gelirsek
Ravika Köyü ile ilgili olarak Keskinoğlu Şirketleri’nin sitesinde toplanan bilgiler şöyle: Yunan Mitolojisinin evi olan Olympos dağında toplantı vardı. Tanrıların Tanrısı, Kral Zeus, emir verdi, tüm Tanrılar toplanacaktı. Üç kardeş olan, Zeus, Hades ve Poseidon, Evreni pay edeceklerdi. Zeus, düzeltmek için, “gökyüzü ve dünyayı” istiyordu. Poseidon, “Denizi bana verin” dedi… “Yeraltı ve ölüm âlemi” Hades’e kaldı… Peki dediler, itiraz yoktu… Haber Tanrısı Hermes, durumu diğer Tanrılara bildirmek için, İda dağına çıkarak (Ayvalık yöresindeki Kaz dağı) borusunu kuvvetle üfürdü… Artık, 0lympos’ta herkes biliyordu. Dünya paylaşıldı.

Drama Yağhanesi (Çalışır durumda ve geleneksel sistemde, soğuk sıkma yoluyla yağ üretimi devam ediyor)

Bunun üzerine, Tanrılar Kralı Zeus, karısı Hera’yı da yanına alarak, iki beyaz atın çektiği, savaş Tanrısı Ares’in arabasına binip, Makedonya’da ortalığı kasıp kavuran, Mahşerin Dört Atlısı’nı, bulmak için yola çıktı. Ve dünyayı kana bulayan bu çılgınları buldular da. Birinci atlı; beyaz bir kısrağın üzerine oturup, başında tacı, Tanrının dünyası olan, yaşam ve umudu temsil etmek istiyordu. İkinci atlı, savaşın sembolü. Kan kırmızı bir küheylâna binip, elinde kılıcı, o harp senin bu harp benim diyerek ortamı kana bulamak sevdasında. Üçüncü atlı, elinde bir terazi, bindiği siyah atının üzerinden adalet kurmaya çalışıyordu. Yapabildi mi? Bilinmez. Nihayet dördüncü atlı, açlığın, sefaletin ve huzursuzluğun sembolü olan, soluk, kansız ve takatsiz bir atın üzerinde. Son darbeyi vurmak için harbin bitmesini bekliyordu. İşte, Zeus ve karısı Hera, bu adaletsizliği durdurmak için, Olympos dağından inerek, Makedonya ve Drama’nın yolunu tuttu.

Yağhanede sergilenen fayton (İ.Keskinoğlu ilk zamanlarında çok iyi bir araba yapım ustasıdır)

Kolağasının kurduğu belde II. Murat’ın yeniçerileri, 1430′da Balkan işgali için Selanik’e girdikleri zaman, Drama isimli kasabada, adı Namoğlu Mehmet olan bir Kolağası bıraktı. Mehmet Ağa sevilen bir Osmanlı subayıydı. Etrafına topladığı üç beş Türk asıllı aile ile birlikte, Drama kasabası civarında, Rumlarca terk edilen bir yerleşim birimini gözüne kestirerek, kökü yıllara uzanacak, barışçıl, millet ayrımcılığı yapmayan, kendisinden evvelki Rum idaresini aratmayan, insanca yaşamayı hedef alan, bir düzen kurdu. Ve bu düzen, hem onun zamanında ve hem de ondan sonraki nesillerce örnek alınarak yıllarca sürüp gitti. Kardeş gibi geçiniyorlardı. Bu şirin belde, yılların çarkında gelişip, aileler ile dolup taştı. Ve günün birinde bizim kahramanımıza yurt olacak olan, RAVİKA köyü kuruldu.

Şirin bir köy. Verimli yayla ve otlakları, etraf çağlayanlarıyla beslenen deresi, biblo gibi ufak ormanları ile tipik bir balkan yerleşim bölgesi. Hayvancılık ön planda. Bunu tütün ve ekin izliyor. İşte Ravika böyle bir köy… Ayrı dinlere bağlı köy halkı, hiçbir şeyde üstünlük taslamadan birbirlerine yardım etmek için yarış halindeydi. Ne Yorgo üstünlüğü, ne de Osman Ağa farkı vardı. Bölünen bir karpuzun iki yanı gibiydiler. Asla, Türk-Yunan bencilliği yoktu. Kardeş gibi geçinip gidiyorlardı. Kurulan RAVİKA köyü, Drama kasabasına bağlıydı. Mevsimlik hasatın satılması, bazı ticari ve sosyal işler, bu büyük kasabada yapılıyordu. Herkes, istediği zaman, serbestçe oraya giderek her türlü ihtiyacını karşılayacak durumdaydı. Osmanlıların idaresinde olan Drama kasabasındaki huzur, aynı köylerinde olduğu gibiydi. Hiçbir korku ve kısıtlama yoktu…

Köyün içindeki organik tarım yapılan sera ve korumaya alınmış anıt ağaç

Meydandaki Nalbant ve Marangoz dükkanları

Bakkal

Ravika bir fikriyat olarak yaşatıldı
Tarihsel dönemler itibariyle 1. Dünya Savaşı yılları ve Osmanlı’nın zor zamanları; çekilme, dağılma dönemleri. Savaş sırasında göçler, kayıplar, acılar. Sonra Lozan anlaşmasıyla yerler yurtlar ayrılıyordu. Ravika yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde değildi. Köydeki ailelerin bir kısmına Anadolu yolları görünmüştü. Adını duydukları ama hiç bilmedikleri topraklara yöneldiler. Acılar, özlemler, kaybolmalar, aniden yoksullaşan ya da zenginleşenler birbiri ardında sıralanıyor.

1924 yıllarında Yunanistan’dan mübadele yoluyla gelenlere muhacir deniyor. Her muhacir kendi yerini, yurdunu, çıkıp var olduğu kültürü kafasında taşıyarak yeni vatanlarında yer tutmaya çaba gösteriyorlar.

Çayhane

Zaman içinde fırtına diniyor ve ayakta kalanlar bildikleri işleri yaparak yeniden toparlanmaya başlıyorlar. İsmail Keskinoğlu’nun yurt özlemi bir yandan büyüyor.

Neden bir köy, neden Ravika?
Evet, bu soruyu ve soruya ait cevabı köyün girişini ifade eden kapının yanında yazılı olan belgeden aynen alıyoruz:

“Bir asırlık yaşamdaki mücadelenin, cesaretin ve başarma azminin ilk kazandığı yerdir.” Güzel İsmayıl” lakabının kendisine yakıştırıldığı yerdir. Babasızlığın getirdiği üvey anne hışmının eziyetlerine, kız kardeşi ile yılmadan direndikleri yerdir.

Geçmiş kullanımı ve mobilyalarıyla bir berber dükkanı

Çocukluk ve delikanlılığın özdeştiği, dostlukların yanında aşk ile kavgaların kaynaştığı yerdir.

Yaşanılanların getirdiği maceralarda, terk etmek zorunda kaldığı yerdir, dönmemek üzere geriye.

Ravika… Yunanistan’da, Drama’ya bağlı Türk ve Rum çiftçilerinden oluşan şirin bir köydür ve yeni bir asrın başlangıcı olan 1900 yılında İsmail Keskinoğlu’nun doğduğu yerdir.
Bir asırlık yaşamındaki mücadelelerin, maceracı ruhu, başarılarındaki azmi, bu köyde tüm yaşadıklarından aldığı özellikleri olmuştur.

Köy Odası şimdi aynı zamanda bir toplantı mekanı, konferans salonu

Ravika köyü Keskinoğlu ailesinde önemli yer tutar.

Bugünün temellerinde oradaki yaşananların önemi çoktur.

Keskinoğlu ailesi tarafından yaptırılan bu köy, Ravika’nın bir kopyası değildir. Ancak oradan kazanılan mücadeleci ruhun buraya aşılanması ile “Güzel İsmayıl’ın” yaşadıkları anıları işlenmiştir her bir yana.

Gelecek kuşak dedelerinin bugüne gelinmesinde yaşadıklarının hikayelerini unutmayacak, anılarına aşk ve dostluklarının yanı sıra yaşadıkları eziyetleri ve çileleri de ekleyecektir. Ravika’nın ruhunu taşıyan bu köy, Keskinoğlu ailesinin yaşanılanlara bakmasını sağlayacak, başarılarının altında yatan nedeni unutmayacaktır.

İsmail Keskinoğlu’nun Darama’da yaşadığı evin benzeri olarak yapılan konak

İ. Ksekinoğlu Konağından Köyün Meydanı

Sayın Sıdıka Keskinoğlu’nun, köyün oluşturulması ve projesinde öncülük ettiği, Keskinoğlu ailesinin tüm bireylerinin yapımına katıldığı bu köyde İsmail Keskinoğlu anılarıyla birlikte hep yaşayacaktır”

Görüldüğü gibi, bir tarih bilinci oluşturma ve onu nesneleştirme, geleceğe taşıma fikri esas olarak, köy projesini öne çıkarıyor. Yeni bir gelecek inşası aslında içinde bir geçmiş inşasını da içeriyor…

Ravika Köyü’nün yeniden doğuşu
Drama’nın Ravika köyünde doğan “Güzel Ismayıl” o günlerin savaş ortamında Türkiye’ye geliyor ve Akhisar’da mücadelesine başlıyor. Önce kesif başarısızlıklar ve Sakarya’da Adana’da verilen mücadeleler ve sonra başladığı nokta olan Akhisar’da bugünkü büyük tavuk, yumurta ve zeytinyağı imparatorluğunun kuruluşu…

Caminin içinden ve son cemamat yerinden şadırvan görünümü

Bir büyüme sürecinin ve bir ailenin isim yapma mücadelesinin hikayesindeki azim bir süre sonra çıktığı toprakları anımsamaya, doğduğu yeri anımsamaya, nostaljiyi hayata geçirmeye dönüşüyor.

İsmail Keskinoğlu 2001 de hayatını 101 yaşındayken kaybediyor. Aile onun anısına bugünkü Ravika Köyü’nü yaptırırken buna şu anda iki de müze ekliyor.

Süreci Keskinoğlu ailesi şöyle özetliyor: “Ailenin üçüncü kuşağı dedelerinin köyünü Akhisar da kurmaya karar verdiler. Temeller 2002 de atıldı. Keskinoğlu ailesinin adına Sıdıka Keskinoğlu ve Mimar Ercan Abaka Yunanistan’a giderek, Ravika Köyü’nü incelediler. Gezileri sırasında oluşturdukları fotoğraf arşivlerinden ve hala sapasağlam duran binaların mimari özelliklerinden yararlanarak kaynak oluşturdular. 1 sene süren detaylı araştırmalar sonucunda projeler hazırlandı. Akhisar’ın Kayışlar Kasabası’nda, yaklaşık 100 dönüm arazi üzerine projesi yapılan Ravika Köyü, Yunanistan’ın Drama Kasabası’na bağlı Ravika Köyü’nün aslına sadık kalınarak tam 2 yılda inşa edildi. Ravika köyü özenli ve uzun bir çalışmayla gündeme gelmiş oldu. Özellikle tavan ve duvar resimlerinde Balkan Mimarisi öne çıkıyor. Anadolu mimarisindeki motifleri de içinde yaşatan Ravika köyü bu iki ayrı kültürün birbirine ne kadar yakın olduğunun en hoş kanıtlarından.”

Köy Okulu ve Sınıfı

Ravika Köyü projesi kapsamında şu anda Drama Yağhanesi, köy muhtarlığı, berber, bakkal, manav, marangoz, demirci, nalbant, cami, ilkokul ve İsmail Keskinoğlu’nun eski Ravika’da yaşadığı evin benzeri konak ve bunları toparlayan köy meydanı şu anda inşa edilmiş ve ziyaretçilere hazır bekliyor. Yine bu alanın hemen yanında 2007 yılında eklenmiş olan İsmail Keskinoğlu müzesi ve onun yanında şimdilik tek katlı bir müze daha yer alıyor. Kompleks içinde bundan başka bir adet Mardin evi ve bir adet Bursa evi de yer alıyor. Köyün ve müzelerin çevrelediği alanın yakınında doğal yolla ekolojik tarım yapılan seralar ayrı bir özellik olarak bulunmaktalar.

Herşey biriktirmekle başlıyor ya da biriktirdikçe…
Bir yaşantının izlerini taşıyor diye biriktirmek ve saklamak, sonra bunları korumak, geçmiş yaşamın ayak izlerini hiç yok etmeden onların sürekli üzerinden gitmek farklı bir akıl yürütme biçimi şüphesiz. Bir yol çizmenin aracı olarak biriktirmek, yeni bir şey inşa etmek için geçmişi diriltmek, bir oluşumu perçinlemek için geriye dönüp genel tarih için “kişisel tarihi” yazmak, ontolojik bir çaba olarak görülmelidir.

İsmail Keskinoğlu Müzesi

Her yeniden var olmanın ve akabinde büyümenin, güç kullanmanın, gücü tesis etmenin bir kökünün bulunması, dayanaklarının ve nesnelere dayalı yazılı tarihinin oluşması şarttır.

İsmail Keskinoğlu bunu çok önceleri keşfetmiş ve bu yolda doğduğu yeri Ravika isminde özneleştirerek bugüne taşımış. Bazen bütün (bizdekinden farklı olarak…) dünyada müzelerin niye bu kadar fazla olduğunu düşündüğümüz olur herhalde. Uygarlık denen şeyin sadece akıl etmekle ve “şıp” diye kurulmadığı, birbirini takip eden olaylar ve birikimin sonucu olduğu biliniyor artık. Biriktirdikçe daha güçlü olunduğu söylenebilir bu yüzden.

Müzede yer alan İsmail Keskinoğlu’nun otomobil koleksiyonu

Gözlemcinin baktığı yerden
Ravika köyü için basında yazılan birçok yazıda İsmail Keskinoğlu’nun “doğduğu köyün aynısını” Akhisar’da yaptırdı diye yazıyor. Oysa köyün girişindeki kitabede yukarıda aktardığımız gibi “aynısı” değil, oradan izlenimler taşıyan, oranın ruhunu anlatan Balkan ve Anadolu mimarlığı öğelerinin kullanıldığı bu köy, fiziksel özelliklerinden çok taşıdığı anlamla öne çıkarılıyor. Bu bir anlamda “gözlemci” olarak bizim işimizi kolaylaştırıyor.

Gözlemci olarak işin hikayesinin anlatımından ve aktörlerin kendileri için kendi sunumlarını aktardıktan sonra bazı noktaları da irdelememiz gerekiyor.

Zira işin içinde naif bir köy ‘projesi’ var ama projeden çok öznenin kendisi anlatılıyor, dönemsel verilerin aktarımına ait belge sayılacak bilgiler arka planda flulaşıyor. Mimar var belki ama ismi “bir” yerde geçiyor, ailenin fertleri tarafından düşünülmüş ve neredeyse ’tasarlanmış’ olduğu söyleniyor. Ve söz konusu Ravika köyünün “projesi” belki de bizim bu “gözlem” bölümüz dışında mimarlık alanına hiç sürülmemiş gibi duruyor. Acaba niye? Yapılan iş, taşıdığı anlamı dışında hacim açısından az-buz bir iş değil ama bir mimarlık yayınına (mimdap bu konuda ilk oluyor) geçmiş değil henüz.

Köyün içinde her binanın yanında tanıtım yazıları var ve bu köy ve müze projesinin ilerleyeceği söylem olarak yer alıyor ancak mimari dilde ortaya konan bir plana şu anda rastlayamıyoruz. Umarız yakın zamanda ilgililer köyün şu andaki durumunu ve gelecekte alacağı şekle ilişkin bir planı izleyicilere sunarlar.

Mardin Evi

Bursa Evi

Bir adım daha atalım, projenin uygulaması ağırlıklı olarak taş-tuğla kullanılarak yapılmış ve ‘eski’ yapı tarzı ön plana getirilmişse de, özellikle ahşap işlerinde, dönemsel ahşap işleme ve süsleme tekniği ile alakası olmayan bölümler arada sırıtıyor. Kapıların bir kısmı, basit kabartmalar ve çıtalar, ahşap tavanlardaki süslemelerin bir bölümü için orijinalliğinin tartışılmasından çok basit ve gözleme, etüde dayanmayan ‘ucuz’ işler olması öne çıkıyor. Her ne kadar yukarıda bahsettiğimiz gibi “Drama’daki köyün aynısı”nın yapılmadığı söylendiği için proje; bu tür eleştirilerden bir anlamda muaf tutulmayı istemiş olsa bile, bu denli iddialı olunan bir konuda daha rafine araştırmalara ve daha titiz uygulamalara yer verilmeliydi.

Oysa berber, bakkal dükkanında, yağhanede ve konakta birçok mobilyanın seçimesi, eskiden kalan koleksiyonların sergilenmesi çok başarılı. Yine Keskinoğlu Müzesi bina olarak da sergileme düzeyi olarak da övgüyü hak ediyor. Hele içindeki araba koleksiyonu, bir benzeri daha var mıdır acaba dedirtiyor.

Dolayısıyla “gözlem”cinin baktığı tarafta mimarlığın daha fazla önemsenmesi gereği görülüyor. Köyün adı olan “Ravika”nın bir marka düzeyine yükseltildiğini, bütün söylemin bu marka etrafında döndüğünü fark ediyoruz.

Tavan detayı

Oysa Ravika’nın anlatılan hikayesi kadar ortaya konulan ürünün yapılış süreci, nedeni, tasarım fikri, temsil edilen geçmişle kurulan bağın niteliği kavramsal düzeyde dengeli bir şekilde ele alınıp, bu tarafı da ortaya konabilirdi.

Olumlu sayılabilecek bir “müze” köy yapma cesareti ve başarısı, umarız bundan sonraki Ravika’nın, ilerisi için planlanan yapım aşamalarında mimarlık boyutunu ifade etmeyi göz ardı etmeden gerçekleştirilebilir.

KAUNAK: http://www.mimdap.org/w/?p=21787

On Soruda RUMELİ’YE GEÇİŞ

2009-08-21T00:55:00.001-07:00

On Soruda

RUMELİ’YE GEÇİŞ

Salla Rumeli'ye geçilip buraların fethedildiği düşüncesi, tamamen gerçek dışıdır. Karasi gazilerinin Osmanlı’dan önce Rumeli'ye sallarla geçip, yağmada bulunmalarıyla ilgili olaylar, Osmanlı'ya atfedilmiştir.

Erhan Afyoncu / Popüler Tarih / Kasım 2002 Sayı:27

1.Osmanlı, Rumeli'ye ne zaman geçti?

Osmanlı'nın Rumeli'ye ilk geçişi, 1353 ola rak gösterilir. Ancak bundan önce Osmanlı askerleri defalarca Rumeli'ye geçmiş ve burada faaliyet göstermişlerdir. Anadolu Türkleri Rumeli'ye ilk kez 1261'de Türkiye Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keykavus'la bera ber geçmişler ve Dobruca 'ya yerleşmişlerdir.

1308'de Halil isimli bir Türk'ün 800 süvari ve 2 bin piyadeyle Rumeli'ye geçerek burada Katalanlarla işbirliği yaptığını görüyoruz. İki yıl burada kalan Türkler, Anado lu'ya geri dönerken Bizans Ceneviz işbirliği sonucu yok edilmişlerdir.

Osmanlı kuvvetleriyse ilk kez 1322 yılında Andrenikos lar arasındaki iç savaş sırasın da Rumeli'ye geçtiler. 8 bin kişilik Osmanlı kuvveti ihtiyar Andrenikos'un ordusunda yer alıyordu. Bundan sonra 1329'da Palekanon Savaşı'nın ardından, Orhan Bey'in gönderdiği kuvvetler Meriç'in de nize döküldüğü yerin batısına çıktılarsa da başarılı olamadılar.

1331'de 15 bin kişilik bir Osmanlı kuvvetinin Trak ya'ya çıktığını görüyoruz. 1334'te yine Türk askerlerini Trakya 'da görüyoruz. Osmanlılar, 1352'den önce defa- larca ve büyük kuvvetlerle Rumeli'ye geçmişlerdir.

2.Rumeli'ye geçiş salla mı oldu?

Salla Rumeli'ye geçilip buraların fethedildiği düşüncesi, tamamen gerçek dışıdır. Karasi gazilerinin Osmanlı'dan önce Rumeli'ye sallarla geçip, yağmada bu lunmalarıyla ilgili olaylar, Osmanlı'ya atfedilmiştir. Ancak, Süleyman Paşa ile birlikte ve daha önce, Rumeli'ye binlerce kişilik Osmanlı kuvveti geçmiştir. Gelibolu'nun kısa sürede fethinin, buraya salla geçen 30- 40 kişinin başaramayacağı bir iş olduğu açıktır.

3.Gelibolu nasıl fethedildi?

Rumeli'ye geçiş, Bizans İmparatoru olan Kan takuzenos'un, Orhan Bey'den yardım istemesiyle başladı. 1344'ten itibaren Osmanlı, Bizans'taki iç çatışma lara müdahale etmek veya Bizans üzerinde baskı kuran Sırp ve Bulgarlara karşı mücadele ermek için, Rumeli'ye geçmeye başladı.

Daha önce ise Rumeli'de Aydınoğlu Umur Bey faaliyetteydi, Umur Bey, Bizans'a yar dım etmek için uzun müddet Balkanlar'da bulunmuştu. Ancak Haçlı donanmasının İzmir'i alması, onun bu fa aliyetlerini engelledi.

Umur Bey'in, Bi zans İmparatoru Kantakuzenos'a kendisi nin yerine Orhan Ga zi'yi önerdiği rivayet edilir. Kantakuzenos'un sık sık Osmanlı yardımına ihtiyaç duyma sı, gelecekteki bu tür seferler için Bolayır yakınlarındaki Çimpe'yi, askeri bir üs olarak Osmanlı'ya vermesine neden oldu (1352). Süleyman Paşa idaresindeki 8 -10 bin kişilik Osmanlı kuvvetleri derhal Rumeli'de faaliyete geçtiler.

Bir zelzele sonucunda Gelibolu ve civarındaki diğer ka lelerin yıkılması üzerine (2 Mart 1354), Karasi toprakla rında bulunan Süleyman Paşa, hemen harekete geçti. Mar mara kıyısındaki Kemer mevkiinden Gelibolu'ya geçerek bölgeyi tamamen fethetti. Ge libolu ve diğer kaleler tamir edildi. Anadolu'dan Türkler getirilerek iskân hareketi başlatıldı. Gelibolu'da bir köprübaşı kurulması, Osmanlı tarihinde bir dönüm noktası oldu.

4.Rumeli’nin iskanı nasıl yapıldı?

Osmanlı fetihleri, iskân siyasetiyle birlikte yürütülmüştü. Süleyman Paşa zamanında Rumeli'de tutunabilmek için başlatılan bilinçli iskân siyaseti, on dan sonra da devam etmiştir. Orhan Gazi'nin Bolayır'daki zaviyesine vakfedilen köylerin birçokları Türkçe adlar taşımaktadır. Malkara'daki köyler arasında; Bulgurlu, Esendük, Şeyh Halil, Yeğen, Pazarlu Bey, Kara Ahi, Ulamış gibi isimler göze çarpar.

Ahilerin ve dervişlerin zaviyeleri ve bunların reislerinin çiftlikleri yeni Müslüman köylerin çekirdeğini teşkil etti. Bu ilk yerleşme dö nemini, tedrici bir yer leşme takip ediyordu.

Osmanlı, Rumeli'de iskânı için, sürgün metodunu da geniş ölçüde kullanmış, bu metoda Konar-göçer aşiretlerin bilhassa Rumeli'deki köprü ve geçitlere yerleştiril mesi yoluna gidilmiştir. Fethedilen ülkeleri iskân ve imar için, idari ve mali birer müstakil müessese mahiyetinde olan vakıfları tesis de devletin kullandığı bir metottur. Bu yolla ıssız yerler canlandırılmıştır. Konar-göçerlerin der bentçi tayin edilerek derbentlerde iskân edilmesi, kendilerine ev inşa edebilmeleri için toprak verilmesi de bir iskân türüydü.

Rumeli'de iskân hakkındaki ilk kayıt, 1351'de Karesi topraklarından Gelibolu yöre sine ve daha sonra Hayrabolu'ya gelip yerleşen konar-gö çerlere aittir. Daha sonra 1385'te Saruhan'dan bazı aşi retler Serez taraflarına geçirilmiştir. Tatarlar ise ilk kez 1398'de Rumeli'ye geçirilmiştir. I.Bayezid devrinde aşiretlerin daha büyük ölçüde Ru meli'ye geçirildiği görülmektedir.

Süleyman Paşa'nın Rumeli' deki fetihleriyle deniz aşırı yeni bir Osmanlı sancağı, Os manlı Rumeli'si doğmuş oluyordu. Rumeli Beylerbeyliği'nin nüvesi olarak 'Paşa Sancağı', Süleyman Paşa tara fından kuruldu. 'Paşa Sancağı' tabiri de o dönemden son ra yönetimde yerleşti.

5.O dönemde Balkanlar' da durum neydi?

İç sorunlarını halletmiş olması ve düzenli fetih metotları nedeniyle Osmanlı, Balkanlar'daki genişlemede fazla zorluk çekmedi. Balkanlar'ın savunulması için, siyasi birlik gerekliydi. Oysa 14. Yüzyıl'ın son çeyreğinde, Bal kanlar siyasi bakımdan birlik halinde değildi. O devirde Balkanlar, birçok devletçik ve feodal senyörlüklerden oluşuyordu.

Bunların arasındaki rekabet ve çekişme, Osmanlı'ya karşı birlikte direnmelerini en gellediği gibi, Osmanlı devletine, 'bir yardımcı' ve daha son raları, 'hami' olarak nüfuz ve hâkimiyetini yayma imkanını verdi.

Balkanlar, Stefan Duşan (1331- 55) yönetiminde kurulan Sırp imparatorluğu vasıtasıyla birliğini kazanır gibi olmuştu. 'Sırp ve Rumların Çarı' unvanını alan Duşan, Makedonya, Trakya, Teselya ve Epir'i topraklarına kattı. Bul garistan'ı kendisine bağladı. Sınırlarını Akdeniz’de; Korfu, Ege ve Selanik'e kadar uzattı. Sırp Kilisesi'ni yeniden düzenledi. Rumca'yı resmi dil ola rak kabul etti. Bizans'ta eğitilmiş memurları idari işlerde kullanmaya başladı. 1349'da 'Duşanov Zakonik' kanunları kabul edildi.

Fakat bütün bunlara rağmen, Stefan Duşan'ın 1355'te ki ölümünün ardından, kur duğu devlet, hızlı bir şekilde zayıflayıp parçalandı.

Osmanlı'nın Balkanlar'da hamilik rolü, Sırp İmparatorluğu'nun zayıflamasından sonra başladı. İki güçlü devlet, kuzeyde Lajos'un (Alman ların isimlendirmesiyle 'Bü yük Ludwig'in; 1342- 1382) Macaristan'ı, batıda ve güneyde ise Venedik, siyasi par çalanmadan istifade ederek Balkanlar'da yayılma politikası güdüyorlardı. Bu iki devlet, Katolikliği de temsil ediyorlardı. Bu nedenle, hâkimi yetleri Balkanlar'daki halk kitleleri tarafından benimsenmedi. Fakat Osmanlı'nın politikası ve bu devletlere karşı mücadelesi, Balkanlar'da Katolikliğe set çekti ve Ortodoks mezhebinin yaşamasını müm künkıldı.

6.Balkanlar kan ve kılıçla mı fethedildi?

Osmanlı fetihleri kılıç tan ziyade, 'istimalet' (gönül çekme) diye adlandırılan uzlaştırıcı bir po litikayla gerçekleştiriliyordu. İstimalet, Müslüman olmayan yerli halkın çeşitli vaatlerle kazanılması sayesinde, Os manlı hâkimiyet sahasının ge nişletilmesiydi. Osmanlı yöne timi, yerli halka can ve mal güvenliği tanıdığı gibi, onları dinlerinde de serbest bırakı yor ve eski feodal yüklerinden kurtarıyordu.

Örneğin, Duşanov Zakonik kanunlarına göre, köylü haftada iki gün, prensin top rağında angarya olarak çalı şırken, Osmanlı yönetiminde, yılda sadece üç gün tımar sa hibi sipahinin toprağında ça lışma mükellefiyeti altındaydı. Osmanlı yönetimini kabul eden gayrimüslim halk, asker lik hizmeti yerine 'cizye' vergi sini ödediği takdirde, mal ve can güvenlikleri teminatı altı na yaşayabiliyorlardı.

Gazilerin akınlarından ka çarak, kalelere sığınan yerli halk, Osmanlı hâkimiyetinin yerleşmesiyle birlikte, düzenli bir devlet yönetiminin koru yucu güvenliğine kavuşuyor du. Fatih döneminde Mora ve Sırp halklarının yöneticileri, kendilerini despotlardan kurtarmak için, padişaha başvururlar, Osmanlı'nın Balkan lar'da kılıç ve ateşle yerleştiği iddiası, günümüz dünyasının bilimsel yayınlarında yer almamaktadır.

7.Osmanlı, Rumeli'ye nasıl yerleşti?

Osmanlı yayılışı tama men muhafazakâr bir karakter taşımaktay dı. Ani bir fetih ve yerleşme siyaseti yoktu. Fetihler sistematik bir şekilde çeşitli safhaları izleyerek yürütüldü. İlk safhası bir alışma ya da alıştırma dönemi olarak gerçekleştirildi.

Gazilerin daimi baskısı altındaki komşu senyörler ve ya devletler, bu bas kıdan kurtulmak için Sultan'ın tabiliğini ve ha raç ödemeyi kabul ediyorlar dı. Haraç miktarı ne kadar küçük olursa olsun, bir kere bu sistem yerleşti mi, Osmanlı, o ülke halkını İslam huku kuna göre kendi tebaası (ahl al-zimma) sayıyordu.

Tabiiyet bağlarının sıklaş tırılması ve nihayet yerli hane danın bertaraf edilerek, o ülkenin doğrudan doğruya bir 'Osmanlı Sancağı' haline geti rilmesi, siyasi şartlara ve orta ya çıkan fırsatlara göre olu yordu. Osmanlı fütuhatı, bu tedrici fetih politikasını 16. Yüzyıl'a kadar sürdürmüştür.

8.Rumeli'ye geçiş ne kazandırdı?

Rumeli'ye geçiş ve bura da şaşırtıcı bir bilinçle tutunulması, Osmanlı Beyliği'nin gelişimini sağlayan en önemli faktör olarak karşı mıza çıkmaktadır. Osman lı'nın Rumeli'deki fetihler so nucu zenginleşmesi, durgun bir ekonomik yapıya sahip Anadolu'daki diğer beylikle rin ahalisini ve askeri zümre lerini etkilemiş; böylece Os manlı'ya, gereken insan gücü nü sağlamıştır.

Osmanlıların Hıristiyanlara karşı Rumeli'de yürüttüğü, kutsal savaş yani gaza siyaseti onlara büyük bir ün ve iti bar kazandırmıştı. Osmanlı Beyliği gazi yönlerini Anadolu beylikleri arasın da çok iyi propa ganda yaparak, kendilerine saygınlık ve diğer beylik ler karşısında üstünlük kazandı.

Osmanlı'nın gaza siyaseti o kadar etkiliydi ki, Selçukluların mirasçılığına soyunan ve Anadolu'daki Türkmen beyliklerinin en bü yüğü olan Karamanlılar dahi, bu gaza siyaseti karşısında da yanamamışlardır. 1367’de Karaman Beyliği’nin önderliğinde, Türkmen beyliklerinin Latinlere karşı düzenlediği Gorigos Seferi, bu beyliklerin bir nevi güç gösterisiydi. 0smanlı'ya karşı, kendilerinin de büyük gaziler olduğunu ispat etmeye çalışıyorlardı. Memluklular tarafından da desteklenen bu sefer, sonuç vermedi ve başarısızlıkla bitti. Bu başarısızlık Karamanlıların nüfuzunu sarstı ve Osmanlı'yı tekrar ön plana çıkardı. 1387'de Karamanlıların Frenkyazısı Savaşı'nda ki yenilgileri, Batı Anado lu'daki Türkmen beylikleri üzerinde izledikleri siyasetin sonunu getirdi, bu bölgelerde Osmanlı nüfuzu açık bir biçimde hissedilir hale geldi.

9.Süleyman Paşa'nın konumu nedir?

İmparatorluğun kurucusu, devlete adını veren, Os man Bey'dir. Ancak küçük bir beyliğin böylesine büyü yüp gelişmesi ve diğer Anado lu beyliklerini nüfuzu altına alması, Rumeli'nin ele geçme siyle bağlantılıdır.

Bu yüzden, bir padişah dahi olmamasına rağmen, önce Karasi fethinde oynadığı rolle, ardından Rumeli'ye geçişi ve yerleşmeyi sağlaması nedeniyle, Osmanlı İmparatorluğu'nun gerçek kurucusu Süleyman Paşa'dır de nilebilir.

10.İmparatorlukta, 'anavatan' neresidir?

Söğüt ve çevresinde kurulmuş bir beylikti, Osmanlı Beyliği. Ancak tarihin gördüğü en büyük imparatorluklardan birisi olarak sahneye çıkması, bu topraklar sayesinde değil, zengin ve siyasi direnişlerin az olduğu Rumeli topraklarından dolayıdır.

Osmanlı Beyliği'nin yayılma alanı, Rumeli olmuştur. Devletin ana siyasi organizas yonunu sağladığı bölge de Rumeli'dir.

Osmanlı İmparatorluğu Rumeli'de öylesine sağlam bir yapı kurmuştur ki, Fetret Devri'nde, Anadolu toprakları çok kısa sürede elinden çıkarken, Rumeli'nin büyük bir bölümü elinde kalmış ve bu sayede varlığını sürdürebilmiştir.

Rumeli olmasa, Osmanlı İmparatorluğu da olmazdı. Bu yüzden Osmanlı imparatorlu ğu'nun anavatanı, Rumeli'dir.

Bu gerçek tam olarak kav ranamadığında, Osmanlı'nın "kendi anavatanı Anadolu'yu ihmal ettiği" yolundaki serzenişler, sıkça dile getirilen basmakalıp bir düşünce olarak karşımıza çıkar.

Osmanlılar fethettikleri bütün toprakları 'vatan' olarak benimsemişlerdir.

İlk yayıldıkları saha olan Rumeli üzerinde Türk ve İslam kültürüne ait eserler bu lunmadığı için, bu bölgelerde Osmanlı eserlerine sıkça rastlamak, doğal bir durumdur. Ayrıca Anadolu, daha önce Selçuklular ve beylikler tara fından çeşitli eserlerle donatıl mıştır.

KAYNAK : Popüler Tarih / Kasım 2002 / Erhan AFYONCU / Sayı: 27

Hazırlayanlar :

Tarihci http://www.tarihcininyeri.net

merakediyorum grubu üyeleri merakediyorum@googlegroups.com
Lütfen bu kısmı silmeyiniz, kaynak göstererek paylaşınız.

Saatlerce uğraşarak verdiğimiz emeği bir "Delet" tuşuyla yok etmeyin.

2009-08-18T07:09:00.000-07:00

'BALKANLARI ZİYARET İBADETTİR'

2009-08-18T06:39:00.000-07:00

'BALKANLARI ZİYARET İBADETTİR'

Adapazarı Yazıları / Fahri TUNA

30 ADAPAZARILININ BALKAN SEFERİ -

(20-27 Ağustos 2006)

Makedonya Kalkandelen Harabati Dedebaba Tekkesi

'BALKANLARI ZİYARET İBADETTİR'

Irmak Kültür Sanat dergisi olarak 20-27 tarihleri arasında 30 Adapazarılının katıldığı bir 'Balkan Kültür Gezisi' düzenlemiştik.

Geziye yazar Selim Gündüzalp , şair İbrahim açılan, şair Yusuf Mısırlıoğlu ve eşi, Dahiliye Uzmanı Dr . Ayhan Aydın ve eşi SAÜ öğretim üyelerinden Bedizel Aydın , kız kardeşi anaokulu öğretmeni Zuhal Aydın , Taraklı Belediye Başkanı Tacettin Özkaraman, Söğütlü Belediye Başkanı Ertuğrul Özcan , Adapazarı Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi / Mali Müşavir İmdat Akgünler ve ailesi, Adasu Genel Müdür Yardımcısı Muzaffer İşçioğlu ve eşi emekli öğretmen Aysel hanım, Adasu Personel ve eğitim Daire Başkanı Nurşen Gürarada, İşadamı Yakup Kuray ve eşi, memur Bahar Tanattı, Söğütlü Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Talat İr , Öğrenciler Bilal Çakacak, Çark'ın işletmecisi ve ilimizin popüler iş adamlarından Rahmi Sak 'ın annesi, ablası, amca oğlu ve eşi, Nisa Yıldız ve derginin Genel Yayın Yönetmeni Fahri Tuna 'yla ailesi katıldılar.

48 kişilik otobüste 30 kişinin olması büyük bir rahatlık getirirken, Anadolu 'nun bir bakıma 'mütemmimi' yani tamamlayıcısı/bütünleyicisi durumundaki Balkanlar 'ı görmek, tanımak kafile için önemli bir heyecan oluşturuyordu. Çünkü Yusuf Mısırlıoğlu 'nun deyimiyle 'Balkanları ziyaret ibadettir!'

Aslen Kırcaalili, Bulgaristan Türklerinin önde gelen şairlerinden, Kaynak dergisi Genel yayın yönetmeni Sabri Karagöz 'ü de Gebze 'den alıp yola koyuluyoruz.

OSMANLI 'NIN BİLİM ŞEHRİ FİLİBE 'FEYİZ

Pazartesi sabahı gün ağardığında Filibe 'deyiz; o Filibe ki, Osmanlı 'nın Balkanlardaki en önemli bilim ve Aydınlanma merkezlerinden biriydi asırlarca. Şair Sabri Alagöz 'ün rehberliğinde Filibe 'nin tarihi bölümü 'Osmanlı Mahallesini' geziyoruz. Her taraf buram buram Türk mimarisi kokuyor; ahşap, cumbalı evler, dar taş zeminli sokaklar... Bulgarlar sadece evlerin dış boyalarını değiştirmeyi başarabilmişler.

Oradan şehrin merkezindeki 'Cumayata' camiine iniyoruz; camiin adı 'cumanın atası' anlamında, bir de İmaret Camii ibadete açıkmış. Filibe 800 bin nüfuslu Bulgaristan 'ın 2. büyük şehri. 20 bin kadar da Türk yaşıyor. Bizi sevindiren bir şey var: 1430'larda yapılan Cumayata Camii , İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restore ettiriliyor.Bilenler bilir; söz konusu caminin kubbesi 'ağır bir Deprem geçirmişçesine' çatlak patlaktı.

İki saatlik bir moladan sonra Sofya 'ya doğru yola koyuluyoruz.

'YOL KENARINDAKİ CEVİZLERİ

YEMEK CAİZ MİDİR?'

Sofya 'ya doğru ilerlerken enfes bir ovadan geçiyoruz. Her yan göz alabildiğince ova ve maalesef çoğu da ekili değil... Çoğumuz 'Osmanlı bu ovaları nasıl bıraktı' hayıflanması içerisindeyiz.

Yol kenarlarında daha çok 40-50 yaşlarındaki ceviz ağaçları var. Şair İbrahim Açılan tartışmayı başlatıyor: 'Bu cevizlerden yemek caiz midir değil midir?'

Arabada her kafadan bir ses çıkıyor: Kimi 'ne demek efendim, burası ecdat diyarıdır, elbette caizdir', kimisi de 'iyi ama bu ağaçlar en fazla elli yıllık, ecdadımız 1912'de buralardan çekildi , bizimkiler dikmiş olamaz cevizleri, haramdır' diyor. Derken İmam-ı Azam Ebu Hanife 'nin 'yola bakan ağaçlardan 1/3 oranında yenmesi caizdir' fetvası hatırlatılıyor... sonunda Fahri Tuna , 'ecdadımıza layık evlatlar olmalıyız' deyip 2 adet ceviz koparıyor ve 'özür dileriz, ağacın dalına asamadık' deyip ağacın dibine 2 Euro (3.7 lira) bırakıyor, tartışma da sona eriyor.

Sabri bey bize kısa sürede de olsa Sofya 'yı gezdiyor. Banyabaşı ve birkaç camii de saymazsak, neredeyse Türk izi kalmamış Sofya 'da...

Akşam yorgun argın Üsküp 'teyiz. General Tours sahibi Arkan Kerim 'in organizasyonuyla 5 ayrı şehirde 5 ayrı güzel otellerde yerimiz ayrılmış. Üsküp 'teki otelimizde iyice dinlendikten ve sıkı bir kahvaltıdan sonra Üsküp Kalesine çıkıyoruz. Enfes bir Osmanlı şehri Üsküp 'e kaleden göz atıp, Kosova 'ya Sultan Murat 'a yollanıyoruz.

'SULTAN MURAT TÜRBESİ 'NDE EKİP DAĞILIYOR'

Dağlık engebeli zor yolların ardından Kosova ovasında yol alıyoruz. Bizi SAÜ 'de yüksek lisans yapan Prizrenli Ergin Jable'yle MaMuşalı iki Türk genci karşılıyor, yol boyunca bize refakat ediyor.

Nefis ve göz alabildiğince geniş, verimli ama neredeyse hiç ekilmemiş bir ovada, Kosova ovasında ilerliyoruz.

Kosova 'nın başkenti Priştina 'dan geçiyoruz. Daha çok yeni zamanların şehri görünümü var, yüksek yüksek, biçimsiz apartmanlar filan... 10 km daha batıya gidip türbeye ulaşıyoruz.

'Sultan I . Murat ' mâlum, üçüncü Osmanlı padişahı, Kosova Meydan Muharebesi'nde (28 Haziran 1389'da) Kosova Gölovası 'nda Prens Lazar'ın komutasındaki Sırp Ordusunu yeniyor, Miloş Obiliç adlı bir Sırp , Osmanlı ordusuna sızıyor ve zehirli hançer ile Sultan Murat 'ı şehit ediyor.

İşte türbe orada, şehit edildiği noktada inşa ediliyor; hani şu başbakanımızın üç kez açmaya niyetlenip de – bilemediğimiz nedenlerle – bir türlü açamadığı türbe...

Türbenin avlusunda bizi Türk askerleri karşılıyor; bayan taifesi Mehmetçiklerin boynuna sarılıp 'hüngür hüngür' ağlamaya başlıyorlar. Ardından benzer duygusal görüntüler türbe içerisinde gerçekleşiyor.

I. SULTAN MURAT

ADAPAZARILIALRIN HEMŞEHRİSİ Mİ?

SAÜ öğretim üyelerinden Yrd . Doç .Dr. Bedizel Aydın , yazar Selim Gündüzalp , Taraklı Belediye Başkanı Tacettin Özkaraman ve Irmak dergisi Genel Yayın Yönetmeni Fahri Tuna 'yla Kosova Türk Televizyonu söyleşi yapıyor. Fahri Tuna , 'I. Sultan Murat bizim hemşerimizdir; Adapazarı ve çevresi babası Sultan Orhan 'ın fethidir, ayrıca sakarya Osmanlı hinterlandından gelen göçlerle oluşMuş bir vilayet ... Kosova 'dan Adapazarı 'na göçmüş çok sayıda hemşerimiz var. ' şeklinde konuşuyor.

Sultan Murat Türbesinin bayan türbedarına, yapımı planlanan müze için Adapazarı 'ndan getirilen 'ebru ' teslim ediliyor, türbenin güzel düzenlenmiş bahçesindeki 'Boşnak eriği'nden Adapazarı 'ndaki dostlara hediye edilmek üzere üç-beşer tane koparılıp Prizren 'e doğru yola çıkılıyor.

Prizren , Priştina 'nın 80 km kuzeyinde, Şar Dağlarının batısında kurulMuş Türk şehri.

Rehberimiz Prizrenli Ergin Jable'nin nefis anlatımıyla 80 kmlik dağlık yol bize 10 dakika gibi kolay ve güzel geliyor. Balkanların göbeğinde buram buram Türkiye kokan Prizren 'deyiz. Prizren 1990 öncesi 'neredeyse tümüyle 60 bin kişilik Türk' şehriymiş... O zamandan bu yana statü değişikliği, savaşlar vs.. sayım da yapılmamış... Bugün 120 bin kişilik bir nüfusu olduğu sanılıyor. Türk sayısı da 70 bin civarında. Ortasından büyükçe bir dere geçiyor, bir çay... Üzerinde köprüler vs... Yamaçlarda enfes camiler. Sinan Paşa , Maraş ... Prizren 'de 33 cami bulunuyorMuş.

DOĞRUYOL KÜLTÜR DERNEĞİ

30 AĞUSTOSA HAZIRLANIYOR.

Prof.Dr. Mustafa İsen 'in de önerisiyle Doğruyol 'dayız. Doğruyol Kültür Sanat Derneği 1951'de kurulMuş. Gerçek bir kültür sanat derneği. Başkanı İrfan Şekerci. Kafilemizi başkan yardımcısı Adnan Jilta'yla Yönetim Kurulu üyeleri ve 10-16 yaş arası 20 kadar kızlı erkekli bir koro karşılıyor. 80-100 metrekarelik salonda her yan Türk bayrakları, Atatürk posterleri ve Türkiye 'ye ait tablolarla süslenmiş.

Götürdüğümüz 100 kadar kitapla, ebru tablosunu hediye ediyoruz.

15 dakikalık bir gösteri-konser başlıyor. Gençler ellerinde Türk bayraklarıyla, nefis bir sunum yapıyorlar.

Kafilemizde erkekli bayanlı herkesin gözü yaşlı.

Grubu eğiten iki bayan öğretmen; Liriye Dişo ve Yüksel Pomak . Liriye hanım bizden özür diliyor:

'- Efendim çok özür dileriz. Eksikliklerimiz için bizi bağışlayın. Mâlum 8 gün sonra 30 Ağustos . Koroyu 30 Ağustos zafer Bayramına hazırlıyoruz da. Biraz daha çalışmamız gerek...'

Şair İbrahim AÇILAN;

'ÖZÜNÜZDEN ÖZÜMÜZE ÖZ KATTINIZ'

Gezilere şair ve yazarlarla katılmanın zevki bambaşka gerçekten...Hele eskilerin 'sehl -i mümteni' dedikleri 'kolay yazan/söyleyen' şairlerle yolculuk bir başka güzel.

Kafilemize Geyve 'den katılan Türkçe Öğretmeni-şair İbrahim Açılan, Prizren 'de ziyaret ettiğimiz 'Doğruyol Kültür Sanat Derneği 'nde 'yolda yazdığım şiiri okumak istiyorum' deyince 'buyur' ediliyor.

Oldukça duygusal bir şiir okuyan Açılan'ın 'Özünüzden özümüze öz kattığınız' mısraı salondaki herkesten büyük alkış alıyor. Akşam namazını Maraş Camiinde eda ettikten sonra yemeğe geçiyoruz. Balkanların 'kebap' dedikleri köfteleri çok meşhur; hem lezzetli hem de büyük; bizim 1,5 hatta 2 porsiyonumuza eşit. 'Beska Restaurant 'ta (Besim ' 'kebap'lanıyoruz, arından da kahveler... Beska 'Besim 'in yeri' anlamında.

geceyi şehrin 10 km kadar dışında, nefis bir göl karşısındaki otelimizde geçiriyoruz.

Demirci Feta EMİN:

' İstanbul BAŞ PRİZREN KUYRUK'

Sabah tekrar Prizren 'deyiz; yürüyoruz.

Sağda solda 50 sene öncesinin Adapazarı dükkanları; demirciler , bakırcılar , kalaycılar, berberler, oduncular...

Sanki Beypazarı , Odunpazarı yahut Traraklı'dayız.

Tek katlı dükkanının pencere dışına balta, keser , nacak, kazmaları dizilmiş bir dükkan önünden geçiyoruz. Selam veriyoruz. Tabelada 'Feta Emin' yazıyor. 'Nerden geldiğimizi' soruyor, 'Türkiye 'den Adapazarı 'ndan' diyoruz.

55-60 yaşlarındaki demirci ustası alnındaki terleri silip derin bir nefes aldıktan sonra:

'Dedi, benim, dede , büyük... İstanbul baş, Prizren kuyruk...'

Balkanların stratejisi herhalde en güzel ve en özet bu kadar anlatılabilir herhalde.

MAMUŞA BAĞIMSIZ TÜRK CUMHURİYETİ 'NE DOĞRU

Prizren 'in büyülü atmosferinden istemeyerek de olsa ayrılıp MaMuşa Köyü'ne doğru yol alıyoruz.

Balkanlara biraz ilgisi olanın mutlaka duyduğu/bildiği ve çokça merak ettiği bir yerdir MaMuşa . Prizren 'den 18 km batıya bir ovada yol alıyoruz. Her yan Sırplarla Arnavutların karşılıklı yakıp yıktıkları, kurşunlayıp bombaladıkları köylerle/evlerle dolu. MaMuşa 'ya yaklaştıkça yol fevkalade bozluyor; asfalt paramparça... Özellikle yapılmadığını öğreniyoruz.

MaMuşa adını 'Mahmut Paşa ', bir başka rivayete göre de 'Mahmut Şah 'tan alan bir köy. Köy dediysem 5600 nüfuslu, Türkiye 'deki bir çok ilçeden büyük... Bizi 'Hakan Market', 'Cengiz Otomotiv' gibi Türkçe tabelalar karşılıyor; çok şaşırıyor ve seviniyoruz.

Bizi bütün köy gençlerinin üye olduğu 'Alperen Gençlik Derneği 'ne davet ediyorlar. Yine sıcak bir karşılama, kucaklaşma, 'tavşan kanı' çaylar eşliğinde sohbet...

Ramazan , Kazım , Yalçın derneğin yöneticileri...

Onlar anlattıkça MaMuşa 'nın bir köy değil, Kosova 'nın ortasında 'bağımsız bir Türk Cumhuriyeti ' olduğunu fark ediyoruz.

Kütüphaneye getirdiğimiz 100 kadar kitabı ve 'ebru 'yu teslim ediyoruz.

İkramlar, dostluklar, dev Türk bayrağı altında fotoğraflar...

Biraz bize kırgınlar; 'niçin onlarda yemek yemedik' diye... 'İnşAllah bir dahaki sefere yemeğin kazasını yaparız' deyip, Makedonya 'ya Kalkandelen 'e doğru yola çıkıyoruz.

GOSTİVAR 'IN 10 BİN NÜFUSLU BANİSA SOKAKLARI İNLİYOR:

'EN BÜYÜK sakarya BAŞKA BÜYÜK YOK'

Ekibimiz Makedonya Kalkandelen Alaca Camii Önünde

KALKANDELEN ALACA CAMİİNDEYİZ

MaMuşa 'ya veda edip Kosova 'dan tekrar Makedonya 'ya geçiyoruz.

Şimdi 120 bin nüfuslu Kalkandelen 'deyiz. Makedonlar Tetova diyorlar; Arnavut Müslümanların hakim olduğu bir şehir Kalkandelen . Çok az Türk kalmış. Maalesef Milliyetçilik çok yoğun ve yine maalesef Kalkandelen Arnavutlarının en sık kullandıkları söz 'en iyi Türk ölü Türk'tür sözüymüş...

Bunları bize SAÜ 'de 'uluslar arası ilişkiler yüksek lisansı'nı tamamlayan rehberimiz Gostivarlı Abdülmecit Nurettin anlatıyor...

Önce Paşa Camii 'nde (Alaca Camii de diyorlar) cemaatle ikindileri eda ediyoruz. İçi dışı enfes boyalı bir cami Alaca Camii . Zaten Balkanlardaki camiler Anadolu 'dakilere oranla daha süslü ve özellikle minareleri daha heybetli. Hıristiyanlarla iç içe yaşamanın verdiği bir özellik olmalı bu.

HARABATİ TAHİR EMİNİ DEDEBABA VEFAT ETMİŞ

Alaca Camiinden Kalkandelen 'in en önemli ikinci Osmanlı eseri Harabati Dedebaba Tekkesine geçiyoruz.

Şar Dağları eteklerinde enfes bir Osmanlı eseriyle karşı karşıyayız; 500 yıllık Bektaşi Tekkesi mükemmel bir külliye; camii , teslim taşı, aşevi , fatımaevi, türbesi , zikirhanesi, hamamı , ambarhanesi, teferrüçhanesi (nefeslenme mekânı) vs. ile.

Geçmiş yıllardaki her gelişimizde ziyaret edip hediye getirdiğimiz Tahir Eminî Dedebaba'nın 2006 Ocak ayında vefat ettiğini öğreniyoruz. Şimdi yerine (posta ) Arnavutluk Tiran Bektaşilerinden Edmonton adlı bir şeyh oturuyorMuş ama o sırada yokMuş... Dolayısıyla tanışamadık... Eminî Dedebaba'nın gözü yaşlı hanımı bize türbeyi açıyor, başta tekkenin kurucusu Malatyalı Sersem Ali Dedebaba olmak üzere, bütün merhum Dedebabaların, en son Tahir Eminî Dedebabanın mezarları ziyaret edip dua okuyoruz.

22 kilometre güneydeki Gostivar 'a doğru yola çıkıyoruz.

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK İLKOKULU'NDAYIZ

Gostivar , Batı Makedonya 'nın ortalarında 90 bin nüfuslu bir kent. 60 bin Türk yaşıyor. Kentte yaşayan 30 bin kadar Arnavut ve Makedon da Türkçe biliyor. Yani Balkanlarda belki de herkesin Türkçe konuşabildiği ender kentlerin başında geliyor Gostivar .

Gostvar Meydanı'nda bizi daha önce sakarya 'ya gelen ekipten biyoloji öğretmeni Kazım Kazım , lise öğrencileri Gülcan Hasip , Ceyhan Zender, Ceylan Rakip ve Samiye Kasım karşılıyor. Bir de yanlarında bir okul müdürü var: Gülcahit Emin... Bizi müdürü olduğu ilkokula götürüyor; kapıda dev bir Türk bayrağıyla öğrenciler bize 'hoş geldiniz' diyorlar. Okulun adı çok ilginç ve çok güzel: Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu.

Gülcahit bey bize okulunu gezdiriyor; okulun adı 2 sene önce – azınlık haklarının yasallaşması üzerine Gostivarlı Türklerin isteğiyle – verilmiş... Sanki Türkiye 'deyiz. Türkiye 'den 8 okulla 'kardeş okul' olMuşlar; resmi bayramlarda karşılıklı öğrenci kabulleri yapıyorlarmış.

Mâlumunuz Osmanlı 1912 yılında Balkanları terk etmek zorunda kalmış. Geçen 94 yldan bu yana ilk defa mehterimiz bu yıl 23 Nisanda bu okulda gösteri yapmış. Şehirde olağanüstü bir mutluluğa neden olMuş; Türkler sevinçten ağlamışlar. İstemeleri halinde 2007 yılı 23 Nisanında Adapazarı Büyükşehir Belediyesi 'nin mehterini getirebileceğimizi söylüyoruz. Çok seviniyorlar.

10 NÜFUSLU BANİSA KÖYÜ'NDE

DAVUL ZURNALI KARŞILAMA

Biz ilkokulu gezerken rehberimiz Abdülmecit bizden izin alıp hazırlıkları (akşam yemeği) gözden geçirmek üzere Banisa'ya gitmişti. Banisa, Gostivar 'ın 3 km bitişiğinde 10 bin bir Türk köyü. Aşağı ve Yukarı Banisa olmak üzere köy ikiye ayrılıyor.

Akşam saatlerinde köye giriyoruz; o da ne? Köyün girişinde 5 davul 5 klarnetle ve dev bir Türk Bayrağıyla karşılanıyoruz. Makedonya Türk Demokratik Partisi Genel Başkanı da karşılayan kalabalık arasında.

Göz yaşları arasında rehberimiz Abdülmecit Nureddin 'in evlerine doğru yürüyoruz. Bahçeye girdiğimizde muhteşem bir sofra bizleri bekliyor. Sonradan öğreniyoruz ki 5 aile bir araya gelerek hazırlamışlar yemeği.

Yemek yaklaşık 100 kişilik... 30 kişi biz varız zaten.

Aynı zamanda milletvekili olan Makedonya Türk Demokratik Partisi Genel Başkanı Dr. Kenan Hasibî ve Hadi Nezir de soframızda. Düğün çorbası, dört ayrı et, pilav, etli yaprak sarması, patates kızartmasından oluşan ana yemek tabağı, 'şopska' denen peynirli salata, üç ayrı meyve suyu, 5 ayrı çeşit tatlı tabağı...

Yemekler gerçekten harikaydı; ama yemeklerden daha harika olan sohbet ve kaynaşmaydı.

BANİSA'DAKİ ANA PROBLEM:

'NE OLACAK BU BİZİM TrabzonSPOR 'UN HALİ?'

Banisa'nın muhtarı Nasır Hasip adlı 50 yaşlarında bir Türk. Koyu bir Trabzonspor taraftarı. Grubumuzun Temel'i Yusuf Mısırlıoğlu ile tanıştırıyorum. Nasıl bir kucaklaşma, görmek lazım... İki dakika kadar sonra sohbete kulak verdiğimde Muhtar Nasır 'ın ağzından şu sözlerin döküldüğünü duyuyorum:

'Yusuf bey, ne olacak bu bizim Trabzonspor 'un hali?'

O gün için sadece bir puanı olan Trabzonspor 'a nazire yaparak;

'- Kolayı var, puan cetvelini ters çevirin lidersiniz' diyor Fahri Tuna . Yusuf bey cevaplıyor:

'VAllahi onu da denedim ama, gene ikinci oluyoruz...'

Daha önceki gelişlerimizden iyi biliyoruz: Makedonya 'daki Türk ve Müslüman Arnavutların % 75-80'i Galatasaray taraftarı. Nedeniyse basit. Cimbom 'un UEFA ve Süper Kupa şampiyonu olması. Kalan yüzde 20'nin büyük bölümü BJKlı, tek tük de Fenerli var. Ama Trabzonsporlu olanı ilk duyuyor ve soruyoruz:'Neden?'

Muhtar Nasir Hasip açıklıyor: 'Çok basit: Biz burada Anadolu özlemiyle yaşıyoruz, Trabzonspor da Anadolu 'nun sesi. Gerçi son yıllarda bizim takımda da yabancı transferler çoğaldı, başarı gelmiyor zaten..'

BANİSA SOKAKLARI İNLİYOR:

'EN BÜYÜK sakarya BAŞKA BÜYÜK YOK!'

Gostivar 'da, Banisa'da yoğun bir sakaryaspor sevgisi olduğunu biliyorduk. Nitekim geziye çıkarken Gostivarlı dostlardan İka Yusuf Ömürlü , Kazım Kazım ve Cihat Stafa'ya 'Adapazarı 'ndan ne istiyorsunuz?' diye sorduğumuzda söz birliği etmişçesine 'yeni çıkan Tatangalar dergisinden' demişlerdi. 25 kadar Tatangalar dergisini dağıtıyoruz. Yukarıdaki isimlere Ebrar Mazhar , Halil İmam, Zekeriya Hasip ve Abdüllatif Nureddin ve bazı arkadaşlarından oluşan gençler Tatangalar dergisini görür görmez hep bir ağızdan bağırıyorlar:

'En büyük sakarya , başka büyük yok!'

Adapazarı 'ndan 1200 km mesafede, Makedonya 'nın göbeğinde en az 10 kez tekrarlanan bu slogan, grubumuzun bir kez daha gözlerini yaşartıyor.

'Gosti' Makedonca 'da 'misafir' demekmiş, 'var' ise Türkçe zaten; özetle 'Gostivar ' misafir var demekmiş. Dünyadaki bütün Türkler misafirperverdir ama itiraf edebiliriz ki Gostivar Türklerinin bu konuda açık ara bir şampiyonlukları var.

GOSTİVAR 'DA 32 ÇEŞİT DONDURMA

28 ÇEŞİT PASTA

Yemek çay kahve sohbet karşılıklı hediyelerin ardından gece 23.00 civarında müsaade alıp Gostivar 'a, şehir merkezine dönüyoruz. Çünkü kafile başkanı Fahri Tuna yolculuk boyunca 'Gostivar demek dondurma ve pasta demektir' deyip durMuş, herkes de merak ediyor...

Balkanlarda neredeyse her şehirde II . Abdülhamit'in hediyesi bir saat kulesi vardır; elbette Gostivar 'da da. Hemen bitişiğindeki orijinal kubbeli camiin adı da 'Saat Camii '. Saat Camii ve Saat Kulesi bir caddeye bakıyor, şehrin en işlek caddesine. gece serinliğinde caddede yürüyoruz. 'Korza Pastanesi'ne dalıyoruz. O da ne? Sayıyoruz: Evet, tam 32 çeşit dondurma 28 çeşit pasta var. Üstelik çok çok ucuz...

Grubumuzdan herkes zevkine göre tadımlık – zira Banisa'daki muhteşem yemekten sonra kimsenin bir şey yiyecek hali kalmamış – bir şeyler yiyor.

'Grubun Temel'i Yusuf Mısırlıoğlu Korza'daki garsona soruyor:

'Du yu spik engliş?' Garson cevap veriyor:

'Zorlama ağbi kendini... Biz de sizin gibi öz be öz Türk'üz... Türkçe konuş!'

Dondurma ve pasta safahatından sonra Vardar Nehri 'nin çıktığı yerdeki otelimize yerleşiyoruz.

Hedefimiz Debre Kocacık Köyünde Atatürk 'ün babası Ali Rıza Efendi 'nin evini ziyaret...

KOCACIK , DEBRE , STRUGA , OHRİ , RESNE , MANASTIR , PİRLEPE

OSMANLININ KALBİNE YAPILAN YOLCULUK

KOCACIK 'TA ATATÜRK 'ÜN BABASININ EVİNDEYİZ

Cennet köşesi Gostivar 'dan güneye Debre 'ye yollanıyoruz. Bizim Sapanca Gölünü hatırlatan Mavrovo Gölü (ki aslında göletmiş) kıyısından türküler eşliğinde iniyoruz.

Rotamız önce Kocacık 'ı, bir başka deyişle Atatürk 'ün babası Ali Rıza Efendi 'nin evini ziyaret...

Daracık ve çok virajlı yollardan zar zor geçip nihayet Yukarı Jupa denilen yerleşime ulaşıyoruz. Bir minibüs tutup Kocacık 'a tırmanıyoruz.

Kocacık İlkokulu'nun karşısında Sabahattin öğretmenin kapısını çalıyoruz. 55 yaşlarında gönlü insan ve Türklük sevgisiyle dolu, güler yüzlü bir adam karşılıyor bizi; dostça, sevgiyle, ilgiyle.

Bugün 75-80 haneye kadar azalmış Konya Karaman Türklerinin en önemli yerleşimlerinden Kocacık hakkında bilgiler veriyor bize Sabahattin öğretmen. Hocamıza 'Atatürk 'ün babasının evi'ni soruyoruz.

Zevkle götürüyor bizleri gösterdiği yöne doğru.

ATATÜRK 'ÜN BABASINA YAPILAN VEFASIZLIK

'Aşağı mahallede'ymiş ev. Bilgi ala ala ilerliyoruz. Sabahattin öğretmen 18 yaşında taze bir öğretmen iken bu köye 1966 yılında atanmış. O günlerde yaşı 75-80 olan Kocacıklılardan Atatürk 'le ilgili bilgiler almış, onları naklediyor bize Sabahattin Hoca. 7-8 dakikalık bir yürüyüş ve küçük bir tırmanmadan sonra yerinde şimdilerde yeller esen bir kaya dibine geliyoruz. 'Atatürk 'ün babasının evi temel duvarları halinde buradaydı. Aile önce Serez 'e oradan da Selanik 'e göçtüğü için ev metruk durumdaydı. En son kalan duvarları da yıkarak yeniden yapmak istedik. Üsküp 'teki Türk Büyükelçiliğimize defalarca gittik. Bize delil getirin diyorlar; delili biz mi getireceğiz, Türkiye Cumhuriyeti devleti mi... Atatürkçü güya hepsi ama hepsi lafta. Son olarak Dünya Bankası Atatürk 'ün baba evini yeniden yapmak için bize 30.000 Dolar kredi açtı, tam yapmaya başlıyorduk ki, kredi geriye alındı. Moralimiz çok bozuk yani. Bu Atatürk 'e de babasına da yapılan büyük bir vefasızlıktır.' Bu sözler Sabahattin Sezayir'e ait.

Seayın Sezayir'in yaşlılardan naklettiğine göre 'Atatürk 'ün dedesinin adı Kırmızı Sakallı Ahmet Hafız ' imiş. Oğlu'nun adı da Al Rıza Efendi . Yaşlılar Ali Rıza Efendi 'nin köye zaman zaman geldiğini, Atatürk 'ün ise geldiğinin hiç hatırlanmadığını nakletmişler.

Atatürk 'ün babaevinin yerine yapılan küçük bir mermer tabelanın önünde hatıra fotoğrafı çektirip köyden ayrılıyoruz.

'STRUGA NEMA DRUGA',

YANİ 'DÜNYADA STRUGA GİBİSİ YOK' MU?

Yolumuz 20 bin nüfuslu Arnavut Müslüman yerleşimi Debre üzerinden Struga 'ya.

Ah güzeller güzeli Struga . Hani Makedonların meşhur deyimiyle 'Struga nema druga'; yani 'dünyada Struga gibisi yok...'

Struga , bizim Sapanca gölünün üç katı büyüklüğündeki Ohri gölü kısında, daha doğrusu gölün – bizim Çark Deresi misali – fazla sularını boşaltan Karadirim nehri etrafında kurulMuş bir sayfiye şehri. Nehrin hemen her 150 metre mesafesinde şık bir köprü var.

Yaklaşık 21.500 kişi yaşıyorMuş Struga 'da; 15.000 Makedon Hıristiyan , 5.000 Arnavut Müslüman, 1.500 kadar da Türk Müslüman yaşıyorMuş.

Struga mâlum, 'şiir akşamları'yla meşhur. 45. Struga Şiir Akşamaları'nı bir başka yazımızda aktaracağız.

2 katlı bahçeli, planlı, disiplinli evleriyle bir doğal güzellik cenneti Struga gerçekten.

O gece gölün nehirle kesiştiği noktadaki enfes manzaralı 'Drim Otel'de konaklıyoruz.

RESNELİ NİYAZİ BEY YİNE EVDE YOK

Makedonya 'nın güneyindeyiz ve doğuya doğru yol alıyoruz. Önce yarım saat mesafedeki Resne 'deyiz. Resne ovalık bir yerde 15-20 bin nüfuslu bir Makedon kenti. İçinde 3-5 bin de Türk yaşıyorMuş. Resne 'nin üç şeyi meşhur: Niyazi beyi, elması ve köftesi. Tokuz köfte yiyemiyoruz, elmaların olmasına daha bir ay kadar varmış, doğru Niyazi beye öyleyse.

Saraya yollanıyoruz; Niyazi bey gene evde yok... Nerede? Dağa çıkmış... Neyse bu kadar şaka yeter; Hürriyet kahramanı Resneli Niyazi bey, bilenler bilir, Talat , Enver ve Mustafa Kemal Paşaların çok önemli bir arkadaşı. İttihat Terakkicilerin Balkanlardaki en büyük destekçilerinden. Geyiği de meşhur; İstanbul 'a bile geyiğiyle gelirmiş...

Sarayı ve evi hala korunuyor. İki katlı muhteşem görünüşlü görkemli sarayını devlet müze, sanat galerisi ve radyo merkezi yapmış. Geziyoruz.

HİCRAN KENTİ ZAVALLI MANASTIR

Yarım saatlik bir mesafeden sonra Manastır 'dayız. Makedonların diliyle Bitola 'da. 250-300 bin nüfusuyla ülkenin 2. büyük kenti Manastır . Bir asır önce neredeyse tümüyle Türk şehriyken bugün 2-3 bin Türk ya var ya yok...

Manastır Osmanlı 3. Ordusunun merkezi olMuştur uzun yıllar; o nedenle her yan ecdat yadigarı görkemli binalarla dolu; Atatürk 'ün askeri idadiyi okuduğu güzelim bina 'Bitola Müzesi ' bugün, İkinci katının yarısı devletimizin kurucusuna ayrılmış çok şükür; fotoğraflar, giysiler, büstler, güzel düzenlenmiş... Manastır

Dragor nehrinin kenarında kurulan Manastırda bizi ilkin II . Abdülhamit'in yadigarı bir saat kulesi karşılıyor ama onun da tepesine haç takılmış. Cuma ezanı okunmak üzere. Her yan minarelerle dolu ama tek açık cami 1481'de Kadı İshak beyin yaptırdığı İshakiye camii. Ona da şükür deyip cumaları eda ediyoruz. Suyun karşısındaki Yeni Camii 1553 Kadı Mahmut tarafından yapılmış ama bugün sanat galerisi . Az ilerideki Haydar Kadı Camii de depoyMuş. Osmanlı Bedesteni (Çarşısı) metruk bir halde, boyaları her tarafı dökülüyor; bize küskün ve sitemli bakıyor gibi geliyor.

İçimiz parçalanarak 'büyük sokak' dedikleri bizim Çark caddesine benzer hareketli caddeden yürüyoruz. Solda önümüze çıkan rektörlük binası da bizden kalma. Osmanlının ilk sinema filmini çeken Manaki kardeşlerin heykeli de sağımızda; bir de müze var arkasında.

PİRLEPE KANATLAR KÖYÜNE KANAT GERİŞİMİZ

'Hüzün şehri', 'hicran şehri', medeniyetimizin neredeyse tam anlamıyla 'tuş olduğu' şehir Manastır 'dan ayrılıp bu kez kuzeye yani Pirlepe'ye doğru yönleniyoruz. Hani asker tarif etmiş ya: 'Bir tepe, iki tepe, üç tepe, aştın mı Pirlepe' diye.

Pirlepe biz Adapazarılılar önemli bir yer. Rahmetli Köfteci İsmail ve oğulları , Tak Tak Lokantası , daha bir çokları hep Pirlepeli. Şehirde artık Türk de Arnavut Müslüman da kalmamış. Öğreniyoruz ki Manastır ve Pirlepe'de 200 köy varmış; sadece 2 köy Türk-Müslüman köyüymüş: Budaklar ve Kanatlar. Biz de o nedenle Kanatlar'a bizim 'Kaniye'yle Saniye'nin köyüne' gitmeye karar veriyoruz. 230 haneli köyde muhteşem bir karşılanışımız var; önce Türk bayraklı otobüsümüzle bize köy sokaklarında tur attırıyorlar; ardından ayranlar, börekler, kavun karpuz... Sanki Anadolu 'da Konya ovasında bir Türkmen köyündeyiz. Bütün Makedonya Türk evlerinin aynısı burada da mevcut: evlerinin giriş kapısı üzerinde büyü birer ay yıldız var.

Köylüyle hatıra fotoğrafı çektirip göz yaşları ve 'bizi unutmayın ne olur' sözleri arasında veda edip ayrılıyoruz.

Niyetimiz Kınalı 'ya ve Mecitli'ye gitmek ama arabadakiler 'çok yorulduk, bir dahaki sefere' deyince Ohri 'ye yollanıyoruz.

OHRİ 'DEKİ OSMANLI KONAĞINI

MAKEDON MÜZESİ OLARAK PAZARLIYORLAR

Evet; Ohri 'yi es geçmiştik; çünkü orayı ikindi sonrasına bırakmıştık. Yaklaşık bir saatlik bir yolculuktan sonra tekrar – kıyısından geçtiğimiz – Ohri 'deyiz.

Ohri – Makedonların deyimiyle Ohrid -, Sapanca 'nın 3 katı büyüklüğünde yer yüzü harikası bir göl. Gölün güneyi Arnavutluk , kuzeyi ise Makedonya 'nın. 50-55 bin nüfuslu Ohri şehri de adını kıyısında kurulduğu gölden almış. 5 bin kadar Müslüman Türk ve Arnavut kalmış şehirde.

Akşam güneşiyle birlikte muhteşem bir güzellikle karşılıyor bizi Ohri . Sahilde yürüyor, hatıra fotoğrafı çektiriyoruz. Kıyıda 'Kiril Alfabesi'ni kuran Kiril ve Methody kardeşlerin heykeli. Kent müzesine gitmeliyiz. Osmanlı sokaklarından geçiyoruz; yemin ederek söylüyoruz ki sanki Safranbolu 'da, Taraklı 'dayız; sadece göl fazla.

Üç katlı harika bir konağa giriyoruz; Ohri Kent Müzesi 'ne. Girişteki bilet satan görevli bize burasının bir Makedon evi ve Makedon medeniyetini müzesi olduğunu anlatıyor; biz de – argo tabirle – 'yedik yani..' Ocaklar, yüklükler, lambalıklar, hamamlıklar, çatı katındaki taVan süslemeleri de açıkça gösteriyor ki, konak -müze tam bir Osmanlı Ağasının konağı.

Sonra Osmanlı çarşısındayız. Akşam namazını Tekke camiinde eda ediyoruz. Halvetilik (tekke geleneği) can çekişse de az çok sürüyor Makedonya 'da; güzel bir Osmanlı geleneğinin izlerini görüyoruz. Çınar meydanında 'tavşan kanı' çayları içip 12 km mesafedeki Struga 'ya (otelimize) yönleniyoruz.

Ertesi sabah da Üsküp , Sofya , Filibe üzerinden Edirne 'ye hareket ediyoruz.

Kaynak: SanatAlemi.net

Tarih: 14:00:28 13.07.2008

http://www.porttakal.com/haber-balkanlari-ziyaret-ibadettir-30429.html

Avni Engullu Röportajı

2009-08-16T19:40:00.000-07:00

Avni Engullu

Gocmen bir aileden gelen biri olarak ilgili konular benim icin her daim cazip oldu. Osmanli oncesi Balkanlara yerlesen Turkler hakkinda uzun zamandir bilgi topluyorum. Yakinda bu konuda yazmak istiyorum. Makedonya, Bulgaristan ve Kosova’ da gunumuzde yasayan bu topluluklar hakkinda oralarda yasayanlardan bilgi almanin mumkun oldugunu biliyorum. Cogu seyahatlerimde bunu gerceklestirdim. Son donemlerde sosyal medyada ismiyle sIklikla karsilastigim Avni Engullu beye e-postayla ulasarak, internet uzerinden bir roportaj yapmayi -ki sonradan buna Weportaj adini verdim- onerdim. Sag olsun kabul etti ve sicak bir soylesi gerceklestirdik.

Weportaj sirasinda tam isminin Izzet Avni Engullu oldugunu ogrendigim sair, yazar ve gazeteci Avni bey Yugoslavya’ da dogdu. Kendi ifadesiyle;

1947 de Yahya Kemal Beyatli'nin Bursa’nin uzantisi gordugu Uskup’te dunyaya Esma hanim ve Cemal efendinin ilk oglu olarak Yugoslavya, daha dogrusu Makedonya’da sIkintilarin cokca hissedildigi 1947 de dunyaya geldim.
Adimin Izzet Avni olmasini babaannem karar getirir. Ben sonradan gazeteciligim sirasinda Avni' yi kullandim hep. Herkes beni oyle bilir. Bu sirri ilk defa dile getiriyorum.
Omrum gazetecilikte gecti. Gazeteciligin butunu de Uskup radyosundaydi. Merkezi Bruksel’de bulunan Uluslararasi Gazeteciler Birligine' kadar uzanan uyeligim, gazetecilikte cok yaygin bir etkinlikte bulundugum anlamina gelmektedir. Tabii gazetelerde kose yazarligim da devam etti, ek olarak. Bugun yapabildigim bu isten baska yari kalmis bazi calismalarin pesindeyim. Ancak biraz zor ve yavas gidiyor maalesef...
Dogrudan sormadim ama anladigim kadariyla Avni bey yakinda gecirdigi ciddi saglik sorunlari nedeniyle boyle yaziyor. Kendisine tekraren buyuk gecmis olsun dileklerimi iletmek isterim. Avni bey ayrica, Makedonya’da siyasi ve kultur faaliyetlerinde de bulunmaktadir. Makedonya’da Turkler arasinda ilk resmi siyasi teskilatlanma anlamina gelen Turk Demokratik Birligi adli siyasi dernegin kurucularindan olup, bu dernegin genel sekreterligini, daha sonra genel baskanligini yapti. Ayni dernegin partiye donusmesi calismalarini yonetti ve Turk Demokratik Partisi adi altinda kurulan partinin kurucu baskaniydi.

Buna kosut olarak edebiyat da ilgi alanim olmaya basladi. Tutku olarak basladigim edebiyat sonrada daha ciddi bir boyut almaya basladi. Agirlikli olarak siirde gorundugum halde hikayelerim de vardir. Cocuk edebiyatindaki denemelerim anlamlidir. Elestirmenlerle sanat tarihcileri.yeni bir acilim anlamina gelen edebiyatin 1970'ler kusaginin basina getirdi beni. Dahasi bu calismalarim sonucu, Yazarlar Birligi uyeligine kabul edildim. Gecirdigim hastaliklar sonucu su anda malulen emekliyim.

Birkac kitabin yazariyim. su anda elim altinda bulunan calismayla kose yazilarimdan olusan bir kitap uzerinde calisiyorum. Islenen konular 2000' li yillarda Makedonya’da gazeteciligin bulundugu asama ve ilgilendigi konular olarak ifade edilebilir.

Guvenilir Blog: Avni bey oradan Istanbul ve Turkiye nasil gorunuyor? Eminim degerlendirmeniz blog okurlarimiz acisindan ilginc olacaktir.

Avni Engullu:
Makedonya'dan Turkiye ve Istanbul nasil goruluyor?
Sormasi kolay, cevabi zor bir soru... Bakilacagi taraf ve bakilacagi gozluk onemli.
Makedonya Turkleri acisindan bir sorun gormuyorum genelde. Onlar Turkiye’yi ana ulkeleri olarak gormekteler. Oyle de bilmekteler. Istanbul ise esi bulunmayan bir guzelliktir tabii. Bana gore bura Turklerindeki kusur, bugunku Turkiye’yi hala Osmanli buyuklugunde algilamalari. Sanki oyle dusunmek bircok alanda o eski buyuklugun altinda ezilip kalmaya itiyor onlari.

Arnavutlar, yeni yeni Turkiye’nin Makedonya’ya kiyasla bir ekonomik guc oldugunu anladilar. Musluman olan veya Islama bagli olan Arnavutlar Turkiye’de kurtarici anlami tasiyan buyuk bir destek gormustur, gostermistir.

Yugoslavya doneminde ben ilk okulda Turkluk ugruna hapis yatan bir tarih ogretmeninden Turk milletinin buyuklugunu ogrendim. Ama herkes bu sansa sahip degildi. Yanlis bilgilerle dolu olan tarih kitaplari Turkiye dusmani bir kitle yetistiriyordu. Bazi irkci ve komunist dusunceli Arnavutlarda bu dusmanlik belirgin bir sekilde gorunuyor.

Makedonlar veya Hiristiyanlara gelince burada durum; yine okutulan tarihin etkisi ve sistemlerimizin degisIk olmasi sonucu, yanlis bilgilerle yetisen bir kusagin ortaya cikmasina yol acti. Gercekleri goren Makedon yok degil. Ancak hem az hem de gercekleri soylemekten cekindikleri izlenimi var bende.

Turkiye ile artan iliskiler, ozellikle turistik seyahatler degisIk ve olumlu bir dusuncenin olusmasina yardimci oldugunu goruyorum. Bugun Makedonya'da anlasmazliklarin temelinde Musluman Hiristiyan dini anlasmazligi yatmakta... devaminda milli anlasma cikmaktadir. Bu iliskiler butunuyle kayboldugunda gozluk de degismis olacaktir.

Guvenilir Blog: Avni bey, bu gunlerde Torbes konusunu arastirmaya gayret ediyorum. Bana yardiminiz olabilir mi? Onerilerinizi duymak isterim.
Avni Engullu: Torbes dediginiz kesimin her halde merkez ve bati Makedonya ile dogu Arnavutlukta yasayan bir etnik topluluk oldugunu bilirsiniz. Sar dagi eteklerinde yasayan Goralilardan bazi farkliliklar arzedebilir ama bana gore ayni etnik topluluktan baska bir sey degildir.
Guvenilir Blog: Bende ayni fikirdeyim, Goralilarla Torbesler ayni etnik toplumdur. Arastirmalarim acisindan Torbeslerle gorusmek cok fayda saglamiyor. Cunku bunu yaptim ve onlarin etnik yapilari konusunda cok bilgili olmadiklarini gordum. Konuyla alakali kitaplara her zaman ihtiyacim olur. Ya da bu konularda calisan arastirmacilarla tanismam gerekir.
Avni Engullu: Bunu arastiranlarin siyasi bir saplantiya sahip olmadiklarini dusunuyorum. Dogruyu ulasmak icin, hic bir tarafin degirmenine su tasimayanlari secmek gerekir.Baslangic icin sunu soyleyeyim;
Torbesler nokta nokta yasamaktalar. Osmanli geldiginde Islami ilk kabul eden onlar olmus. Neden ?

Evet, kocaman bir neden var…
Ben onlarin Osmanlilari kendilerine yakin gorduklerini, akraba gorduklerini dusunuyorum. Belki yanlis dusunuyorum… Ama Makedon bilim adamlari bana gore hem yanlis dusunuyorlar hem de bilimi siyasete alet ediyorlar.
Guvenilir Blog: Torbeslerin Osmanli oncesi 5-6. asirda goc eden Oguz boylarindan olduklarini biliyorum. Asil olarak Kuman ve Pecenek boylarindan olusuyorlar. Makedonya'da Torbes Bulgaristan'da Pomak ismiyle aniliyorlar. Ancak cevabini bulamadigim tek bir soru var... Bunyesinde 4-5 bin kadar Turkce kelime bulunsa da neden eski Makedonca dilini kullaniyorlar? Dogru bir neden mi? bilmiyorum ama benim ailemde de gorulen, Karamanli bir Turkmen ile Brod da yasayan bir Torbes kizinin hayatlarini birlestirmesinde oldugu gibi, tum goc hareketlerinde gerceklesen bir sentez yasandi. Yani muhacirlerle yerel bireyler evlendiler ve yeni melez gruplar olustu. Dogal olarak bu, destekleyen sosyal, ekonomik ve dini nedenlerle gerceklesti.
Avni Engullu: Makedonya’nin dogusunda da Pomaklar var Bulgaristan’da oldugu gibi… Bana gore Pecenek, Kuman, Gokoguz ve Bular Turkleri 5-6. asirlarda Balkanlara geldiklerinde Slav unsurlari agir basar ve zaman icinde lisanlari ve dinleri degisime ugrar. Bazi bilim adamlaina gore Turk boylari Hiristiyanligi Slavlardan almislardir.

Sar kelimesi Turk lehcelerinde dag demektir.
Vardar nehrinin adi Vardaryot Turklerinden gelir.
Kumonova sehrinin adi Kuman Turklerinden kalmistir.
Bulgar kelimeside Bulgar Turklerinden kalmadir.
Buna benzer daha bir cok kelime bulabiliriz.

Bulgarlar bugun Hiristiyandir ve Slav kabul edilirler. Halbuki Bulgar Turkleriyle Slav karisimi demek daha dogrudur.

Saydigim yerlerdeki etnik topluluklar diyelim Makedonca konusuyorlar. Makedonya 1944 de milletiyle devletiyle Tito rejiminde kuruldu. Makedonya'lilar Yugoslavya butunlugune Makedonya olarak girdiler. Kendilerine Makedon dediklerine gore ben de onlari Makedon kabul etmekte bir engel gormuyorum. Makedon'luk meselesi olusmus bir durum. Ancak bugun Yunanistan'la sorunlar devam ediyor. Bulgaristan Makedonya'yi taniyor ve Makedoncayi ise Bulgarcanin bir agzi olarak goruyor.

Donelim Torbeslere, ben kesinlikle Torbesleri Pecenek, Gokoguz ve Kuman acisindan degerlendiriyorum.

Size bir gercegi daha anip bitireyim;
Bugunku genclerin cogu uydu antenler vasitasiyla Turkcelerini gelistiriyorlar. Ancak benim izledigim su; Turkce programlari seyredemeyenler Arnavutca ve Makedonca'nin etkisiyle yavas yavas yabancilasmaktalar… Bu boyle surerse elli sene sonra bu gencler belki musluman kalacaklar ama asimile olacaklar. En bariz bir ornek; oz teyzemin kizi Makedonca egitim gordugunden ben Turkce konusurum, O bana Makedonca cevap verir. Velhasil sorun bizde, bu konu Turk bilim adamlari tarafindan yeterince incelenmedi.

Guvenilir Blog: Torbes ve Pomaklarin Turkce konusmamasi konusundaki dusuncelerinize katilirim. Ancak ortada bir celiski var; Gokoguzlar Moldovya’da dillerini korur, hatta musluman olmayarak gunumuze Hiristiyan gelirken diger Turk boylarinin dilini kaybetmeleri ve Osmanlilar gelince dinleri degistirerek musluman olmalari aciklanmasi gereken bir durum. Demokrasinin olmadigi ortamlarda asimilasyon olabiliyor. Dolayisiyla bir kisim Turk boylarinin sadece dilini degil kimligini de kaybettigi bir gercektir. Ancak bunun tersi de dogrudur. Selcuklu ve Osmanli donemlerinde bir cok etnik unsur hakim unsurlarla bir sentez olusturmus yani karismistir. Ataturkun getirdigi Turkluk kavrami bu sebeple bir ust kimlik durumundadir.
Avni Engullu: Dediklerinizi anliyorum ve katiliyorum, ama...

Bugun Moldovada Gagavuz gencleri de Turkcenin Gagavuz agzini neredeyse kaybetmekte maalesef...
Bu daha uzun surmus bir surec... ama bugun Moldova asilli buyukler bile bundan yakinmaktalar. Ben size ornek olarak bir Gagavuz sairinin yakinmasini kendi dilinde, Gagavuzca ilginize sunuyorum:

Gagavuzluk Kayip mi?
Todor Zanet(19.10.2007)
Dili hem dini koruduk
Simdi dili kuruttuk
Arada var bir Rusca o da bozuk !
Kayip, yok oler Gagavuzluk !

Kaynak: http://www.guvenilir.org/

Oh Gostivar, of Debre!

2009-08-11T13:27:00.000-07:00

Oh Gostivar, of Debre!

Gostivar'da Türkçe üçüncü resmi dil oldu! Bir Türk olarak, bu olay beni sevindirdi. Araştırmalarıma göre ‘banmak’ mastarından türeyen Aşağı ve Yukarı Bansa (Banitsa) köyleri vardır. Yukarı Bansa Köyünde derin 1967 yılında öğretmenlik yaptığımda, önce okulun alt katında, sonrada Gostivar’da bir evde kaldım. Yani beni Yukarı Bansa veya Gostivarlı da sayabilirsiniz. Birinin, yanlış yönlendirdiği bir iletide başka birine benim yukarı Bansa’lı mıyım sorduğunu gördüm. Boş vaktimde Gostivar belediyesi radyosundan Türkçe müzik dinlerdim. Gençlik ya! Onunla eğlenirdim. Gostivar’ın Raptiştah (Vrapçişte) köyünde rahmetle andığımız Üsküplü Ali Kubur, Sadık Celaddin öğretmenlik yapardı. Şu anda Amerika’da olması gereken, gene Üsküplü Fadıl Ramadan sağlık evinde diş teknikeriydi.

Bilmem neden Raptiştah’a köy demişler. Yerleşim anlayışıyla Raptiştah, benim için kasaba! Evet. Bir kasaba özelliğine sahiptir. Üstelik belediyedir! Üsküplü alim rahmetli Fettah Rauf Efendinin yakın arkadaşı rahmetli Kemal Aruçi Efendi oralıdır!

Ben anılarla başladım. Oysa niyetim başkaydı…

Gostivar’da 01. 01. 2010’dan itibaren Türkçe üçüncü resmi dil olacak. Ama biz Makedonyalı Türkler bu olayı hak ettiği kadar anmadık. Gerçi bu Gostivar için bir yenilik sayılamaz. Yalnız kabul edilmelidir ki, dilimizin bu belediyede yeniden resmiyete dönüşü bir başarıdır! O da TDP Gostivar Şubesi üyelerinin siyasette bir başarılarıdır. Bizde Türklerde bir söz vardır: Yiğidi vur, hakkını yeme! Kim ne derse desin, Gostivar’lı TDP’liler siyasette başardılar! Bu konu hak ettiği kadar yazılmalı, anlatılmalı, konuşulmalı!

Dün geçmiştir!

Bugün yaşanmıştır!

Yarın iyice düşünülmeli!

Rufi Osmani kendi doğruları için hapse giren siyasetçidir. Hapisten çıkınca evinde bizzat ziyaret ettiğim kişidir. Geçmiş olsuna gittim. Çünkü o, milli davasında haklıydı! Hangi milletten olursa olsun, milli davaları konusunda haklı olanların yanındayım!

Geriye itilmiş bir siyasetçi olarak Rufi Osmani haklı olduğundan, Gostivar’da seçimleri kazandı. Belediye başkanı oldu. Hangi parti aday çıkarsaydı, o gene kazanacaktı. Türkler onun yanında olacaklarına söz verdiler. Siyaset hesap meselesidir. O da sözünün eri olduğunu kanıtladı.

Yazımın başlığının ikinci bölümüne geçeyim.

İnternet ortamında Debre'li genç, eğitimli, azimli, fedakar bir Türk kızını tanıdım… Onun yazdıklarındaki oflamayı işittim kulaklarımda! Debre’de Türkçe eğitim sorunlarını dile getiren ilk yayınlanan yazımda gördüğünüz bilgileri ondan aldım. Gazetecinin görevi gerçekleri yazmaktır. Kızın anlattıkları gerçekti. Yakarışı sesliydi… İletiyle bildiriyordu durumu. Türklükle yanan bu genç kızımızın oflamalarını kulaklarımda duydum. O, konuyu anlatırken, aramızda yazışma mektupla olsaydı, kağıta damlayan gözyaşlarından mektubu zor okuyabilir hale gelirdim inanın. Gönül diler ki, Debre’li Türklerde bu kızdaki Türklük vardır. Ondaki azim vardır. Kararlılık vardır. Cesaret vardır!

Geçen yazıda kasten başka bir durumdan bahsetmedim...

Yerel seçimlerde Debre’de DUİ kazandı. Belediye başkanı da DUİ’li. Bunu siz de bilirsiniz. Ancak seçim öncesi TDP Debre Şubesi, DUİ ile yazılı bir seçim anlaşması yaptı. O Anlaşmaya varılan noktalardan ilki, “Debre belediyesinde, öğrenci varsa, Türkçe eğitimin başlatılacağıdır.”

Debre’de yazılı ve imzalı anlaşmadan bahsediyorum. TDP Debre Şubesi sözünde durdu. Seçmen kitlesini DUİ adayına yönlendirmeye var gücüyle çalıştı. DUİ adayı kazandı. Belediye başkanı oldu!

Şubeler arası imzalanan anlaşma Debrel’i Türklerin elinde şu anda bir delil. Hem de yazılı! İmzalı! Dedim, dedik işi değil bu. Anlaşma her iki Şube başkanının ellerinde. Eskiden bu tür belgelere ferman derlerdi. Evet, bu anlaşma bugün bir ferman özelliğinde!

TDP Debre Belediyesi Sube başkanı İdriz Ramadan ne arayacağını bilmiş. Siyasetçiliğini göstermiş. DUİ Debre belediyesi Başkanı Argitim Fida da sağlam bir siyasetçi… Sadece siyasetçi olarak değil, insanlık konusunda da büyüklüğünü gösteren biri! Benim ferman olarak adlandırdığım anlaşmadan belli oluyor bu!

Zaman bu zaman…

Şimdi Türkçe eğitim konusunda sözünü yerine getirme zamanı, Debre belediyesi başkanında...

Kaynak:

İNTERNATİONAL NEWSPAPER

ZAMAN MAKEDONYA

29 Temmuz - 4 Ağustos 2009, s:681

avni engüllü
www.avniengullu.com

http://www.avniengullu.com/Default.aspx

KUDÜS-Ü MAZLUME

2009-07-21T03:00:00.001-07:00

KUDÜS-Ü MAZLUME

Celaleddin GÖKÇEK

2 günlüğüne iş için gitiğim 3 dinin kutsal mekanı Kudüs'te fırsat bularak bir çok kutsal mekanı ziyaret ettim. Bir zamanlar (1973'e kadar) tüm Hacı'ların ziyaret ettiği Mescid-i Aksa bugün boynunu bükmüş ve sadece benim gibi Acı'lara kalmış.
Bu benim 2. gidişim. İntifada'dan sonra her şey çok değişmiş. İşin siyasi boyutunu bırakın, kültürel boyutunda dahi anlaşılması gereken çok şey var.
Bu ziyaretimde Hz. Süleyman mescidinden Armageddon'a kadar kafamda olan, eksik bilgilendirme ve cehalet sonucu oluşmuş bir çok soru işaretini çözebildiğimi sanıyorum. Sadece dini hassasiyetleri olan insanların değil, Orta Doğu ile ilgilenen herkesin bilmesi gerektiğine inandığım bu notları sizlerle paylaşmak istedim.

Kudüs:
Müslümanların ilk kıblesi Mescid-i Aksa Harem-i Şerif ve Efendimiz A.S.V.'ın Mirac'a çıkış noktası (Kubbetüs Sahra) dolayısıyla çok önemli...Tabii ki bazı farklılıklarla Yahudi ve Hristiyanlar için kutsal olan yerler Müslüman inancında da var. Yani aslında bu şehirdeki herşey Müslümanlar için çok anlamlı.
Hristiyanlar için Hz. İsa'nın doğum (Betlehem - Arapça Beytüllahim) ve ölüm noktası, kutsal kabri (Kıyamet Kilisesi) (Müslüman inancına göre ölmedi ve İslam itikadı üzere dönecek) burada.
Yahudilerin Dünya'daki en önemli hatta yegane kutsal noktası Ağlama Duvarı (Hz. Süleyman mabedinin bugüne ulaşan tek kalıntısı) ve Armageddon'un başlayacağı yer Tur Dağı. (Zeytin Dağı)
Bu saydıklarımın Betlehem ve Tur Dağı hariç hepsi Kudüs Eski Şehir (Old City - El Medinet El Kadime) surları içinde yürüme mesafesinde, diğerleri de çok yakınında. Kudüs'ün de İstanbul gibi surları var. Sur içinde daracık sokaklar ama ilahiyat anlamında inanılmaz renkli görüntüler var. Herkes bir telaş içinde ibadete koşuyor. Haç taşıyan Hristiyan Hacı'lar mı istersiniz, uzun saçlı şapkalı, takkeli Yahudiler mi yoksa aksakallı Müslümanlar mı.. Mormon'undan Kıpti'sine kadar her türlü inancın bir köşesi var.
Kudüs haricinde kuzayde Betlehem, güneyde Hz. İbrahim ve Hz. Yusuf'un kabirlerinin olduğu Hebron (El Halil), batıda Hz. Musa makamı, doğuda Hz. Nuh makamı da çevrede.

Önce sur içinden başlayalım. Aşağıdaki Resim-1a ve Resim-1b de sur içini ve Tur dağını, diğer resimlerde bunun detaylarını göreceğiz.

Resim-1a

Surların sağ önünden sağ arkasına uzanan önde Mescid-i Aksa (küçük yeşil kubbeli, arkaya doğru uzanan dikdörtgen) arkada altın kubbeli Kubbetüs Sahra'nın olduğu saha Müslüman'lara açık Harem bölgesi. Maalesef intifada (Filistin'lilerin İsrail işgaline karşı çıkış eylemi, yıl 2000) başladığından beri "savaş var" gerekçesi ile İsrail askeri istediği gibi girip çıkıyor. Dilediği zaman nümayiş olmasın gerekçesi ile kapatıyor. İçeriye hiç bir vakitte ulaşabilenlerin sayısı 3-4 saf cemaati geçmiyor. Kubbetüs Sahra'dan Mescid-i Aksa'ya dönerseniz yönünüz Kıble (Mekke) yönü. Bu sahayı uzun uzun anlatacağım.

Kıble yönünde Kubbetüs Sahra'nın hemen sağ yanı ve altında kalan duvar Yahudilerin kutsal noktası Ağlama Duvarı (Western Wall). Burayı ve Hz. Süleyman mabedini uzun uzun anlatacağım.

Bu resmin sağ arkasında görünen ve üzerinde bir kule olan dağ Tur Dağı. (Zeytin Dağı) Burası Hz. Musa'nın Allah C.C. ile konuştuğu yer. Rabia Sultan Ana'mızın türbesi burada. Normalde kilitli ama bekçiyi bulup biraz yalvarırsanız anahtarı veriyor. Son derece bakımsız, Garip öpe-koklaya temizlemeye çalıştı beceremedi.

Resim-2

Bu dağın Kudüs sur içine bakan yamacına dikkat edin, burası Yahudi Mezarlığı. Resim-2 de bunu daha net göreceksiniz. Yahudi inancına göre kıyamet (Armageddon) koptuktan sonraki yaşam da bu dünyada olacak. Herkes ölecek ve sadece Yahudi'ler kalacak. Tüm ölmüşleri dirilecek ve bu dirilme Tur Dağı'ndaki bu mezarlıktan başlayacak. İnanın her gün Amerika'dan, Avrupa'dan, Japonya'dan cenazeler geliyor ve burada gömülüyor. İlk dirilecek olmanın fiyatı, o gördüğünüz mezarlıkta bir mezar yeri -isterseniz inanın- USD 100,000.-......

Resim-1b

Sur içinin tam ortasından biraz sola kayın, bir kulenin solunda bir kubbe var. Burası da Kıyamet Kilisesi. Müslüman inancına göre Hz. İsa'nın canına kasteden Yahudi'ler O'na benzer birini bulup öldürmüşler. Hristiyanlar ise öldüğüne inandıkları için burası onların acıları tekrar yaşadıkları bir haksızlık köşesi. Ağlayanlar mı istersiniz, kendini yerlere vuranlar mı. Hepsi samimi inançlı zavallılar. Onlar için içim parçalanarak bir tek şey diyebildim, Allah C.C. onlara İslam nasib etsin.

Ortasında Hz. İsa'nın çarmıha gerildiği nokta, Yahudi geleneği ile kefenlendiği yer (Shroud of Turin'i hatırlayın), Kutsal Mezarı, çevresinde ise Hristiyan Dünyasının birliğini (!) temsil eden Church of all Nations var. Burada hepsinin ayin salonu, manastırı ayrı ayrı olmak üzere Yunan Ortodoks, Ermeni Ortodoks, Vatikan'a bağlı Katolik, Süryani ve Kıpti kiliseleri var. Hepsinin kendine özgü mimarisi var, ibadetleri ayrı, sadece Christmas gibi kutsal zamanlarda ortadaki kutsal sahada buluşuluyor.

Resim-3 biraz daha geniş açılı, hem sur içi Kudüs'ü, hem de modern Kudüs'ü görüyorsunuz.
Bu topraklarda geçmişte çok kan akmış, gelecekte de akacağını söylemek kehanet olmaz.

Resim-3

Dünyaya indiğinde Kabe-i Muazzama'yı inşa eden Hz. Adem A.S. aynı zamanda Mescid-i Aksa'nın da ilk inşasını yapmış. Bu Mescid de Kabe gibi Nuh tufanında zarar görmüş ve M.Ö. yaklaşık 2000 yılında Hz. İbrahim A.S. tarafından tamir edilmiş. Biliyorsunuz Hz. İbrahim Hz. Süleyman, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed S.A.V.'in atası olduğu için özel yeri var. Kabe'nin bugünkü halini de inşa etmiş, mucizesi kuma çıkmayan ayak izlerinin taşa çıkması, halen Kabe avlusunda ayak izini taşıyan Makam-ı İbrahim var. Nemrut'un Urfa'da ateşe attığı ve ateşin yakmadığı Hz. İbrahim'in yaptığı Mescid-i Aksa, bugüne kısmen ulaşmış olan El-Aksa El-Kadim mescidi. Yani 2 tane Mescid-i Aksa var. El-Kadim olan eski mescid ve El-Cedid olan yeni Mescid.

Hz. İbrahim'den yaklaşık 1000 yıl sonra Hz. Süleyman zamanı... Hz. Süleyman tabii ki İslam inancına göre de Peygamber, mucizesi tüm hayvanların lisanını konuşması. Hz. İbrahim tarafından inşa edilen Mescid-i Aksa El-Kadim'i büyüterek her iki tarafta sınırlara kadar taşımış. Yahudi inancı, Hz. Süleyman'ın mirasına sahip çıkıyor. Hatta o meşhur 6 köşeli yıldız da Hz. Süleyman'ın mührü. Böyle olunca da Hz. Süleyman mabedi Yahudiler için çok önem arzediyor.

İslam zamanında Kudüs, İslamiyet'in ilk Kıble'si olmuş ve namazlar Kıbleteyn'e kadar Kudüs'e yönelerek kılınmış. Miraç hadisesi de buradan olunca ve Kudüs, Kabe-i Muazzama'dan, Medine-i Münevvere'den sonra en kutsal yer ilan edilince (Mescid-i Aksa'da kılınan 1 vakit namaz 500 vakte eşdeğer kıymette) İslam orduları "zenginlik" anlamına gelen Mısır'dan önce veya "Ortodoks kilisesi" anlamına gelen İstanbul'dan önce kudsiyet arzeden buraya yönelmiş.

Resim-4

Resim-4 Kubbet-üs Sahra'nın (Dome of the Rock) içeriden görünüşünü gösteriyor. Kubbet-üs Sahra'nın içinde tam merkezde dev bir taş var. Peygamberimiz A.S.V. bu taşın üzerinden Burak'a binerek Mirac'a yükselmiş. Bu taş, Hacer-i Muallak, hani havada asılı durduğu söylenen taş. Kısmen altına inebiliyorsunuz, gerisi kapalı.

Kudüs, ilk olarak Hz. Ömer tarafından fetholunmuş. Sur içinde Hz. Ömer mescidi var. Sonra tüm Hristiyan alemi ayaklanmış ve onların cihadı "Haçlı Seferleri" The Crusaders başlamış. Richard the lion hearted, Aslan yürekli Rişar Kudüs'ü geri almış ki ta Selçuklu Sultanı Selahaddin-i Eyyubi Hz. fethedene kadar... Yani Kudüs Hristiyan dünyası için "Haçlı Seferi" düzenleyecek kadar önemli...

Selahaddin-i Eyyubi Hz. Cizre'li kürt asıllı, devrin evliyası bir hükümdar. Kudüs fethi ile ganimetine 100,000 arap atı düşmüş. "Ben bu servetle yaşayamam" deyip sabaha kadar atları fakir halka sadaka diye dağıtmış. Öldüğünde ise kefen alınacak bile parası yokmuş. Kefen satan esnaf helallık vermese imiş o koca hükümdarın cenaze namazı kılınamayacakmış. Bugün bunları Kudüs'ün Müslüman halkından dinlemeniz, aralarında "ben Eyyubi nesliyim" diye iftihar edenleri görmeniz mümkün.

İşte Mescid-i Aksa El-Cedid'i inşa eden, Miraç'a çıkılan taşın üzerine Kubbet-üs Sahra'yı inşa eden Selahaddin-i Eyyubi Hazretleridir. Yapıldığı kot (elevasyon) Hz. Süleyman mabedinin üstünde kalıyor. Yani Mescid-i Aksa El-Cedid, Hz. Süleyman mabedinin harabesi üzerine yükselmiş. Kavga burada başlıyor...

Resim-5

Resim-5 de Mescid-i Aksa ve Hz. Süleyman mabedinden kalan tek duvar olan Ağlama Duvarını görüyorsunuz. Şimdi bu resimde Kubbet-üs Sahra (altın kubbeli sekizgen) önünde durun ve Kıble yönüne Mescid-i Aksa'ya yönelin. (küçük yeşil kubbeli dikdörtgen, El Cedid olan mescid) Ağaçlı avlunun sağ alt tarafı Yahudi ağlama duvarı. Mescid-i Aksa El Cedid'in sol tarafında alt kotta El-Kadim olan Mescid var. Bunun sol yanında ve aşağısında da Emevi Halifesi Mervan tarafından yaptırılan Mervan mescidi (aynen bizim yerebatan sarayı gibi). Bu mescid 3,000 kişi, El-Kadim mescidi 500 kişi, El Cedid mescidi 2,000 kişi, avlu da yaklaşık 10,000 kişi cemaat kapasiteli.

Resim-6

Resim-6 Mescid-i Aksa en arkadan girişi gösteriyor. Fotoğraf Kıble yönünde çekilmiş. Sol aşağıya inen merdivenler El Aksa El Kadim'e gidiyor. Daha sol ve daha aşağıda Mervan mescidi var. Hepsi aynı Harem-i Şerif sahası içinde ve hepsi İslam inancına göre girmemesi gereken Yahudi güvenliği tarafından "güvenlik" adına kirletilmiş vaziyette.

Resim-7

Resim-7 de Ağlama duvarının detaylarını görüyorsunuz. Ağlayanlar, kafasını takır-takır vuranlar... İçiniz parçalanır. En nihayet onlar da inanan insanlar. Samimi inanç ister istemez insanı etkiliyor, Allah'ım hepsine İslam nasip etsin. Bu sahaya Yahudi olmayan alınmıyor. Zorla girenin de pişman olmaya zamanı kalmıyor. Şimdi bu duvara diklemesine delikler açmaya başlayın. Adına da arkeolojik kazı deyin. İlerleye ilerleye Mescid-i Aksa El Cedid'e ve sonra El Kadim'e, temellerine ve Mervan Mescidi'ne varacaksınız. Temelleri çürüyen El Aksa yıkılırsa ne mi olur? Müslümanların kutsal Kubbet-üs Sahra'sı var ya...Hem bir çok Müslüman burayı Mescid-i Aksa zannediyor!

Resim-8

Resim-8 de Hz. Süleyman Mabedi'nin maketini görüyorsunuz. Hatta eğer Mescid-i Aksa yıkılacak olursa yerine yeni inşa edilecek olan Mabed...Tabii ki Yahudi geleneğine göre.
Kıyametinin ve ahiretinin Kudüs'te olduğuna inanan, bir Kabe'si olmayan Yahudi topluluğunun gözü Mescid-i Aksa üzerinde... Yahudi'nin Hristiyan ile bir zoru yok.

Şimdi yavaş yavaş Kudüs dışına çıkacağız.

Resim-9

Resim-9 Mescid-i Aksa çatısından Tur dağına bakıyor. Tam karşınızda Rus Mimarisi ile Maria Magdelena kilisesi. Tüm Hrisitiyan dünyasının burada bir hatıraları, "birşeyleri" var, sanki burası teolojik anlamda bir fuar alanı. Tur dağının sağ taraftaki yamacı Armegeddon'u bekleyen Yahudi mezarlığı. Tepede merkezden sağa doğru gidin, minare benzeri yer Rabia Sultan Ana'mızın türbesi.

Resim-10

Resim-10 Hebron (El Halil) Halil-ur Rahman şehri, Hz. İbrahim Mescidi. Burası Kudüs'e yarım saat mesafede. Bu mescidin müslümanlara ayrılmış tarafında Hz. İbrahim, Hz. İsmail, Hz. İshak ile beraber 7 peygamber yatıyor. Ön tarafı ise Yahudilere ayrılmış kısmı ve burada Hz. Yusuf kabri var. Yahudi inancında bizim için Peygamerimiz A.S.V.'ın atası olan Hz. İbrahim, "insani hataları olan" bir peygamber ama Hz. Yusuf, güzelliğin ve doğruluğun sembolü. Dolayısıyla O'nun kabri onlara ayrılmış..

Resim-11: Hz. İbrahim mescidinin mihrabı

Resim-12

Resim-12 de ise Ölü Deniz'i (Dead Sea, El Bahr ul Meyyit, Lut Gölü) görüyorsunuz. Burası aslında bir tuz gölü. Daha doğrusu doymuş tuzlu su çözeltisi. Yani "saturated brine"... Gölde yüzemezsiniz ama bağdaş kurup oturabilirsiniz. El Garip denedi. Burası dünyanın en düşük hatta "esfeli safilin" noktası. Akdeniz'e sadece 200 km ama Akdeniz'in tam 440 m altında. Lut gölü diye bildiğimiz, Lut kavminin helak olduğu yer. Doğuda 40 km ötede Ürdün / Amman +400 rakım, Batıda 40 km ötede İsrail / Kudüs +400 rakım. Nasıl bir çukur hayal edin. Bu çukurun her iki tarafı da Filistin diye bilinen yer. Batı tarafı (Batı Şeria) İsrail işgali altında, doğu tarafı Ürdün'de. Sınırı aradan geçen Ürdün nehri (River Jordan) oluşturuyor.

Burası dünyanın en temiz ve konsantre ham tuz yatağı. Gölün doğu yakası'nda Ürdün'lülerin işlettiği tuz yatağı dünyaya ham tuz satıyor, fiyatı "1" birim. Batı yakasında İsrail tuz işletmesi, ham tuzu rafine ediyor, gıda, teknik ve farmasotik kalitelerde dünyaya tuz satıyor, fiyatı "100" birim.

Şimdi yine Kudüs sur içindeyiz. Hristiyan hatıralarına bakacağız.

Aslında gerek Haçlı seferlerinin buraya akması, zenginlik akıtması ve gerekse Hristiyan dünyasının tek ortak paydası olması dolayısıyla burada çok Hristiyan eseri var. Ben en önemlilerini seçtim.

Resim-13

Buraya Hristiyan aleminden çok "Pilgrim (Hacı)" geliyor. Önce Meryem Ana Kilisesi'nden (Tur Dağı eteği) başlıyorlar, Kudüs'e yarım saat kuzeydeki Betlehem Doğuş Kilisesi'nde (Church of Nativity) Hz. İsa'nın doğduğuna inandıkları mağarayı öpe-koklaya ziyaret ediyorlar. Resim-13 bu mağaranın fotoğrafı. Zeminden bayağı aşağıda, bizim de sevgilimiz, Meryem Ana'mız nasıl saklanmış, neler çekmiş.

Hristiyan hatıraları hep acılı, hep çilekeş. Yollar Haç taşıyan insanlarla dolu. Hele Christmas zamanı tam şenlik olurmuş. Hz. İsa'nın son günlerini, Yahudiler tarafından kovalamacasını ifade eden bir ziyaret "tavafı" var ki sormayın. Tamamı sur içi Kudüs'te olan 14 durak (station) dan oluşan bu ziyarette Hz. İsa'nın tökezlenip düştüğü yerde kendilerini aynen O'nun düştüğü gibi yere vuruyorlar, çarmıha gerildiğine inanılan 13.durakta el ve ayaklarını çivileyen bile var.

Resim-14

Resim-14: Bu 13.durak, bizim inancımıza göre Hz. İsa'ya benzeyen biri, Hristiyan inancına göre Yüce Sevgili'nin ta kendisi burada çarmıha gerilmiş.

Resim-15

Sonra Yahudi inancına göre kefenlenmiş, (Shroud of Turin), ve Resim-15te gördüğünüz 14. durak Kutsal Mezar'a (Holy Sepulchre) konmuş. Bir rivayete göre Hz. İsa zannedilen ve öldürülen zat Kudüs sur dışında gömülmüş ama büyük çoğunluk burada olduğuna inanıyor.

Resim-16

Son olarak, duraklardan birini koydum. Resim-16daki 2000 yıllık zeytin ağacının Hz. İsa'yı gölge vererek ağırladığına inanıyorlar. Doğru mu bilmiyorum ama ben bu kadar güzel zeytin ağacı görmemiştim.

Sonuç....
Karmakarışık duygular... Eziklik... Hatırıma Medine Üniversitesi'nde yıllar önce tanıdığım Suriye asıllı bir akademisyen Hoca'nın sözü geliyor:
Araplar Türkler'i terk etti ve esir oldu,
Türkler İslamiyet'i terketti ve rezil oldu...
-------------------------------------------------
Bu gözlemlerimi e-posta yoluyla paylaştığım arkadaşların soru ve ilgilerinden şaşkın vaziyetteyim. Benim heyecan duyarak gezip araştırdıklarım sizlerin heyecanı yanında sönük kaldı. Biraz daha gezelim o zaman:

Resim-17

Resim-17 yine sur içine bu sefer tam Mescid-i Aksa tarafından bakıyor. Yeşil kubbe El Aksa El Cedid, sağa doğru 5 irili-ufaklı pencereli yer El Aksa El Kadim, onun daha da sağı ve aşağısı üstü surlu kısım Mervan mescidi. Sola doğru ilerliyoruz, burası Hz. Süleyman mabedi yıkıntısı, Ağlama duvarı bunun bitiminde aşağıda. Arkeolojik kazılar da bu eksende ilerliyor.

Resim-18

Resim-18 Kıyamet kilisesinin girişi. Daha önce içerisinden resimler gönderdiğim 13 ve 14. duraklar burada.

Sorulara Cevaplar:
1-İntifada 2000 yılında başlamış. Anlam olarak "dik duruş", "işgale itiraz" gibi anlamlar içeriyor. Şu anda fiilen okunduğu anlam ise karışıklık, her yerde savaş soğukluğu ve tedirginlik, özellikle Filistin kesiminin ezilmesi. Kim ne derse desin, savaş "soğuk"....
2-Kudüs'ün Arapçası El-Kuds, İngilizcesi Jerusalem, İbranicesi Yeruşaloym.
3-1973'e kadar tüm Hacı'ların -ki o zamanlar karayolu ile gidilirdi- ziyaret edebildiği bir yerdi Kudüs. İntifada öncesinde de kısıtlı ziyarete açıktı, mesela Emantur'un 4 günlük paketi vardı. Şu anda güvenlik gerekçesi ile o dahi yok. Ancak ticari amaçla gidilip ziyaret edilebilir. Kudüs havaalanı yine güvenlik gerekçesi ile kapalı. Tel Aviv'e inilecek, 45 dakika mesafede Kudüs'e ancak taksi ile gidilecek. Yol üzerinde 2 tane güvenlik check-point'inden geçilecek. Türk vatandaşları için sorun yok. Yeter ki Ramallah, Gazze gibi PNA Filistin Ulusal Otoritesi (FKÖ yerine geçen Devlet statüsündeki otorite) kontrolü altındaki yerlere "izin belgesiz" gitmeye kalkmayın.
4-Samimiyetle inancını yerine getiren insanlara saygı duyulmaz da ne duyulur?
5-İsrail'in karşısında kim var Allah aşkına? Yarın öbürgün senaryolardan birini uygulayacak olursa kim ne diyecek?

Şimdi genel notlarımız:
İlk Arap-İsrail savaşı'nda (yanılmıyorsam 1948) İsrail Kudüs sur sınırlarına kadar gelmiş ama içeri girmemiş. 1976'da sur içine girmiş ve doğuda ölü denize, batıda Sina çölüne kadar yürümüş. Mısır Enver Sedat ile barıştan sonra Sina çölünden geri çekilmiş ama 1980'de Tel Aviv yerine Kudüs'ü başkent ilan etmiş.
Ben sadece bir gezgin olarak yazdım. Duyduklarımı araştırdım, soruşturdum ama ben ilim sahibi değilim, tarihçi değilim, bir kusurum olduysa ki muhakkak olmuştur, affola, bir rezervasyon bırakarak değerlendiriniz.

"Via Dolorosa" Hristiyan Hacı'ların "Kutlu Yolculuğu" aşağıdaki yaşaya-yaşaya geçilen 14 duraktan oluşuyor. Bunları genel kültür olarak yazıyorum:
1-Yahudilerin Hz. İsa'yı ölüme mahkum edişi,
2-Hz. İsa'nın Haç'ı alışı,
3-Hz. İsa'nın Haç'ın altında düşmesi,
4-Hz. İsa'nın Hz. Meryem'i bulması,
5-Simon'un Haç'ı alması,
6-Veronica'nın Hz. İsa'nın terini silmesi,
7-Hz. İsa'nın ikinci kez düşmesi,
8-Hz. İsa'nın Kudüs'lü kadınlarla karşılaşması,
9-Hz. İsa'nın üçüncü kez düşmesi,
10-Hz. İsa'nın elbiselerinin yırtılması,
11-Hz. İsa'nın el ve ayaklarından Haç'a çakılması,
12-Hz. İsa'nın Haç'ın üzerinde ölmesi (Haşa),
13-Hz. İsa'nın Haç'ın üzerinden alınması,
14-Hz. İsa'nın kutsal kabre konulması.

Mekke-i Mükerreme Harem-i Şerif'te (Kabe-i Muazzama) kılınan bir vakit namaz diğer yerlerde kılınan 100,000 vakte, Medine-i Münevvere Harem-i Şerif'te kılınan bir vakit namaz 1,000 vakte, Kudüs'te Mescid-i Aksa'da kılınan bir vakit namaz ise 500 vakte eşdeğer.

Mekke, Medine ve Kudüs'ten başka Şam'da Emevi Mescidi, İstanbul ve Bağdat'taki İslam eserleri ile aslında büyük bir mirasa sahibiz. Bu zenginliğe karşılık Yahudi'lerin sadece ağlama duvarı var.

Dikkat ederseniz, Medine-i Münevvere'nin ağırladığı Alemlere Rahmet Peygamberi (SAV) den dolayı çok özel bir yeri var. Ama Mescid-i Aksa hep Kabe-i Muazzama ile beraber anılıyor. Kabe'yi inşa eden Hz. Adem A.S., El Aksa'yı da inşa ediyor. Kabe'yi tekrar inşa eden Hz. İbrahim A.S., El Aksa'yı da tekrar inşa ediyor. Kıbleteyn'de önce El Aksa'ya dönük başlayan namaz, Kabe-i Muazzama'ya dönerek bitiriliyor.

Yahudi'nin Hristiyan ile hiç bir problemi yok. Daha doğrusu Hz. İsa geldiğinde olmuş. Artık yeni ışık İslamiyet.

Bildiğim ne varsa yazdım, artık atacak barutum kalmadı.....

Hepinize saygılar.
Celalettin Gökçek
-------------------------------------------------

KUDÜS-Ü MAZLUME YAZISI ÜZERİNE

Kudüs-ü Mazlume yazısı üzerine aldığım düzeltme, tenkid ve tamamlayıcı notları bu yazıyı alan herkesle paylaşmak istedim.

Benim maksadım, kendi bilgisizliğim ve ve şu ana kadar olan ilgisizliğimden kaynaklanan rahatsızlığı ve doğru bilgilendirme üzerine kurulmuş notlara ihtiyacı vurgulamaya çırpınmak idi. Biz kendi kıymetlimiz, Kabe-i Muazzama ile anılan ilk kıblemiz Mescid-i Aksa hakkında bilgili ve ilgili değiliz, Yahudi ise dünyasını, kıyametini ve ahiretini bu eksene oturtmuş, harıl harıl kendi mabedini hazırlıyor, hem de bu manevi mirası yıkma pahasına. Bu çelişkiyi anlatabildi ise ne mutlu El Fakir'e...

Ben sadece bir gezgin olarak yazdım. Duyduklarımı araştırdım, soruşturdum ama ben ilim sahibi değilim, tarihçi değilim, bir kusurum olduysa ki muhakkak olmuştur, affola, bir rezervasyon bırakarak değerlendiriniz. Düzeltmeleri de seve seve yapacağım:

Bir Ağabey'imizden çok enteresan bir tamamlayıcı not dinledim. MÖ 597 yılında (Hz. Süleyman'dan yaklaşık 500 yıl sonra) Asur Kralı Nabukadnezar II, Kudüs'te kurulu Yahuda Krallığına (o zamanki teokratik Yahudi devleti) girerek Kral Yehoyakin ve krallığın tüm erkeklerini esir almış. Kudüs'ü ve Hz. Süleyman mescidini yerlebir edercesine yıkmış, ve esirlerini Babil'e sürgüne götürmüş. Ta ki Pers Kralı II.Kuraş 48 ila 70 yıl süren bu esareti bitirene kadar. Bakın bu hadisenin bugüne yansımaları neler:
Erkekleri esir edilmiş Yahudi toplumunun kadınları, nesillerini ve hayatiyetlerini sürdürebilmek için başka toplumların erkekleri ile evlenmelere başlamış. O zamana kadar "kan bağı"na çok önem veren ve ataerkil olan Yahudi toplumu, Babil sürgününden sonra anaerkil olmuş.
Babil sürgünü olarak anılan bu sürgün, bugün "Diaspora" (=dağılma Yunanca, sürgün) diye anılan gurbetin başlangıcı olmuş. Bir kısım Yahudi'ler, bunun Tanrı'nın bir lütfu olduğunu ve dünyaya yayılmaları gerektiğini düşünmüş ki bunlar bugünkü İsrail Devleti'ni tanımayanlar, diğerleri ise İsrail dışında kendilerinin inançları gereği yaşayamayacaklarını inancı ile ilk fırsatta geri dönmüş. Bu geri dönme süreci biliyorsunuz hala devam ediyor ve tartışılıyor.
Ağlama duvarında yapılan ibadet, ağlama ve kafasını duvarlara vurma, bir yanda bir günah çıkarma ama öteki yanda da mabedlerinin yıkılma zilleti için ağlama, bir daha olmaması için söz verme anlamına geliyor. Ağlama duvarı da zaten Hz. Süleyman mescidinden kalan tek hatıra.
Yahudiler tarafından Pers Kralı II.Kuraş (Krysos) Tanrı'nın atadığı kutlu kişi olarak görülüyor. Bunun için Humeyni rejimine kadar İsrail - İran ilişkileri hep özel bir ilişki olmuş diyen bile var. Hatta Irak - İran savaşında İsrail'in gizli gizli İran'a yardım ettiğini bile söyleyen var...(savaş Humeyni'den sonra olmasına rağmen)

Kudüs'ün 1187 yılında fethi ile ilgili olarak Selahaddin-i Eyyubi Hz.'ni Selçuklu Sultanı diye yazmıştım ama devrin Selçuklu Sultanı değilmiş. Kudüs'ü fethettiği, Kürt asıllı asilzade olduğu, Baba'sının Selçuklu Sultanı İmadeddin Zengi'ye yakın olduğu, kendisinin ilim sahibi olduğu hepsi doğru ama kendisi Selçuklu'lara hizmet eden bir komutan ve Suriye - Mısır ekseninde hüküm sürecek Eyyubi Devleti'nin kurucusu imiş. Devir Selçuklu'nun zayıfladığı ve Anadolu başta olmak üzere bölgede bir çok küçük Atabey'liğin hüküm sürdüğü, Haçlı Seferlerinin neredeyse bir yaşam tarzı haline geldiği, buna bölgedeki Müslüman Atabey'likler birarada karşı gelmeye çalıştıkları devir... Selahaddin-i Eyyubi Hz.nin Kudüs'ü fethetmesi ile III. ve en büyük Haçlı Seferi, "The Crusaders" Richard the lion hearted, Aslan yürekli Rişar komutasında başlamış ve Richard yenilerek "Richard the empty handed" olarak İngiltere'ye geri dönmüş. Bu düzeltmeyi hepimizin muhakkak tanıması gerektiğine inandığım Selahaddin-i Eyyubi Hz.'nin hatırasına hürmeten yazdım.

Bir önemli tenkidi Hz. İbrahim A.S. üzerine aldım, muhakkak detayını herkesin bilmesi gerektiğine inanıyorum. Yazıda şöyle geçmişti: Yahudi inancında bizim için Peygamerimiz A.S.V.'ın atası olan Hz. İbrahim, "insani hataları olan" bir peygamber ama Hz. Yusuf, güzelliğin ve doğruluğun sembolü. Dolayısıyla O'nun kabri onlara ayrılmış..Tenkid şunu diyor, Yahudi inancında Hz. İbrahim A.S. için ne isterse söylesin, O bizim için Peygamberlerin atası (Hz. Musa A.S., Hz. İsa A.S., Hz. Muhammed S.A.V.) ve ayrıca İslam inancına göre hiç bir Peygambere kusur atfedilemez. Yahudi inancını anlatırken dahi "haşa" demek lazım...

Kubbet-üs Sahra (Dome of the Rock) ilk defa Hacer-i Muallak üzerine basit bir çatı ve 4 girişten oluşan bir yapı ile Emevi Halifesi Mervan tarafından inşa edilmiş. Bugünkü altın kubbesini yaptıran daha önce yazdığım gibi Selahaddin-i Eyyubi Hz.

Hristiyan'ların Hz. Meryem'in Betlehem Doğuş Kilisesi'nde (Church of Nativity) Hz. İsa'yı doğurduğuna inandıkları mağara resmini göndermiştim. Bu Hristiyan inancı imiş, bizim inancımıza göre Hz. Meryem kendisini gizleyen (setreyleyen) bir ağacın altında doğum yapmış.

Hristiyanların kutsal yolculuğu Via Dolorosa'yı merak ve sorular üzerine safha safha yazmıştım. Bir tenkid de bunun üzerine aldım, bizim inancımıza göre diğer inançların detaylarını anlatmak uygun değilmiş.

Evangelist yaklaşımların günümüzde fiilen hüküm sürdüğüne inanarak (Hristiyan Dünyası ile Yahudi Dünyası'nı İslam Dünyası'na karşı ortak hedeflerde birleştirme politikası) Yahudi'nin Hristiyan ile hiç bir problemi yok demiştim. Artık yeni ışık İslamiyet olduğu için bütün kavga Mescid-i Aksa üzerinde yapılması planlanan yeni Mabed'de... Sanki Evangelizme itiraz eder gibi Mel Gibson tuttu "The Passion (of Christ) Tutku" filmini yaptı, film Hristiyan inancına göre Hz. İsa'nın son 12 saatini (haşa) anlatıyormuş ve perdeden oluk gibi kan damlıyormuş... Enteresan değil mi?

Bir tamamlayıcı not Sultan Abdülhamid Han dönemi üzerine... Osmanlı Devleti borç içinde ve Sultan kendisine ve ailesine ait mücevheratı Paris ve Londra müzayedelerinde satışa çıkarmış. Şahsi servetinin tamamını satsa bile Devlete ait borçların sadece bir kısmı ödenebilecek. Bu dönemde Theodor Hertz riyasetinde Yahudi Cemaat heyeti kendisini ziyaret ederek Sultan'dan kendilerine Filistin'de bir köy kadar toprak satmasını, bunun karşılığında Osmanlı Devleti'nin tüm borçlarını ödemeyi önermiş. Sultan'ın cevabını tahmin edersiniz: Değil bir köy kadar, bir avuç içi kadar satmam....
Ölü Deniz'i (Dead Sea, El Bahr ul Meyyit, Lut Gölü) anlatmış ve bir de resmini göndermiştim. Birisi, sıhhat derecesini bilmemekle beraber duyduğu bir Hadis-i Şerif'i nakletti. Sapık Lut kavmi üzerindeki laneti kastederek "Sizden birisinin yolu Lut Gölü'ne düşerse, başını çevirip bakmasın" mealinde imiş. Hadis araştırmacısı arkadaşlarımız kontrol edip beni de bilgilendirirlerse makbule geçer.

Yine bir başka Hadis-i Şerif 'te mealen "3 Mescid'de (Kabe-i Muazzama, Medine-i Münevvere ve Mescid-i Aksa) namaz kılan (en azından niyet eden) kişiye Cennet vacib olur" diyormuş. Hadis araştırmacısı arkadaşlarımız bunu da kontrol ederler mi...

Bir kardeşimiz, "Kudüs-ü Mazlume" ibaresini sormuş, aslında Kudus-u Mahzune diyecektim. Zira 1453'ten beri "işgal" altında olduğunu iddia eden Fener Rum Patrikhanesi bile dik dururken, Mescid-i Aksa'da 4 saf cemaat ya var ya yok.... Bundan büyük hüzün, büyük zulüm olur mu? Sırf bunu görmemek için ziyarete açıkken dahi "içim kaldırmaz" diye Kudüs'e gitmeyenleri tanıyorum. İslam dünyasının yerlerde sürünen durumuna karşılık Hac zamanlarında Kabe-i Muazzama'da cemaat milyonları geçiyor, Kudüs'te 4 saf ne demek? Yüce Rabbim bana kısmet etti, Kabe-i Muazzama'da azametini, Ravza-ı Şerif'te muhabbet-i Şerif'i, Vatikan'da süslü debdebeyi gördüm, Mescid-i Aksa'da ise sadece hüzün var. Osmanlı'dan beri yüzü gülmemiş, onun için "mahzune". Ama Harem sahası içinde silahlı Yahudi askeri görünce durumuna ancak "mazlume" diyebiliyorsunuz. Hele içinize önümüzdeki yıllar daha da zulum getirecek korkusu girdi ise...

Tel Aviv havaalanında özel bir arama cihazı var, normal arama cihazlarından farklı ve onlara ilave. Ucuna eldivenli eller hijyenik bir kumaş takıyor, dedektör gibi mesela kitabınız yaprakları üzerinde gezdiriyor. Sonra o uç ve kumaş 1 m3 hacminde koca bir cihazın deliğinden içeri giriyor, cihazdan kasa fişi gibi bir çıktı çıkıyor. Polis çıktıya bakıp "geçin" diyor. "Durun" deyince ne olur çok şükür bilmiyorum. Bu cihazı çok merak etmiştim, AIDS mi tarıyor, şarbon mu diye... Öğrendim ki patlayıcı taraması imiş. Kitapta ne işi var dedim. Efendim son 24 saat içinde silahlı birileri ile beraber oldu iseniz, veya siz silah taşıdı da bir yerlerde bıraktı iseniz, özellikle barutun kokusu kitaplara sinermiş, onu izlemek için bu cihazı kullanıyorlarmış. Anlayın yani, Yahudi istihbaratı nelerle uğraşıyor?

Celaleddin GÖKÇEK

2/22/2004
Osman Eroğlu
http://www.bura.org.tr/haberler/haberoku.asp?hid=24

KERKÜK VUSLATI

2009-07-18T08:27:00.000-07:00

KERKÜK VUSLATI

Bir vuslat hikâyesidir bu aslında
İçimi sızım sızım sızlatan
İyi değilim dostlar bu aralar
Bir Kerkük akşamında tutsak kaldım
Kulağımda Telaferden Tuz dan patlalamalar
Kaldıramadım başımı Kafkaslara
Bir Karabağ feryadı yıktı ezdi beni
Kayıp çocuğunun yerini soran analarda
İyi değilim bu aralar dostlar
Ata yurdumdan Uygur haykırdı bana
Ölüyorum kavim kardeş yetiş diye
Atalarım Çin seddini aşardı da
Elime bayrak alıp haykıramadım
Milyonlarca meydanlarda olamadım
Ah bu acı dayanılmaz canlar
Akdeniz de bir ceylan yavrusu Kıbrıs
Beşparmaklarda şehitlerim durur da
Masada imza atanlara hesap soramadım
Bin atlı geldi sardı etrafımı Balkanlardan da
Hep elveda dedim Üsküp ve dahi ötesine
Ve unutulmuş nazlı gelindir Kırım
Sürgünden feryat etti bir Tatar bebeside
Başımı kaldırıp varamadım acılara
Dört yan Üç kıta da Türkçe sesler
Bir hilal rüzgâr bekler
Ağlayan analar ölen bebekler
Huzuru mahşerde hesabını bekler
Bir unutulan destanların hikâyesidir bu
Ergenekon’da demirin örs de sesi
Manas ta gerilen bir yaydır bu ses
Unutulan unutturulan Orhun yazıtlarındaki mana
Şimdi uzaklardan atlılar koşar
Çanakkale’den feyiz almış yiğitler
Dumlupınar’da fırtına süvariler
Hesap sorar bize şimdi şehitler
Vurulsa ah yenide Mehterler
Cenke tutulsa şanlı yiğitler
Ne yazık mazide artık o zamanlar
Vuslat akşamlarındayız uyutulmuşuz
Yıkılırken Türkün kaleleri tek tek
Sıcak yataklarımızdan bakmışız
Şimdi bir Kerkük akşamındayız
Uzaklardan sesler var Doğu Türkistan dan
Ve Dedem Korkut geldi söz söyler gene
Uyan ey Oğuz boylum uyan
Bastığın şehit toprağı aşkına
Vermem bu canı namerde
Ya sen gel al canımı dindir acımı
Ya da yetiş kan kardaşının imdadına..

GÜNGÖR YAVUZASLAN
Bartın Gazeteciler Dernek Başkanı
yavuzaslan74@hotmail.com

RUMELİ’DE ÖLENLER; YA DA MEZARSIZ MİLYONLAR! - Prof. Dr. Mustafa Erdoğan Sürat

2009-07-15T22:29:00.000-07:00

RUMELİ’DE ÖLENLER;
YA DA MEZARSIZ MİLYONLAR!
Prof. Dr. Mustafa Erdoğan Sürat

Bu milyon dediğimiz nasıl bir sayıdır ki,
Milletten millete hep değişir kantitesi?
Birkaç yüz bin, hadi sen de on yüz bin Romalı
Ölmüşse felakettir: önemsiz, tüm Rumeli…

Tam üç adet on yüz bin Osmanlı genci
Yokolmuş cihan harbi sırasında, ne acı;
Bu hesabı sorma hiç, o dertseldir: vebalı
Gireceksin hücrene; gelmeden darağacı!

İki adet on yüz bin ileri yaşta dindaş
Kayıplar arasında, saygın-aydın arkadaş
Neden paylaşacaksın, sonsuza dek vebali
Bombalamaya değmez, at yeter küçük bir taş!

Bombalar sözle artık, sitem taşı da kelam
Kendi ölünü ezdin, çaktın koca bir selam
İçi bomboş belki de, o propagandalı
Salip tabutlara sen; unuttun özün balam!

Rumeli, Azerbaycan vesaire önemsiz
Yurttaşa “sen” de çıkış; istilacıya hep, “siz”
Boyunduruk mu sanal, gönül mü prangalı;
Bizim şehit beklesin, siz ne emredersiniz?

Nerde Balkan kökenli yüz binlerce aile
Burda başka sorun yok, işte müthiş gaile
Devlet felsefe yapmaz: korumalı, mandalı
Osmanlı kaybı açık, rakam siliyor hile!

Uslu aydınım yokken, akıllı da kayboldu
Adriyatik’ten Van’a, Çin Seddi’ne ayboldu
Kardeş topraklar hepten, yabancı kumandalı
Kimseye duyurmadan, Avrupa gülüm soldu!

Zaten Avrupalıydın, koskoca, çınar devlet
Bozgun yönetemedin, bari hüznümü yönet
Gemi batmaya battı, haydi indir sandalı
Mürettebat dalgada, bekleme boşa davet

Şehitler terekesi okunsun bize yeter
Rumeli varlığımın anısı ne de şeker;
Eller taama doymuş, neden yaksın mangalı?
Akıncı vasiyeti, inan, yanmaya değer!

BULGARISTAN'DA RESMI SECIM SONUCLARI ACIKLANDI

2009-07-10T15:13:00.000-07:00

BULGARISTAN'DA RESMI SECIM SONUCLARI ACIKLANDI

Zaman
7 Temmuz 2009

Bulgaristan Merkez Secim Komisyonu, 5 Temmuzda yapilan ve 240 sandalyeli 41. parlamentonun yeni uyelerinin belirlendigi secimin resmi sonuclarini acikladi.

Secimde 1 milyon 678 bin 641 ile en cok oyu alan, Sofya Belediye Baskani Boyko Borisov'un fahri baskanligini yaptigi Avrupa gelisi icin Bulgaristan Vatandaslari (GERB) partisi parlamentoda 116 milletvekilligi kazandi.

Basbakan Sergey Stanisev'in genel baskanligini yaptigi, koalisyon hukumetinin ortaklarindan Bulgaristan Sosyalist Partisi, bu secimde oldukca dusuk destek alarak, 748 bin 147 oyla parlamentoda 40 sandalye aldi.

Uyelerinin cogunlugunu Turklerin olusturdugu Hak ve Ozgurlukler Partisi (DPS-HOH) 610 bin 521 oy alarak, ulkenin ucuncu en buyuk siyasi gucu olma konumunu surdururken, parlamentoda 38 milletvekili tarafindan temsil edilecek.

Asiri milliyetci ve irkci ATAKA partisi, aldigi 395 bin 733 oyla 21 ve sag guclerin olusturdugu Mavi Koalisyon 285 bin 662 oyla 15 milletvekiline sahip olacak. Turkiye aleyhtari soylemleriyle politika yapmaya calisan Duzen Mesruiyet ve Guvenlik (RZS) partisi ise 174 bin 582 oy alarak parlamentoda 10 kisilik bir grup olusturabilecek.

Secim komisyonu, parlamentoya girebilmek icin gerekli yuzde 4 barajini gecebilmeleri icin parti ve koalisyonlarin bu secimde yurt icinden ve yurt disindan en az 169 bin 48 oy almalari gerektigini animsatti.

Kayitli secmen sayisi 6.8 milyon olan Bulgaristan'da bu secimde 18 parti ve koalisyon yarisirken, katilim orani yuzde 60.2 oldu.

Ulkenin 41. parlamentosu 14 Temmuzda toplanacak.

***

BULGARISTAN: GENEL SECIM SONUCLARI IKTIDAR ICIN SIYASI YAPTIRIM OLDU

BNR
7 Temmuz 2009

Ulkemizde Pazar gunu yapilan genel secimlerle ilgili coskular, zaten yuksek olan sicaklik derecelerini sanki daha da artirdi. Son yillarda Bulgaristan secmenlerinin siyasete olan ilgisizligi ve hicbir seyin kendisine bagli olmadigini dusunerek politikaya yabanci kalmasi en cok tartisilan konulardan biri iken, secimlerde vatandaslarin degisIklik arzusunu ifade ederek sandik basina gitmeleri sosyolglari bile sasirtti. Oy hakkini halkin %60’lik bolumu kullandi. Onlarin cogu, oyunu baskent belediye baskani Boyko Borisov’un partisi sag merkezci GERB’e verdi.

Secimlerde oy kullanma oraninin yuksek olmasini sosyoloji ve politoloji uzmanlari soyle degerlendirdi:

“Seferber edici etki gosteren birkac etki vardir, diyor Kamuoyu Arastirmalari Merkezi uzmani Elena Darieva. Oy hakkini uygulayan vatandaslarin %15’lik bolumu, secim kampanyasindan etkiledigini ve kararini Avrupa secimleri ile genel secimler arasindaki donemde aldigini paylasiyor. Diger yandan oy verenlerin dortte ucu, siyasi guclerin devamli taraftarlaridir. Bununla beraber her on vatandastan birinin secim gunu oyunu kullanacagina karar verdigini soylemesi de dikkat cekiyor, yani %10 kadar durumun seyrine gore oylama olayi var. Secim kampanyasinin son gunlerde cok saldirgan bir safhaya girmesi de secmenler uzerinde seferber edici etki gosterdi. Oy veren her bes vatandastan birinin yasi 18 ila 29 arasindadir. Yani gelenek uzerine ilgisiz olduklari ve politikadan uzak kaldiklari dusunulen genclerin harekete gectigini goruyoruz”.

Politoloji uzmani Antoni Todorov, su degerlendirmede bulundu:

“Vatandaslarin secimlere katilim yogunlugu beni iyimser ediyor. Bundan once oy vermemeyi dusunen vatandaslarin son anda seferber olmalari, cok olumlu bir olaydir. Ilk basta oy vermeyi dusunmeyen bircok secmen, sonradan galip gelecegi anlasilan lehine oy vermekle daha istikrarli bir cogunluk saglanmasi ve sonbaharda erken secimlere gidilmemesi arzusunu ifade etti boylece. Yani bu rasyonel, yararli bir oylamadir. Bunun disinda alinan sonuclar, ne oy ticaretinin ne de pahali reklamlarin secim sonuclarini belirleyemecegini gosterdi. Bunun disinda secimler sol BSP’nin zayifladigini ortaya koydu ve BSP’nin gerekli sonuclari cikarmasi onemlidir. ”

Analist Antoniy Gilibov, degisIkligin gerceklesip gerceklesmedigi yonunde sorulan soru uzerine sunlari belirtti:

“Secim sonucu iktidara uygulanan bir siyasi yaptirim oldugu suphe goturmez. Bu secimlerde alinan sonuc, son 8 yillik doneme dair degerlendirme niteligini tasiyor. Ilk defa yuksek oy kullanma orani tespit edildi. Bazi sinirilarin asildigi ve degisIkligin kacinilmaz oldugu duygusu yasandi. Bence Bulgaristan’in AB icindeki imajinin ciddi olcude kotulesmesi ve ulkemizin AB uyesi olarak basarisiz start yapmasinin da bunda etkisi oldu, diyen Antoniy Gilibov, sozlerini soyle surdurdu: "Ulkemiz guc bir donusum surecinde oldugu icin insanlarin endiseleri ile spekulasyon yapilmamasi cok onemlidir. Iktidar cogunlugu olacak ve bu cogunluk yeterinde sorumlu ve devamli olursa, hukumet bir dizi populer olmayan tedbir uygulayacak, dolayisiyla toplumsal destegin bir bolumunu yitirecek. Ancak hepimizin degisIkligin gerekli oldugunu anliyoruz.”

GERB partisinin istikrarli bir sag merkezci hukumet olusturma var mi sorusu uzerine politolog Rumyana Kolarova su aciklamada bulundu:

“Gerekli dengenin yakalanacagini umut ediyorum. GERB simdiye kadar secmen seferber etmeyi basardigini gosterdi. Atilacak bir sonraki adim bakanlarini ve siyasetcilerini secip degistirebildigini gostermek olacak.”

Yeni hukumetin oncelikli hedefleri ne olmalidir sorusuna yanit veren Antoniy Todorov, sunlari belirtti:

“Herseyden once ekonomik kriz neticelerinin sinirlandirilmasi gerekiyor. Issizlikle mucadele etmek, ozel is sektorune destek vermek gerekiyor. Butcenin gozden gecirilmesi gerekiyor. Ikinci oncelikli hedef ise yolsuzlukla mucadele olmalidir. Ucuncu oncelikli hedef ise idari kapasite kalitesinin artirilmasidir.”

Osmanlı imparatorluğu; Osmanlı'nın yerine kurulan ülkeler

2009-07-10T15:11:00.000-07:00

Osmanlı imparatorluğu; Osmanlı'nın yerine kurulan ülkeler

Avrupa'da :
1. Türkiye
2. Bulgaristan (545 yıl)
3. Yunanistan (400 yıl)
4. Sırbistan (539 yıl)
5. Karadağ (539 yıl)
6. Bosna-Hersek (539 yıl)
7. Hırvatistan (539 yıl)
8. Makedonya (539 yıl)
9. Slovenya (250 yıl)
10. Romanya (490 yıl)
11. Slovakya (20 yıl) Osmanli adı:Uyvar
12. Macaristan (160 yıl)
13. Moldova (490 yıl)
14. Ukrayna (308 yıl)
15. Azerbaycan (25 yıl)
16. Gürcistan (400 yıl)
17. Ermenistan (20 yıl)
18. Güney Kıbrıs (293 yıl)
19. Kuzey Kıbrıs (293 yıl)
20. Rusya'nın güney toprakları (291 yıl)
21. Polonya (25 yıl)-himaye- Osmanlı adı: Lehistan
22. İtalya 'nın güneydogu kıyıları (20 yıl)
23. Arnavutluk (435 yıl)
24. Belarus (25 yıl) -himaye-
25. Litvanya (25 yıl)-himaye-
26. Letonya (25 yıl) -himaye-
27. Kosova (539 yıl)
28. Voyvodina (166 yıl) Osmanlı adı: Banat Asya

Asya'da :
29. Irak (402 yıl)
30. Suriye (402 yıl)
31. İsrail (402 yıl)
32. Filistin (402 yıl)
33. Ürdün (402 yıl)
34. Suudi Arabistan (399 yıl)
35. Yemen (401 yıl)
36. Umman (400 yıl)
37. Birleşik Arap Emirlikleri (400 yıl)
38. Katar (400 yıl)
39. Bahreyn (400 yıl)
40. Kuveyt (381 yıl)
41. Iranın batı toprakları (30 yıl)
42. Lübnan (402 yıl)

Afrika'da :
43. Mısır (397 yıl)
44. Libya (394 yıl) Osmanlı adı: Trablusgarp
45. Tunus (308 yıl)
46. Cezayir (313 yıl)
47. Sudan (397 yıl) Osmanlı adı: Nubye
48. Eritre (350 yıl) Osmanlı adı: Habeş
49. Cibuti (350 yıl)
50. Somali (350 yıl) Osmanlı adı: Zeyla
51. Kenya sahilleri (350 yıl)
52. Tanzanya sahilleri (250 yıl)
53. Cad'ın kuzey bolgeleri (313 yıl) Osmanlı adı: Resade
54. Nijer'in bir kısmı (300 yıl) Osmanlı adı: Kavar
55. Mozambik' in kuzey toprakları (150 yıl)
56. Fas (50 yıl) -himaye-
57. Batı Sahra (50 yıl) -himaye-
58. Moritanya (50 yıl) -himaye-
59. Mali (300 yıl) Osmanlı adı: Gat kazası
60. Senegal (300 yıl)
61. Gambiya (300 yıl)
62. Gine Bissau (300 yıl)
63. Gine (300 yıl)
64. Etiyopya' nin bir ksmı (350 yıl) Osmalı adı: Habeş

Dr. Ahmet Çetinbudaklar
http://www.kriter.org/

http://duryoolcu.blogspot.com/2007/10/osmanl-imparatorlugu.html

Kırım'da unutulan gerçekler

2009-07-10T15:10:00.000-07:00

Kırım'da unutulan gerçekler

Vladimir Jirinovski, bir tartışma başlattı ve ‘Tarihi antlaşmalara göre, Kırım ya Osmanlı mirasçısı Türkiye’ye dönmeli, ya da Rusya’ya bırakılmalı’ dedi.

Beni ilgilendiren, radikal milliyetçi liderin ne söylediği değil.
Bu söylemin Türkiye’de yansımasının olmayışı.
Bunun bir tartışma başlatmayışı.

Birilerinin Sevr’den kalma psikozları ile toprak taleplerine (Batı Ermenistan, Kuzey Kürdistan, Pontus) o kadar alışmışız ki, o kadar savunma pozisyonuna göre şartlanmışız ki, toprak talep etmek aklımızın ucundan bile geçmiyor.
Yurtta ve dünyada barışı kendimize hedef seçtiğimize göre, böyle taleplerle ortaya çıkmamız beklenemez.

Ancak, kendi tarihimizi daha yakından tanımak ve anlamak için, bu tartışmalara ihtiyacımız yok mu?
Bence var…

Pek çoğumuzun ‘Tatarlar’ olarak andığı Kırım Türkleri, bugünkü Kırım topraklarına, 9. ve 10. yüzyılda gelmeye başladılar. O tarihlerde ‘Kıpçaklar’ olarak biliniyorlardı. 12. yüzyılın sonlarına doğru, tarih kitaplarımızda ‘Altınordu’ olarak geçen, gerçek adı Altın Ordu olan devletin temelleri atıldı.

Müslümanlığı kabul edince Kıpçaklar, kültürel bir değişim yaşadılar. Bu değişimin sonunda ‘Kırım Türkleri’ adı verilen millet oluştu.
Altınordu Devleti, son hakanları Toktamış Han zamanında, Timur’a yenilince güç kaybetti ve 1419 yılında tarih sahnesinden tamamen silindi. Yerine birkaç hanlık kuruldu.
Bunlardan biri, 1441 yılında Hacı Giray’ın kurucusu olduğu Kırım Hanlığı’dır.
Hacı Giray Han, 1454 yılında, Osmanlı Devleti’nin askerî desteği ile, kendilerini rahatsız eden Cenevizlileri yendi.
Böylece Osmanlı Devleti ile Kırım Hanlığı ilişkisi başladı.

İkinci Kırım Hanı Mengli Giray döneminde Kırım, Osmanlı Devleti’nin himayesine girdi. Himaye 300 yıl devam etti.

1768 – 1774 Osmanlı Rus Savaşları yaşandı ve 21 Temmuz 1774 tarihinde Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı. Bu Antlaşmaya göre Kırım, Osmanlı’dan kopartıldı, bağımsızlaştırılarak Rusya’nın kolayca yutabileceği bir lokma haline getirildi. Osmanlı ilk defa, halkı tamamen Türk ve Müslüman olan bir vilayetini kaybediyordu.

Bir süre sonra Ruslar, Kırım’daki taht kavgalarını körükleyerek iç savaş haline dönüştürdüler. Kırım Türklerinin bir bölümü, 1778 yılında, ‘Ak Topraklar’ dedikleri Osmanlı yönetimindeki bölgelere (Türkiye) göç etmeye başladı.
1783 tarihinde Generali Potemkin komutasındaki Rus Ordusu, Kırım’ı işgal etti ve Rusya’nın bir vilâyeti haline getirdi.

1783 – 1800 yılları arasında 500.000 Kırım Türkü yurdunu terk etti. Ayrılanlar, toplam nüfusun % 35’i idi. Göçler, 1800’lü yıllar boyunca hep devam etti. Sayı 1,5 milyona ulaştı.
SSCB Devlet Başkanı Stalin, Kırım Türklerinin II. Dünya Savaşı sırasında Almanlarla işbirliği yaptığını iddia ederek top yekûn sürgüne gönderilmesini emretti (18 Mayıs 1944).

Kararın hemen ardından, 420.000 kişi vagonlara doldurularak sürgüne gönderildi. Bir kısmı da teknelere bindirildi ve Karadeniz’de tekneler batırıldı.
Bir ay süren vagon yolculuğunda kimsenin vagonlardan inmesine izin verilmedi ve 200.000 kişi hayatını kaybetti.

Kabartay, Sibirya, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan’a sürülen Kırım Türkleri zor koşullarda yaşadılar.
1990 yılında geri dönüş izni çıktı. Bir kısmı döndü, bir kısmı ise hala sürgünde yaşıyor.

Osmanlı Devleti’nin 1774 yılında, Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya’ya bıraktığı Kırım, 1954 yılında, dönemin SSCB Başkanı Ukrayna asıllı Kruşçev tarafından Ukrayna’ya (Rus-Ukrayna kardeşliğinin 1000. yılı bahanesiyle) hediye edildi.

Ancak, bazı Rus ve Ukraynalı tarihçilerin altını çizdiği bir nokta var. Bu tarihçiler, ‘Küçük Kaynarca Antlaşması’nda bir hüküm var. Rusya Kırım’ı başka bir ülkeye veremez, verirse, Kırım Osmanlı’ya geri döner’ diyorlar.

Tartışma da burada başlıyor.
Kırım’ın Ukrayna’ya verilmesi acaba, Küçük Kaynarca Antlaşmasına göre mümkün değil miydi?
Buna göre, Kırım, Osmanlı’nın mirasçısı olan Türkiye’ye iade edilebilir mi?
Bu konu, önümüzdeki dönemde daha fazla konuşulacak ve tartışılacak.

- Rusya’nın 1997 yılında Ukrayna ile imzaladığı karşılıklı toprak bütünlüğünün tanınmasını öngören 10 yıllık anlaşmanın kısa süre sonra sona erecek olması, bunun uzatılmaması yönündeki talebin Duma’da kabul edilmesi, Kırım’ı yeniden kazanmak için Rusya’nın aldığı bir önlem mi acaba?
- Yoksa, arka bahçesi Ukrayna’ya, Soros devrimleri ile uzanan ve Karadeniz’de beklentileri olan ABD’ye bir mesaj mı?
- Veya Ukrayna’yı içine alarak Rusya’nın dibine kadar uzanan NATO’ya bir tavır mı?

Sizce tüm bunları tartışmaya ihtiyacımız yok mu?
Bence var…
Satranç tahtasına elimizi uzatmaya ne dersiniz?

http://duryoolcu.blogspot.com/2007/02/krm-unutulan.html

Lozan'ın gizli protokol' leri; Eyvah!.. Lozan'ın Gizli Protokolları tehlikede

2009-07-10T15:09:00.000-07:00

Lozan'ın gizli protokol' leri; Eyvah!.. Lozan'ın Gizli Protokolları tehlikede

Cumhurbaşkanlığı konusunda kopartılan yapay fırtınaların asıl sebebi "Lozan'ın Gizli Protokolları'nın" ihlâli meselesidir. Lozan'ın Gizli Protokolları ne demektir? Açıklanmasa da bu protokollar yazılı mıdır, yahut şifahî/sözlü olarak mı yapılmıştır? Bunlar hâlâ geçerli midir?
Lozan'ın Gizli Protokollarını ilk defa olarak, sanırım 1959'da merhum Üstad Necip Fazıl'ın Büyük Doğu'sunda okumuştum. Bundan, uzun yıllar sonra CHP devrinde Van milletvekilliği yapmış olan merhum İbrahim Arvas "Hatıralarında" bahseder. Onun hatıraları önce küçük bir kitap şeklinde basılmıştı, daha sonra bendenize bu hatıraların ikinci kısmını müsvedde şeklinde verdi, haftalık Yeni İstiklâl'de tefrika ettik.

Lozan'ın Gizli Protokolları kısmında İbrahim Bey birkaç madde halinde çok önemli ifşaatta bulunuyordu. Bunların yayınlandığı sırada durum müsait olmadığı için maalesef bu satırları basamamıştık. Sonra ihtilaller, darbeler, sıkıyönetimler, politikacıların ve gazetecilerin tutuklanması... Bir yığın hadise oldu. Yurtdışına çıkmak zorunda kaldım. (Kaçmadım, normal şekilde pasaportlu olarak Hacca gittim, bir daha dönemedim... Altı seneye yakın sürgün hayatı yaşadım.) İki günlük gazetem battı, evrakım, arşivim tarumar oldu. İbrahim Arvas Beyin hatıratının ikinci kısmının müsveddeleri ne oldu bilmiyorum.

Sanırım 1980'deydi, İstanbul Hukuk Fakültesi'nde okuyan bir öğrenci ziyaretime gelmişti, elinde bir kitap vardı. Bu bir medeni hukuk ders kitabıydı. Öğrenci bana sayfasını gösterdi, orada Lozan Antlaşması'nın bir vesile ile gizli maddelerinden bahsediliyordu.
Bir TV programında bir araya geldiğimiz Aytunç Altındal Beye "Reklâmlar molasında" sormuştum: "Lozan'ın Gizli Protokolları konusunda fikriniz nedir?" Şu cevabı vermişti: "Ben de böyle protokollar olduğunu duydum ama bu konuda herhangi bir bilgiye ve belgeye ulaşmış değilim..."

Geçenlerde yüksek rütbeli bir emekli subay "Cumhuriyetin bazı temel ilkeleri vardır, bunlar yazılı değildir ama bekçileri vardır..." şeklinde bir beyanda bulundu. Sayın emekli general acaba Lozan Protokollarını mı kastetmişti?

Lozan Antlaşması bir bütündür. Yazılı ve şifahî kısmıyla; açıklanmış veya gizli maddeleriyle...
Lozan'ın mimarı kimdir? Herkes bu mimarın İsmet Paşa olduğunu zanneder. Hayır, Lozan'ın mimarı Hahambaşı Hayim Nahum'dur. Dr. Rıza Nur Hatıralarında Hahambaşıdan pek de olumlu olmayan satırlarla bahseder,

Lozan müzakereleri ikiye ayrılır: Birinci bölümde başta İsmet Paşa olmak üzere Türk delegasyonu sömürgeci ve emperyalist düvel-i muazzamaya İslâm konusunda, millî kimlik konusunda fıkıh ve Şeriat konusunda tâviz vermez. Lozan müzakerelerinin bu bölümünün bende Fransızca zabıtları var, İsmet Paşa Şeriatı, İslâm hukukunu sâdıkane bir şekilde müdafaa ediyor; ecnebilerin hakları ve güvenliği İslâm hukuku tarafından garanti altına alınmıştır diyor. Sonra müzakereler neticeye ulaşmaz, delegasyon Türkiye'ye döner... Lozan'ın ikinci perdesi bundan sonra başlar. Hahambaşı Hayim Nahum devreye girer, büyük devletlerin başkentlerine gider, çok gizli müzakereler yapar... Türkiye'nin Lozan resmî heyetine üye olur ve neticede bildiğimiz Lozan muahedesi (ahitleşmesi) ortaya çıkar ve imzalanır. İmzalanır ama Amerika Birleşik Devletleri bunu tasdik etmez. 1923'ten bu yana 84 yıl geçmiştir ve ABD, Lozan'ı hâlâ tanımamaktadır.

Lozan imzalandığında Türkiye'nin anayasasında (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), "devletin dini, dîn-i İslâm'dır" yazılıydı. Yine Türkiye'nin Dolmabahçe Sarayı'nda ikâmet eden ve her hafta "Selâmlık Resm-i Âlisi" ile Cuma namazına giden bir Halifesi vardı. Medenî kanunu "Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye" idi. Hafta tatili cumaydı. Ve saire ve saire...
Şimdi içteki Beyaz Türkler ve dıştaki sömürgeci ve emperyalist devletler Lozan'ın Gizli Protokollarının ihlâl edileceğinden korkuyorlar.

Yüzde 50'ye yakın oy alan AKP onlara garanti veriyor: Laikliğe bağlıyız, Atatürk ilkelerine bağlıyız, din devleti taraftarı değiliz, bu beyanlarımız sözde değil özdedir, bize inanın ve güvenin, biz sizi kandırmıyoruz...

Beyazlar bu sözlere inanmıyorlar, takiyyedir diyorlar. Haklılar, çünkü yakın tarihimizde birtakım kişiler ve gruplar da buna benzer takiyyeler yapmışlardı.
Lozan hakkında birbirini tutmaz, birbirine zıt bir yığın görüş var. Kimisi ak diyor, kimisi kara. Kimisi zafer diyor, kimisi hezimet. İtiraz edilmeyecek tek husus şu: Lozan, Türkiye Cumhuriyetinin uluslararası meşruiyet belgesidir.
Tekrarlamakta fayda var: ABD, Lozan'ı tasdik etmemiş. Unutmamak için elinize bir tesbih alınız, 117 defa bu cümleyi tekrar ediniz, ezberlersiniz.

Lozan konusunda Beyazların çok aykırı buldukları bir kitabı okumanızı tavsiye ederim: Kadir Mısıroğlu Beyin "Lozan, Zafer mi, Hezimet mi?" (iki cilttir.)
Halkımız maaşallah uykuya genellikle düşkündür; yatakta uyur, ayakta uyur... TV seyrederken uyur, gazete okurken uyur...

İslâmî kesimde binlerce profesör yetişti, "araştırıcı yazarlarımızın" sayısı da çok. Bunlardan biri yahut birkaçı himmet buyursalar da dünya arşivlerine girseler, senelerce polis hafiyesi gibi araştırsalar ve Lozan'ın Gizli Protokollarına ulaşsalar. Ne iyi olur...

Mehmet Şevki Eygü

http://duryoolcu.blogspot.com/2007/02/lozan-gizli-protokol-leri.html

Haçlı Seferleri ve Soğuk Harp

2009-07-10T15:08:00.000-07:00

Haçlı Seferleri ve Soğuk Harp

Batılıların geçen asırlarda ve günümüzde İslam ülkelerine karşı tatbik ettikleri yayılmacılık ve sömürgecilik hareketleri, İslam dinine saldırmaları ve Müslümanları dinlerinden uzaklaştırmak için yaptıkları bütün dejenerasyon faaliyetleri, geçmişteki haçlı seferlerinin halen soğuk harp, kültürel ve ekonomik harp olarak devam ettiğini göstermektedir.

En önemlisi dini olmak üzere, siyasi, sosyal ve iktisadi sebeplere dayanan Haçlı seferlerini Papa İkinci Urbanus, 1095 yılında toplanan Clermont Konsili'nde yaptığı konuşmayla başlatmıştır. Asırlarca devam edip, milyonlarca insanın can kaybına, devletlerin yıkılıp ülkelerin tahrib olunmasına sebeb olmuştur.
Doğu Hıristiyanlığının temsilcisi Bizans İmparatorluğu (395- 1453 ), 1071 yılında Selçuklu Devleti (1038- 1194) ile yaptığı Malazgirt Sava şında yenilince, Türklere Anadolu kapıları açıldı. Selçuklu akıncıları, birkaç sene içinde Ege, Akdeniz ve Marmara kıyılarına ulaştılar ve Bizans'ın başkenti olan İstanbul'u zorlamaya başladılar. 1075'te Türkiye Selçukluları Devletini kurup, İznik'i başkent yapmaları, Avrupa'nın en büyük Hıristiyan devleti olan Bizans'ı kökünden sallamaya başladı. Bu durum Avrupalıları telaşa düşürdü çünkü Bizans'ın düşmesi Türklerin Avrupa'ya hâkim olmasına yol açacaktı. Bunun önüne geçilip, Türklerin durdurulması gerekiyordu. Hatta Anadolu dâhil bütün Ortadoğu'dan atılmalıydılar. İkinci büyük sebeb ise, iktisadiydi. Avrupa, 11. asırda müthiş bir fakirlik içindeydi. Kralların sarayları bile taş yığınlarından ibaretti. Altın, gümüş ve değerli madenlerin birçoğu Türklerin ve doğu kavimle rinin elindeydi. Avrupa, en ibtidai maddeler için bile doğuya muhtaçtı. Ziraat çok ilkel usullerle yapılıyordu. Sulama sistemi yoktu. Fransa, Almanya, Venedik gibi büyük sayılan Avrupa devletlerinin senelik geliri, en mütevazı Türk beylerinin gelirlerinden azdı. Halk, önüne gelenin yağma ve talanından bıkmış, bir asilzade veya eşkıya tara fından öldürüleceği günü bekliyordu.
Bu sırada Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah vefat etmiş, iç karışıklıklar baş göstermişti. Şiî-Fâtımî Devleti, Selçukluların amansız düşmanı olup, Hıristiyanların müttefikiydi. Bütün bunlar, Papa İkinci Urbanus'u Hıristiyanları birleştirerek Müs lümanların üzerine saldırtmaya teşvik ediyordu. Böylece, bu papaz, Kudüs şehrini, Türklerin elinden almak için faaliyete başladı. Sadece Pierre L'Ermite isminde yoksul bir Fransız keşişi, etrafına 50.000 Fransız toplamıştı. Bunlar, Almanya'ya gelince, kendilerine 50.000 Alman serserisi daha katıldı. Macaristan'da ve Balkanlarda daha da çoğalan bu çapulcu ordusu, 1096- 1270 seneleri arasında tertiplenen sekiz Haçlı seferinin ilk ordusu oldu.

Birinci Haçlı Seferi (1096- 1099): Papaz Pierre L'Ermite ve şövalye Yoksul Gautier öncülü ğünde İstanbul'a gelen bu topluluk, Bizans İmparatoru tarafından hemen Anadolu'ya geçirildi. Bunlar doğunun zenginliklerine kapılıp yağma ve tahribatlar yaparak yerli ahaliye zulmettiler. Anadolu Selçuklu sultanı birinci Kılıç Arslan İznik önlerinde bu ilk haçlı kuvvetlerini durdurarak kılıçtan geçirdi. Bunların arkasından aşağı Lorraine dükü Gedefroi Bouillon'un komutasındaki haçlı ordusu yola çıktı bu orduda birçok ünlü şövalye, soylu kont ve dukalar vardı. Avrupa'nın bütün imkânları kullanılarak hazırlanmış olan bu ordu, 600.000 kişiden müteşekkildi. Almanya'nın Rhein kıyılarında 10.000 Yahûdiyi kılıçtan geçiren bu Haçlı ordusu, İstanbul'a doğru gelirken, ülkesinde de yağma ve katliam yapılmasından endişe eden Bizans İmparatoru Aleksios Komnenos, onlarla anlaştı. Haçlılar, erzak ihtiyaçlarının temini karşılığında, Anadolu'da aldıkları yerleri Bizans'a vereceklerdi. Antlaşma sonrası Anadolu'ya geçen Haçlılar, 1097 senesi Mayıs ayında Türkiye Selçuklularının başşehri İznik'i kuşattılar. Kanlı çarpışmalar iki taraftan da ağır kayıplara sebeb oldu. Altı yüz bin kişilik Haçlı ordusu karşısında verdiği kayıplara dayanamayan Birinci Kılıç Arslan, çarpışarak geri çekildi. İznik, Bizans'ın eline geçti. Eskişehir istikametinden Anadolu'ya giren Haçlı ordusuna karşı Sultan Birinci Kılıç Arslan (1092- 1107) yıpratma savaşlarına başladı. Anadolu'da Haçlıları en stratejik bölgelerde yakalayıp, ani baskınlarla imha hareketlerine girişti, pek çoğunu kırdı. Haçlıların yanında, Bizans İmparatoru da, durumdan faydalanarak Türkiye Selçuklularının batı bölgelerindeki topraklarını işgal etti. Ermeniler ise, Türklerin Haçlılarla uğraşmalarını fırsat bilip, Toroslara bir müddet hâkim oldular. Altı yüz bin kişilik kuvvetle Anadolu'ya geçen Haçlılar, Türklerin imha hareketi sonucu Antakya Kalesi önlerine geldiklerinde 100.000'e inmişti. 1097 yılı Ekim ayında Antakya'yı kuşatan Haçlılar, kale içindeki Hıristiyan ahaliden birinin ihaneti sonucu dokuz ay sonra, Haziran 1098'de şehre girebildiler. Musul Atabeği Kürboğa Beyin kumandasındaki Müslüman-Türk ordusu, Antakya'yı Haçlılardan geri almak için teşebbüse geçti. Fakat şehir alınmak üze reyken aralarında çıkan fitne başarısızlığa yol açtı. Haçlılar yaptıkları huruç hareketiyle bu Müslüman ordusunu dağıttılar.
Antakya'yı alan Haçlılar, kırk bine düşen kuv vetleriyle Kudüs'e hareket ettiler. Şiî-Fatımîlerin elinde olan şehir, kısa sürede haçlıların eline geçti. Müslüman, Mûsevi ve Hıristiyanların yaşadığı ve her üç din mensuplarınca da mübarek olan Kudüs, Haçlıların eline geçince, büyük bir katliama uğradı. Yetmiş bin Müslüman ve Yahûdiyi, mabetlere sığınan kadınlar ve çocuklar dâhil, acımasızca kılıçtan geçirdiler. Şehrin sokakları kan ve cesetlerden geçilmez oldu. Birinci Haçlı Seferi neticesinde Kudüs'te Ka tolik Latin Krallığı; Antakya ve Urfa'da birer Haçlı devleti kuruldu. Hıristiyanlar Ortadoğu'yu bu ve sile ile tanıyıp, Doğu Akdeniz kıyılarına yerleştiler. Müslümanlarca Mekke ve Medine'den sonra en mübarek şehir olan Kudüs'ün, Şiî-Fatımîlerce Haçlılara teslimi büyük üzüntüye yol açtı. Müslümanlar, Haçlıları Ortadoğu'dan atmak için hemen teşebbüse geçtiler. 1144 senesinde Musul Atabeği İmâdeddîn Zengî, Urfa'yı geri aldı. Bu durum İkinci Haçlı Seferine sebeb oldu.

İkinci Haçlı Seferi (1147- 1149): Urfa'nın Müslümanlar tarafından geri alınması üzerine, pa pa Eugenius'un teşviki ve papaz Saint Bemard'ın propagandası neticesinde İkinci Haçlı Seferi başlatıldı. Seferin komutanlığını Yedinci Louis ile Almanya İmparatoru Üçüncü Konrad yapıyordu. Alman İmparatoru komutasında 75.000 kişilik ilk kafile, Konya Ovasına geldi. Bu ordu, Türkiye Selçukluları Sultanı Birinci Mes'ûd tarafından imha edildi. Alman İmparatoru canını zor kurtararak, beş bin kişiyle İznik'e sığındı. Fransa Kralı Yedinci Louis, 150.000 kişi ile yola çıktı. Alman İmparatorunun geriye kalmış döküntü kuvvetleriyle İznik'te birleşti. Bu kalabalık orduya karşı meydan muharebesi yapmayı uygun bulmayan Sultan Mes'ûd, Haçlıları Toroslar geçidine çekti. Burada büyük kayıplara uğratılan Haçlıların artıkları Antakya'ya sığındılar. Şam'ı muhâsara ettilerse de, Türkler tarafından mağlup edildiler.

Üçüncü Haçlı Seferi (1189-1192): Selahaddîn Eyyûbî, Şiî-Fâtımî Devletini ortadan kaldırıp, Eyyûbî Devletini kurduktan sonra, Haçlılara karşı harekete geçti. 1097 senesinden beri Haçlıların elinde bulunan Kudüs'ü, 1187 senesinde Hattin Zaferinden sonra ele geçirdi. Hıristiyanların birkaç kıyı şehir hariç, Ortadoğu'dan atılmaları, Avrupalıları endişelendirdi. Papa üçüncü Clemens'in teşvikiyle Fransa ve İngiltere Kralları ile Alman İmparatoru, Üçüncü Haçlı Seferine katıldılar. Sonu hezimet olmasına rağmen, Avrupa'nın en ünlü kral, imparator ve kumandanla rının katıldığı bu sefer meşhurdur.
Alman İmparatoru Friderich Barbarossa, kara yolu, Fransız Kralı Philippe Auguste ile İngiliz Kralı Arslan Yürekli Richard deniz yoluyla hareket ettiler. Alman İmparatoruna, Türkiye Selçukluları Sultanı İkinci Kılıç Arslan, elçileriyle Anadolu'ya girmemesini teklif etmişse de, kabul etmedi. Türk leri dinlemeyen İmparator Friderich Barbarossa, ordusunun büyük bir kısmını Selçuklu askerlerinin elinde kaybetti. Sonunda, Akdeniz'e ulaşamadan nehirde boğuldu. Başsız kalan ve ağır zayiat veren haçlılar, perişan bir vaziyette Filistin'e ulaştılar. İngiltere Kralı, deniz yoluyla Kıbrıs'a varıp, Bizans valisini adadan kovarak Latin Krallığını kurdu; Kıbrıs'tan Akka'ya geçen Arslan Yürekli Richard ve deniz yoluyla Akka'ya varan Fransız Kralı, uzun süren muhasaradan sonra kaleyi aldı. Kudüs'ü ye niden almak için savaştılarsa da muvaffak olamadılar. Fransa ve İngiltere kralları, acı tecrübeler ve ağır kayıplar neticesinde Kudüs'ü alamayacaklarını anlayınca, ülkelerine döndüler.

Dördüncü Haçlı Seferi (1204): Papa Üçüncü İnnocentius'un çağırısı, Foutges de Neville'nin propagandası neticesinde Bonifacio'nun tertib ettiği bu Haçlı seferine Almanya İmparatoru Altıncı Heinrich katıldı. Papanın itiraz etmesine rağmen Haçlılar, Venedik gemileriyle İstanbul önüne geldiler. 1204 yılında Ortodoks Bizanslılardan İstanbul'u aldılar. Şehrin zenginliği, Katolik Hıristiyanları şaşkına döndürdü. İstanbul'u yağmalayıp, tahrib ettiler. Dindaşlarına her türlü zulmü, her çeşit kötülüğü yaptılar. Bizans İmparatoru, tahtını İstanbul'dan İznik'e taşıdı. Bu olay, Bizans tarihinde ilk defa oluyordu. Nihayet İstanbul'da 1261 senesine kadar devam eden ''Latin İmparatorluğu'' kuruldu. Bu sefer sonunda Venedik ve Ceneviz Devletleri, Yakındoğu'da, büyük nüfuz ve toprak parçaları elde edip zenginleştiler. Haçlılar, dindaşları olan İstanbul'un Ortodoks Hıristiyanlarına çok zulüm ve eziyet yaptılar. İstanbul'un sanat eserleri, zengin olmak hırsıyla tahrib edildi, evler yağmalanıp, binlerce İstanbullu şehrin tarihinde görülmemiş insanlık dışı tecavüzlere uğradı, soyuldu ve işkenceyle öldürüldü. Dördüncü Haçlı Seferinden, Müslümanlardan ziyade, Ortodoks Hıristiyanlar zarar gördü.

Beşinci Haçlı Seferi (1217- 1221): Papa Üçüncü Honorius'un teşvikiyle Macar Kralı İkinci Andrias, Kuzey Avrupa'dan gelen Haçlılarla, 1217 senesinde Akka'ya geldi. Kral Andrias, Müslümanlar karşısında dayanamayınca, geri döndü. Geride kalanlar Dimyat'a saldırıp, şehri aldılar. Daha sonra Kahire'ye yöneldilerse de Eyyûbîler tarafından bozguna uğratılıp, dağıtıldılar.

Altıncı Haçlı Seferi (1228- 1229): Papa Dokuzuncu Gregorius'un teşvikiyle Alman İmparatoru Üçüncü Frederich tarafından tertib edildi. Alman İmparatoru Kudüs'e kadar geldi. Eyyûbî Sultanı Melik Kâmil'in dış baskılardan bunaldığı bir devrede, Haçlıların Kudüs'e gelmeleri antlaşma zemini doğmasına sebeb oldu. Antlaşma ile Kudüs Haç lıların eline geçti. Fakat Türkler tarafından mağlub edilmeleri neticesinde şehir, tekrar Eyyûbîlere teslim edildi.

Yedinci Haçlı Seferi (1248-1254): Kudüs'ün Müslümanlar tarafından alınması üzerine, Fransa Kralı St.Louis tarafından tertib edildi. Mısır'da yeni kurulan Memlûklüler, Haçlıları 1250 senesinde, Mansure Meydan Muharebesinde mağlub edip, Fransa Kralını da esir aldılar. Haçlılar dağıldı. St. Louis, Dimyat'ı Müslümanlara verip ülkesine döndü.

Sekizinci Haçlı Seferi (1268 -1270): Antakya'nın Müslümanlar tarafından fethedilmesi ve Yedinci Haçlı Seferinin öcünü almak için Fransa Kralı St. Louis tarafından tertib edildi. Bu seferin hedefi, Kudüs olmayıp, Akdeniz kıyılarındaki Müslüman denizciler üzerineydi. St. Louis, Tunus'a çıktıysa da, salgın hastalıktan öldü. Fransa ordu su geri döndü. Bu sefer de başarısızlıkla sonuçlandı.
1096- 1270 seneleri arasında, Müslümanlara karşı tertib edilen Haçlı seferleri sonucunda bir ta kım Latin devletleri kuruldu. Bunlar, Kudüs Krallığı, Kıbrıs Krallığı, Trablus Kontluğu, Antakya Prensliği, Urfa Kontluğu, İstanbul Latin İmparatorluğu, Mora Prensliği, Atina Dukalığı, Kefalonya Kontluğu, Naksos Dukalığı, Saint Jean Şövalyeleri idi. Bu Latin devletleri Türkler tarafından ortadan kaldırıldı ve Haçlılardan hiçbir iz bırakılmadı. Fakat Haçlı seferleri, 1270 senesinde son bulmuş değildir. Her zaman Hıristiyanlar, Müslümanlara karşı askeri kuvvet birleşiminin yanında; siyasi, kültürel ve ekonomik alanlarda da cephe birliği içinde olmuşlardır.
Asırlarca devam eden Haçlı seferleri sonucu, pek çok kan döküldü ve milyonlarca insan can verdi. Nice ülkeler harab oldu. Dini, siyasi, sosyal, kültürel, iktisadi birçok hadiselere sebeb oldu. Müslümanlara karşı savaşa katılmaya teşvik için Avrupa'da birçok Hıristiyan tarikatları kuruldu. Seferlere iştirak için Avrupalıların dindarına, maceraperestine, işsiz-güçsüzüne ayrı ayrı vaatlerle propaganda yapılıp, Müslümanların karşısında bütün bunların boş çıkması neticesinde papalığın ve kiliselerin otoritesi sarsıldı.
Bu seferler sonunda Hıristiyanlar, Müslü manları yakından tanıdılar. Muharebe meydanlarında aslanlar gibi cesûrane dövüşen Müslümanların, aslında çok merhametli, iyiliksever, misa firperver olduklarını yakından gördüler. Müslümanların, papazların bahsettikleri gibi olmaması, Avrupalı Hıristiyanların daha önceki düşüncelerini değiştirdi.
Papalık, bu seferlerin masraflarını karşılamak gayesiyle Hıristiyanların rûhânî işleri için vergi almak adetini çıkardı. Bulunduğu çevrenin kilisesine vergisini vermeyenler Hıristiyanlıktan aforoz edildi. Misyonerler faaliyetlerini artırıp, Asya ve Afrika'da Hıristiyanlığı yaymaya çalıştılar.
Haçlı seferlerine katılan şövalyelerin Müslümanlar karşısında güçsüzlüğü anlaşılınca, derebeylik idaresi zaafa uğradı. Merkezi otoritenin hâkimiyeti artıp, Avrupa'da krallık rejimi kuvvetlendi. Köle durumundaki köylü, toprak sahibi efendilerinden arazi alarak, mal mülk sahibi oldu. Avrupa'da aralarında büyük eşitsizlik ve adaletsizlik uçurumu bulunan sınıflar arasındaki fark kısmen azaldı.
Doğu sanat ve medeniyetini tanıyıp, İslamî eserlere hayran olan Haçlılar, Müslümanlardan sanat ve teknik alanda birçok yenilikleri ve keşifleri öğrendiler. Pek çok eseri yağmalayarak Avrupa'ya kaçırdılar. Bu ise Avrupa'da ilim ve tekniğin gelişmesine sebeb oldu. Müslümanlardan kâğıt ve pusulayı da öğrenen Haçlılarda gemicilik çok gelişti. Venedik, Cenova, Marsilya, Pisa gibi Akdeniz limanlarının önemi artıp, ticârî faaliyetler hız kazandı. Bu şehirler serbest bölgeler mahiyetini alıp, Batı ve Doğunun ticareti gelişti.
Haçlı seferleri neticesinde Müslümanlar, Bizanslılar ve Yahûdiler çok zarar gördü. İslam ül keleri ve devletleri harab oldu. Yüz binlerce Müs lüman; Anadolu, Mısır, Suriye ve özellikle Kudüs'te kılıçtan geçirilip, yerleşim alanları yağmalanarak yakılıp yıkıldı. Kadınlar ve çocuklar bile hunharca öldürüldü. Haçlıların kılıcından sadece Müslümanlar değil, Yahûdiler, özellikle Ortodoks Bizans da nasibini aldı. İstanbul'un zenginliğine hayran kalan Latin Katolikler, şehrin sanat eserlerini zengin olmak hırsıyla yağmaladılar. Ortodoks ahaliye saldırıp mal, can ve ırzlarına ziyadesiyle zarar verdiler. İstanbullular şehri terk etmek zorunda kaldı. Haçlı zulmü o kadar arttı ki, asırlardır İstanbul'da bulunan Bizans İmparatorluk tahtı şehirden çıkarılıp, önceden Türkiye Selçukluları Devletinin başşehri olan İznik'e taşındı. Bizanslılar 1261 senesinde tekrar İstanbul'u Haçlılardan geri aldılar.
Haçlı seferleri neticesinde, İslam medeniyetini tanıyan Avrupa'da ilim ve teknikte gelişmeler olup, merkezi otoritenin kuvvetlenmesi yanında, Müs lümanlara karşı asırlarca devam edecek askerî, siyâsî, iktisâdî ve kültürel politikalarını da tesbit edi lip, safha safha tatbikine sebeb olmuştur.
Osmanlı Devletine ve diğer Müslüman devletlere karşı, 1364 Sırpsındığı, 1389 Birinci Kosova, 1396 Niğbolu, 1444 Varna, 1448 İkinci Kosova, 1453 İstanbul, 1538 Preveze, 1571 Kıbrıs, 1683 Viyana Kuşatması, Osmanlı Devletinin yı kılması ve 1919-1922 İstiklal mücadelemizde Haçlılar ittifak edip, Müslümanlara karşı cephe aldılar. Hatta Kudüs'ün elimizden çıkması üzerine müttefikimiz olan Almanlar bayram yaptılar.
Batılıların geçen asırlarda ve günümüzde İslam ülkelerine karşı tatbik ettikleri yayılmacılık ve sömürgecilik hareketleri, İslam dinine saldırmaları ve Müslümanları dinlerinden uzaklaştırmak için yaptıkları bütün dejenerasyon faaliyetleri, geçmişteki haçlı seferlerinin halen soğuk harp, kültürel ve ekonomik harp olarak devam ettiğini göstermekte, bugün bile pek çok eserimiz çalınarak batıya kaçırılmaktadır. Aksine batıdan ülkemize kaçırılmış bir tek eser bile görülmemiştir. Batı her hususta bunu bugün bile tatbik etmektedir.

http://duryoolcu.blogspot.com/2006/07/hacl-seferleri-ve-soguk-harp-batllarn_24.html

Orta Asya'daki piramitler

2009-07-10T15:02:00.000-07:00

Orta Asya'daki piramitler

Orta Asya’da, Çin’in Xi’an kenti yakınlarındaki, Büyük Uygur Türk Imparatorluğundan kalma Türk Piramitlerini anlatmaya geçmeden önce, tarihte ve bugün piramit kültürüne kısaca bir göz atmak istiyoruz. Piramitler denince aklımıza ilk önce Mısır Piramitleri gelmektedir.

Bunun nedeni de bütün dünyadaki basın yayın kuruluslarının Mısır piramitlerine ilgi göstermesindendir. Modern(!) dünyanın Mısır piramitleri ilgilenmesinin altında da bu piramitlerden çıkan göz kamaştırıcı hazineler yatmaktadır. Bu piramitlerin özelliklerini sıralayarak, bugünün teknolojisi ile yapılmalarının çok zor olduğunu söyleyerek, insanları, bu yapıları insan üstü güçlerin yaptıklarını düşünmeye zorlamaktadırlar.

Bunların birer örneğini bile yapma kudretinde olamadıkları için, onları incelemeyi, araştırmayı bir iş kolu haline getirmişlerdir. Bu araştırmalarda da ne kadar başarılı oldukları tartışılır.

Çünkü, bulgular ve buluntular gerçeği anlatsa da, insanlar bu eserlerle ilgili olarak gerçekleri anlatmak yerine canlarının istediğini anlatmayı tercih etmektedirler.

Bu durum Mısır Piramitleri için de böyledir, Sümer Piramitleri (zigguratları) için de böyledir, Maya piramitleri için de böyledir, Orta Asya Türk piramitleri için de böyledir.
Çin yetkilileri bu uygarlık belgelerini dünyanın gözünden gizleyebilmek için, üzerlerine sürekli yeşil kalan ağaçlar dikmişlerdir. Böylece yıllar sonra bu piramitler, üzeri ormanla kaplı tepeciklere dönüşeceklerdir. Böylece Çinlilere ait olmadığı kesin olan bu uygarlık şaheserleri belki bir yüz yıl daha insanlığın bilgisinden uzak tutulacaktır. Eğer böyle olmasaydı, yani bu piramitler Çinlilere ait olsaydı, Çin turist çekebilmek için kendi uygarlığının eskiliğini dünyaya anlatabilmek icin, bırakın üzerlerine ağaç dikmeyi, her piramidin her taşını tek tek parlatırdı.
Zaten piramitlerin bazılarının üzerlerine sürekli yeşil kalan yaprak dökmeyen türden ağaçların dikilmiş olması da bu yasağı daha anlamlı kılıyor.

Çünkü, hiçbir devlet kendi geçmişine ait bu kadar önemli yapıları yok saymaz. Bu hem tarihi açıdan hem de turizm açısından o ülkeye zarar demektir.

Buradan anlıyoruz ki bu piramitlerin Çin tarihi ile bir ilişkisi yok. Peki Asya’da bulunup eski Türk toprakları üzerinde yer alan bu eserlerin kiminle ilgisi olabilir? Elbette ki Türklerle!

Ama bu durum da onların ve Türkleri yok saymaktan büyük zevk alan ırkçı batının işine gelmemektedir. Bu bölgenin Kadim Türk toprakları olduğu bir gerektir. Hem de çok eskiden beri. Bu durum Çin kaynaklarınca da teyit ediliyor.
“Uygur Imparatorluğu Mu’nun en başta gelen koloni imparatorluğuydu ve doğu yarısı Tevratta sözü geçen Tufan sırasında mahvolmuştu. Çin efsaneleri Uygurlar’ ın 17.000 yıl önce medeniyetlerinin zirvesinde olduklarını anlatır. Bu tarih jeolojik fenomenlere de uygunluk göstermektedir.”
Mu devletinin Asya’daki uzantısı olan Türk Uygur Imparatorluğu haritalarına bir göz atılırsa, bu toprakların kimlere ait olduğu daha iyi anlaşılır. Bu haritayı bizler yapmadık. 1900’lerin başında Batık Mu kıtasını araştıran bir bilim adamı yaptı. Büyük Uygur Imparatorluğu Haritası, konuyla ilgili çalışmayı yapan İngiliz araştırmacı James Churchward tarafindan çizilmiştir. Bu haritaya göre de piramitler tam Uygur Imparatorluğunun ortasında bulunuyor. Biz “Bu topraklar kadim Türk topraklarıdır” dediğimizde, bazı tarihçilerimiz hemen Çin’de devlet kurmuş Cu hanedanını ve Hunları hatırlıyorlar.

Bunların ise o bölgelerde bulunmaları MÖ 1059 - 249 yıllarıdır diyorlar. Hatta biraz daha hızlarını alamayarak adeta bir yabancı ağzıyla; “Türklerin burada ne işi var” bile diyebiliyorlar.

Neden böyle söylüyorlar? Çünkü dünyaya Türk gözüyle bakmıyorlar da ondan.

Bizim bahsettiğimiz tarihler MÖ 17.000 yılları, yani Büyük Uygur Türk Imparatorluğunun yaşadığı dönem. Sonuç olarak; Piramit kültürünün bir sürec izlediğini düşünürsek, bu sürecin basında yer alan piramitler Orta Asya’daki Türk piramitleridir.

Yani piramit kültürünü geliştirenler Büyük Uygur Türk Imparatorluğunu kuran atalarımızdır.

Eğer yabancı bilim adamları ve araştırmacılar, Orta Amerika’da Maya, Inka ve Aztek harabelerinde bulunan kuş sembollerini dahi Uygurlar tarafindan çizilmiş sembollerdir diye açıklıyorlarsa, bu boşuna değildir.

Orta Asya Uygur, Mezopotamya Sümer ve Orta Amerika da Maya, Inka, Aztek kültürleri aynı kültürün farklı coğrafyalarda ortaya çıkışıdır. Artık her şey gün yüzüne çıkmaya başlamıştır. Mızrak çuvala sığmamaktadır. Dürüst bilim adamlarıi gerçekten yana tavırlarını daha net olarak koymaya başlamışlardır.

Avrupa’da ve dünyanın başka bölgelerinde yılardır okunamayan yazılar okunuyor ve Türkçe oldukları anlaşılıyor. Bizlere de düşen çok şey var. Her seyi yabancılardan beklememek. İmkan ölçüsünde kendi geçmişimizi araştırmak, kendimizi aramak.

Çünkü geçmişini bilmeyen bir toplumun geleceği de olmaz. Çocuklarımıza iyi bir gelecek bırakmak çok para bırakmak, büyük servet bırakmak değildir. Onlara kendi öz kimliklerini bırakmak, ömür boyu onları yönlendirecek moral değerler bırakmaktır. Gerisini onlar halledecektir zaten.

Mücella Arslan

http://duryoolcu.blogspot.com/2007/10/orta-asya-piramitler.html

Neyzen

2009-07-10T15:01:00.000-07:00

Neyzen

be hey dürzü
ne ararsın tanrı ile aramda
sen kimsin ki orucumu sorarsın
hakikaten gözün yoksa haramda
başı açığa niye türban sorarsın

rakı, şarap içiyorsam sana ne
yoksa sana bir zararım; içerim
ikimizde gelsek kıldan köprüye
ben dürüstsem sarhoşken de geçerim

işgaldeki hali sakın unutma
Atatürk'e dil uzatma sebepsiz
sen anandan yine çıkardın amma

baban kimdi bilemezdin şerefsiz

Neyzen Tevfik
24 Ocak 1879 da Bodrum'da doğdu.
28 Ocak 1953 de İstanbul' da öldü.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/neyzen.html

Mesketya

2009-07-10T15:00:00.000-07:00

Mesketya

Ahıska Türklerinin tekrar vatanlarına dönmesi meselesi, Türkiye’nin komşusu Gürcistan’la ilgili en hassas konusu olması gerekirken maalesef buna şahit olamamaktayız. Türkiye sınırına 15 kilometre uzaklıkta olan Ahıska Bölgesi, Ruslar tarafından Mesketya olarak isimlendirilmiştir. Bugün Gürcistan da bu ismi kabul ediyor. Mesketya ve Meshi ismi de kullanılsa bile bu insanların Türk olduğuna kimse itiraz edemez. Ancak doğru olan Ahıska ve Ahıskalı Türkler adlandırmasıdır.
Ahıska, Türkiye sınırında olup Ardahan, Şavşat, Posof ve Çıldır ilçeleri ile komşudur. Kuzeyinde Gürcistan’ın Borjomi bölgesi, güneyinde Çıldır düzlüğü, doğusunda Borçalı ve batısında Acaristan ile çevrilidir. Abastuban, Adigön, Aspinza, Ahılkelek, Azgur ve Hırtız kasabaları ve bunlara bağlı 200 köyden oluşan bir bölge, 2004 tahminlerine göre 25 bin civarında insanı barındırmaktadır.

1578 yılında III. Murat zamanında Osmanlı hâkimiyetine giren bölge, 1829 Osmanlı-Rus Harbi sonunda imzalanan Edirne Antlaşması ile Rusya’nın eline geçmiştir. Ahıska Türklerinin bir bölümü, 1877–78 Osmanlı-Rus Harbi sonrası Osmanlı topraklarına sürülmüşlerdir. 1919’da Ahıska’nın Gürcistan’a dâhil olduğunu görmekteyiz. 1921 Kars Antlaşması ile Ahıska’nın bir bölümü Türkiye’de, bir bölümü de Rusya’da kalmıştır. II. Dünya Savaşı’nda Ahıska’dan 40 bin genç, Rus ordusunda görev yapmak için alınmıştır. Bunlardan 26 bini savaştan dönememiştir. Savaşa giden gençlerden geride kalan ihtiyar, çocuk ve kadınlar, demiryolu yapımında çalıştırılmışlardır. Bu demiryolları ise 14 Kasım 1944’te 115 bin Ahıskalıyı Stalin’in emriyle Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın Fergana Vadisi’ne sürgün edilmesinde kullanılmıştır. Sovyet kaynakları sürgün edilen insan sayısını 91 bin olarak gösterirken, 115 bin, 137.921 ve 180 bin rakamları telaffuz edilmektedir. Sürgün esnasında ve sonrasında yaşanan zor şartlarda 30 bin kişinin öldüğü söylenmektedir. Sovyetlerin yaptığı menfi propaganda sonucu yerli halk “Siz suçlu olmasaydınız sürülmezdiniz” diyerek gelenlere mesafeli davranmıştır. Sürgüne gönderilenlerin topraklarına Gürcü ve Ermeniler yerleştirilmiştir.

Sürgünün sebebi olarak Sovyet arşivlerinde, sınır bölgesinde yaşayan Türklerin, kaçakçılık ve Türk istihbaratına bilgi sızdırma gibi faaliyetler yürütmesi gösterilmektedir. Öne sürülen bu durumun gerçek sebep olması halinde sürgünün 1941-2’de olması gerekirdi. Ancak 1944’te Sovyet ordusu Berlin’deydi ve kazanan taraftaydı. Türkiye ve Türk sınırındaki kaçakçılık, bilgi sızdırma gibi meselelerden sıkıntısı kalmamış durumdaydı. Dolayısıyla arşivler işin bahanesini söylemektedir. Gerçek sebep Türkiye’nin Türk Dünyası’ndan koparılmak istenmesidir. Türkiye, Ahıska, Borçalı, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Doğu Türkistan. Bu sıralama Türkiye ile Orta Asya arasındaki karasal bağlantıdır. Nahçıvan ile Azerbaycan arasında Ermenistan olduğunu hatırlarsak, kuzeyden Gürcistan üzerinden karasal bağlantı kalır. İşte bu bağlantının Ahıska zinciri sökülüp alınmış, yerine Ermeni ve Gürcüler yerleştirilmiştir. Sürgünün sebebi budur.

Nisan 1989 tarihinde Özbekistan’ın Fergana bölgesinde yüzlerce Ahıskalının ölümüne yol açan olaylar yaşanmıştır. Bir pazar kavgasından başladığı söylenen olaylar, Ahıska Türkleri ile Özbekler arasında çatışmalara dönüşmüştür. Ahıskalıların kendilerinden daha iyi şartlarda yaşadığını ve Özbekistan’ı terk etmeleri gerektiğini dile getirenlerin olduğu ve yerel makamların da olayların büyümesini önlemek için hiçbir şey yapmadığı söylentiler arasıdandır. Rus derin devletinin tezgâhıyla böyle bir olayın yaşandığı söylentiler arasındadır. Gerçek sebebi aydınlanamayan olayların sonucunda Ahıska Türklerine yeni bir sürgün yolu açılmıştır. Öte yandan da Orta Asya’nın en güçlü toplumu olarak tüm Türk nüfusu dünyaya taşıyabilecek, bölgenin öncü kuvveti olabilecek Özbekistan ile diğer Türklerin arasının açılması sağlanmıştır. Ahıska sürgünü ile Türkiye’yi Orta Asya Türklüğünden koparan Rus devlet zihniyeti, Fergana olaylarıyla da Özbekistan’ı diğer Türklerden koparmak istemiştir.

Halen Krasnodar eyaletinde 12 bin kişi olmak üzere Kafkasya, Rusya’nın çeşitli bölgeleri, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Ukrayna, Sibirya ve Türkiye dışında bazı Asya ve Avrupa ülkeleri olmak üzere toplam 28 ülkede Ahıska Türkleri yaşamaktadır. 1992’de kabul edilen kanunla Ahıska Türklerinden bir bölümü Türkiye’ye getirilerek Iğdır’a yerleştirilmiştir. Bugün 400–450 bin dolayında Ahıska Türkü mülteci durumundadır.

1999 yılında Gürcistan, Avrupa Konseyi’ne üye olurken Ahıska Türklerinin geri dönüşleriyle ilgili yükümlülük üstlenmiştir. Buna göre Gürcistan, 1999’dan itibaren üç yıl içinde Ahıskalıların dönüşlerini başlatacak ve 12 yıl içinde yani 2011 yılında dönüş işlemini bitirecektir. Şu ana kadar somut bir gelişme olmamıştır. Eğer Gürcistan yükümlülüğünü yerine getirmezse Ahıska Türkleri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne dava açabilecek ve bu yolla vatanlarına dönebileceklerdir.

Gürcistan Ahıska Türklerinin geri dönüşüne şartlı izin vermiştir. Şartlardan birincisi, geleceklerin sadece Ahıska bölgesine değil tüm Gürcistan topraklarına yerleşmeleridir. Tiflis bu şartı, Ahıskalıların bölgeden 91 bin kişi çıkmasına karşın bugün dönecek olan rakamın çok olması ve bölgenin bunu kaldıramayacağı savına bağlamaktadır. İkinci şart, Türklere verilecek kimliklerde Türk ve Müslüman yazmayıp Gürcü ve Hıristiyan yazacaktır. Gürcistan’ın bu şartının altında ise bölge halkının aslında Türk olmayıp, Meshi denen Gürcüler olduğu, zamanla ve zorla Osmanlılar tarafından Müslüman yapılarak Türkleştirildikleri savı yatmaktadır.

Beş ilçe ve 200 köyden meydana gelen Ahıska’da şu an daha çok Ermeniler yaşamaktadır. Türklerin dönüşü ile Ermeni-Türk geriliminin yaşanmasından, Türkiye’nin bölgede daha güçlü hale gelmesinden ve belki ilerde Türkiye’nin bölgeye müdahale etmesinden sadece endişe eden Tiflis yönetimi değildir. Ermenistan ve bir o kadar da Rusya durumu kendi aleyhine görmektedir. 100’e yakın köy ise Türklerin sürgününden günümüze hala boştur. Haziran 2002’de Krasnodar’da bulunan Ahıska Türkleri seslerini duyurabilmek için açlık grevi yapmışlardır. Krasnodar’da yaşayan 12 bin Ahıska Türkü “yasa dışı mülteciler” olarak adlandırılmakta ve yeni bir sürgüne gönderilmeleri istenmektedir. Türkiye’nin gündemine girmesinde aciliyet kesbeden meselelerin başında Ahıska Türkleri gelmektedir.

Mehmet Ali Bolat

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/mesketya.html

İranda 35 milyon Türk mü var?

2009-07-10T14:59:00.000-07:00

İranda 35 milyon Türk mü var?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun meşhur “Yaban” romanındaki, Türk aydını Ahmet Celal ve Türk köylüsü Bekir Çavuş arasındaki ilginç diyalogu birçoğumuz biliriz:

Bekir çavuş:
—Biliyorum beyim, sen de onlardansın emme
Türk subayı Ahmet celal:
-Onlar kim?
— Aha, Mustafa Kemal Paşa’dan yana olanlar…
— İnsan Türk olur da nasıl Mustafa Kemal Paşa’dan yana olmaz?
— Biz Türk değiliz ki, beyim.
- Ya nesiniz?
- Biz İslamız, elhamdülillah… O senin dediklerin Haymana’da başlar.
( (İletişim Yayınları, 1998, S.172–173)

Yukarıdaki olay, geçmişte, günümüzde ve hatta gelecekteki milletleşme sürecimiz ile ilgili bize "millet" olarak ders verecek niteliktedir.
“Bizim kadar kendi tarihine, kültürüne ve şu andaki coğrafyasına yabancı olan başka bir millet var mı?”Eminim ki, şimdi anlatacağım olay, Türkiye’de yaşayan her güney Azerbaycan' lının başına gelmiştir:

Örneğin Türkiye’nin her hangi bir yerinde bir Türkiye vatandaşından adres soruyorsunuz ve karşınızdakine şiveniz biraz değişik gelince (1925ten beri Türkçenin okullarda yasaklanmasını da göz önünde bulundurursak, bazı “Türkiyeli” dostlarımıza göre bozuk bir şive olan güney Azerbaycan Türkçe'sinin şu mevcut şeklide bile yaşayabilmesi gerçekten bir mucizedir!)

Ve hemen ardından her zamanki diyalog başlıyor:

—Pardon siz nerelisiniz?
—Güney Azerbaycan'lıyım.
—Öylemi? Azeri misiniz?
—Hayır, efendim, Azeri değilim, güney Azerbaycan Türkü'yüm!
- Baku’den misiniz?!
Evet, anlaşıldı, tarih dersi başlamıştır!
1825 yılına dönüyorum ve o tarihte şu an İran denen coğrafyaya hakim olan Karakoyunlu Kaçar devletinin terkibinde, yarı bağımsız olan birleşik Azerbaycan’ın, çarlık Rusya’sı ile süren yıllarca savaştan sonra, Araz Nehiri sınır alınarak nasıl fiilen iki parçaya bölündüğünü, ve küçük bölümü olan, kuzey Azerbaycan’ın Rus hakimiyetinde, öteki esas ve büyük parça olan Güney Azerbaycan ise Türkmen Kaçar devleti terkibinde kaldığını ve bu bölünmenin günümüze kadar devam ettiğini (Güney Azerbaycan da 1925’ten sonra Kaçar Türk devletinin yıkılmasından sonra, fiilen Farsların egemenliği altına geçmiştir) ancak 1990lı yılların başında Sovyetlerin parçalanması ile birlikte, kuzey Azerbaycan’ın bağımsızlığına kavuştuğunu… Anlatmaya başlıyorum!

—Yani İranlı mısınız?
—Hayır, efendim, Güney Azerbaycan, İran adlı ülkede 1925’ten bu tarafa hâkim olan Farsların işgali altındadır.
—İran’da ne kadar Azeri var?
—Efendim, İran’da bir tane bile Azeri yok! İran’da 35.000.000 Azerbaycan Türkü var!Bizim vatandaş belli ki çok şaşırmış!
—Ama ne fark eder ki?
—Çok fark eder! Çünkü Azerbaycan bir coğrafya ismidir, millet değil, Azeri sözcüğü ise, ilk defa olarak, tarihin en azılı Türk düşmanı Stalin, daha sonra ise hasta beyinli İran-Fars şovenistleri tarafından, Azerbaycanlıların Türklük şuurunu yok etmek, unutturmak için uydurulan sahte bir kimliktir. Emin olun ki eyer Ruslar, Allah korusun Anadolu ya hakim olsalardı, burada da Egeli, ne bileyim Karadenizli ve İzmirli diye uyduruk milletler ve kimlikle yaratmaya çalışırdılar. Kendi kendime:

"Ah, Yakup kadri ah! Şimdi seni biraz anlamaya başladım, diyorum. Ne ise vatandaşımız iyicene meraklanmıştır anlaşılan:

—İran’da ne kadar Türk var ki? (hele şükür Türk dedi!)
—35 milyon
—Ne? 35 milyon mu? İran’ın ne kadar nüfusu var ki?
—70 milyon efendim!
—Allah, Allah o kadar var mı ki?
—Var efendim!
Ne ise ki şimdilik “Azeri değiliz Türküz” konusunda anlaşmış gibiyiz. Tabi şimdi vatandaşımızın birde “İran” merakı sarmıştır.

—Arapça biliyor musun?
—Hayır, efendim, bilmiyorum.
—Ama nasıl olur, İran Arap değil mi?
—Hayır, efendim İran’da Resmi dil Farsçadır (Acemcedir). İran’da ancak sizin Harran, Viranşehir ve Hatay’ınız kadar Arap kökenli var ve ya yok!
Evet, biraz yoruldum, ama bir Türk vatandaşının daha, doğu sınırına bitişik 35 milyon kardeşini keşif etmesini sağladığıma göre mutluyum… Hayır! İnsanımıza, Vatandaşımıza kızmaya, darılmaya hiç ama hiç hakkımız yok! Çünkü onu yöneten ve yönlendiren sistem, onun çevresini, dünyasını, doğal uzantılarını, ulu bir milletin mensubu olduğunu… Anlamasını engellemiştir. Peki, nedir bu sistem? Nerededir bu gerçek sandığımız hayalı matrix?

-…yönlendirilmiş gayri milli medya
— Türk devletini ve toplumunu Hitit ve Bizans uygarlıklarının kültürel mirasçısı olarak takdim eden eğitim sistemimiz.
—deve kuşu politikası diye yanlış yorumlanan “yurtta sulh cihanda sulh” ilkesi İnsanlık tarihinin en yüce cihangir milletlerinden olan Türk varlığını, Atatürk milliyetçiliği gibi dar ve soyut bir kavramı kullanarak Ardahan ile Edirne arasında hapis eden zihniyetler (ve ondan sonra da Kerkük elden gitti gidiyor diye dövünen bir zihniyet, peki adama sormazlar mı 80 yıldır kış uykusuna mı dalmıştınız beyler?)
—ve son zamanlarda “Türkiye'li” ve “Türkiye'lilik” safsatası Evet, bu ülke Türk milliyetçisi rahmetli Ebulfez Elçi Bey'e
“Ekselans ne güzel Türkçe konuşuyorsunuz, nereden öğrendiniz?”
diye soran dış işleri bakanları da gördü! Karabağ’daki Türklere Ermeni canileri tarafinden soykırıma maruz karırken,
"Onlar şii biz Sünni, onlarla İran ilgilensin"
diyebilen cumhurbaşkanlarını gördü bu ülke! Aklıma şair Fuzuli’nin o meşhur dizeleri geliyor:

Dost bî-perva felek bî-rahm ü devran bî-sükûn
Dert çok hem-dert yok düşmen kavi tali’ zebun

Evet, bizde dış Türkler olarak, Türkiye’ye ilk adım bastığımızda buradaki acı gerçeklerle yüzleştik. Ama ne yazık dertlerimizi dinleyen, bizimle yürek birliği olan burada dava yoldaşlarımızı da en az bizim kadar dertli olduğunu gördük:

—Ya, biz de bu ülkede Türklük davası veriyoruz, Türkiye zaten şu anda Türk olmayan veya Türklük şuuruna sahip olmayan bir zümre tarafından ele geçilmeye çalışılıyor. Biz, Türkiye’ye deki Türk milliyetçileri olarak siz, dış Türklerin çektiği acıları anlıyoruz, ama biz de burada kendi canımızın derdine düşmüşüz…Evet, kandaşlarım, ülküdaşlarım, kardeşlerim, candaşlarım, dava yoldaşlarım, sizde haklısınız ne yazık ki, hem de çok haklısınız. Şair Feridûddin ATTAR’in dediği gibi:

Dost kötü günde belli olur. İyi günlerde ise yüzlercesi bulunur. Siz Türk milliyetçileri, siz ülkücüler, bizim zor günü dostumuz oldunuz. Bugün belki sınırlarımız birleşmeyebilir, ama kesinlikle gönüllerimiz birleşmiştir. Biz Güney Azerbaycan Türk milliyetçileri olarak, Tebriz’de, Urumiye ve Sulduz'daki bozkurt tek ışıldayan, umut, iman ve azim dolu gözleri Kars’tan Edirne’ye, aziz Türkiye’mizin her yerinde gördük. Bozkurt bayraklarının dalgalandığı o mukaddes ocaklarda, güney Azerbaycan yaşıyordu, vallahı, inanın aynı düşünceler, aynı yüzler, aynı sadelik, aynı hulus hatta çoğu muhabbetler bile aynıdır. O ocaklarda Şah İsmail de var, Yavuz Sultan Selim de var, Sultan Uzun Hasan da var, Hazret-i Fatih de var, Enver Paşa da var, Gazi Mustafa kemal Paşa da var, evet Çöhreganli da oradadır her zaman...Elbette bir gün dirilir eski beylerYine kılıç kuşanır tarihteki paşalar…

Aklıma yakın tarihimizde yaşanan bir olay geldi:
Birinci dünya savaşında Rusların desteklediği Ermenilerin, kuzey Azerbaycan’da Türk kıyımına başlamaları üzerine, Halil paşa komutasındaki Osmanlı ordusu (Kafkas İslam ordusu) birlikleri Bakû’ye doğru yola çıkarlar.Halil Paşa ve komuta heyetini taşıyan tren, Bakû’ye iki saat uzaklıkta bir tren istasyonunda dinlenme molası vermek için durur. O anda Halil paşanın bulunduğu mekana elinde sazı ile bir Azerbaycanlı Aşık gelir ve çalmaya başlar:

Trenler vagon vagon asker taşır Bakû’ye
Aşık bir iki defa bu dizeleri tekrar ettikten sonra, artık nerede ise bütün gücü ile haykırarak:

- …söyle Halil paşa Allah aşkına bunda ne iş var? Bunun üzerine Halil paşa ayağa kalkarak cevap verir:
- Bugün Bakû, yarın Taşkent sonraki gün ise Urumçi!
“NE OLACAK! BU İŞİN SONUNDA TURAN VAR”
Biz de o büyük paşayı saygı ile anarak, diyoruz ki:

Bugün Ankara, yarın Kerkük, bir sonraki gün ise Tebriz…
“Evet, NE OLACAK BU İŞİN SONUN DA TURAN VAR”

Oktay Türkmençaylı, teşekkürler...

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/09/iranda-35.html

Mavi adamlar; Sahra Çölünün Türkleri

2009-07-10T14:58:00.000-07:00

Mavi adamlar; Sahra Çölünün Türkleri

Onlar çölün mavi adamları... Onlar Büyük Sahra`nın siyah Türkleri... Onlar son Osmanlılar... Hatta hala Osmanlılar...

Misyonerlerin İştahını Kabartan Topraklar
Sarayın penceresinden dışarıya, çökmekte olan akşam karanlığının laciverteboyadığı boğazın sularına bakarken, yanındakilere seslendi Büyük Sultan:"Afrika'daki kardeşlerimiz Fransızların insafına terk edilemez. Ne gerekiyorsa tez elden yapıla."Fizan'dan gelen habercinin getirdiği bilgiler, çelik gibi bakışlarını dahabir keskinleştirmişti sanki. Afrika kıtasını sömürgeleştirmeye kararlıİngiliz, Fransız ve Almanlar üç koldan kara kıtayı paylaşmak için anlaşmışlardı aralarında. Avrupalı misyonerlerin yer altı zenginliklerinedair anlattıklarıyla iştahları daha da kabaran Fransızlar başlamışlardı bileAfrika'yı kuzeyden işgal etmeye. Önce Cezayir, şimdi kıtanın daha da içleri. Amaçları Çad gölüne kadar tüm Biladüs'sudan'ı, yani Büyük Sahra'nın güneyiniellerine geçirmekti.

Osmanlının Afrikadaki Sınırı
Nijer'in başkenti Niamey'de kaldığım otelde masanın üzerine bırakılan su şişesinin üzerinde yazan bir markadan ibaretti önce Agadez. Sahra çölününortasındaki vahalardan çıkarılan kaynak suları, bu isimle turistlere servis ediliyordu. Nerden bilebilirdim ki sonraki günlerde Agadez'in, beni çölün ortasından İstanbul'un derin mavi sularına götürecek, tarihin tozlusayfalarını karıştırmama yol açacak gizemli bir kent olduğunu.

"Biz Osmanlıyız"
Ertesi gün Nijerli dostlarımızla sohbet ederken, Agadez'in cihan devleti Osmanlı'nın Afrika'da ulaştığı en uzak yer olduğunu öğreniyorum. Ama burayıbizim için asıl ilginç kılan, Osmanlı'nın buraya kadar gelmiş olması değil.Bu insanların hala Osmanlı'ya bağlı oluşu… "Biz Osmanlıyız!" diyor bu kentin insanları. Agadez in valisine hala "Sultan" diyorlar. Bu bölgenin adı halaAgadez Sultanlığı. Üstelik kendilerinin Türk soyundan geldiklerinisöylüyorlar. Diğer Nijerli kabilelerden daha açık renkli bir tene sahip olmalarını da buna delil olarak gösteriyorlar. Gerçekten de Agadezliler,Nijer'in diğer şehirlerinde yaşayan insanlara pek benzemiyorlar.

Osmanlı Tarihi Okutuluyor
Afrika'nın ortasında da Osmanlı medeniyetinin izleriyle karşılaşmak gerçekten gurur verici. Osmanlı deyince hala Agadezlilerin gözlerinin içigülüyor. Okullarında Osmanlı Tarihi, ders olarak okutuluyor. NijerCumhurbaşkanı, Türkiye'den gelen heyetlere, Nijer ile Türkiye arasındaki sıcak ilişkilerin Osmanlı dönemine kadar uzandığını büyük bir sitayişleanlatıyor.

Afrikanın Kültürel Mirası
Ünlü Agadez Camisi Agadez, Mali'deki Timbuktu kenti ile birlikte sahranın en önemli iki kültürel mirasından biri. Nijer'in başkenti Niamey'e 1000 kilometre uzakta.Büyük sahranın kuzeye açılan kapısı Agadez'e, uzun bir yolculuktan sonraulaşılıyor. Kent küçük bir havaalanına sahip. Son zamanlarda turistlerin ilgisini çekmeye başlamış. Körfez ülkelerinden gelen zenginler, Agadezçevresindeki çöllerde ceylan avlıyorlar. Bir kerpiç evler kenti Agadez. Çevresi Harmattan rüzgarının büyük tepecikleroluşturduğu altın sarısı çölle kaplı. Kum denizindeki yeşil adacıkları andıran vahalarda meyve sebze yetiştiriliyor. Harmattan rüzgarı esmeyebaşladı mı, tozdan göz gözü görmüyor. Buradaki yabancılar için çekilecekgibi değil. Ama çölün mavi adamları için, kavurucu sıcakları biraz olsun kıran bu rüzgar büyük nimet. Yüksek kerpiç duvarlarla çevrili bahçelerdedört kazık üzerine örtülen hasırlardan oluşan çardaklar var. Agadezlilerkavurucu sıcaklarda günün büyük bölümünü buralarda geçiriyor.

700 Yıllık Kerpiçli Camii Kebir ve Yusuf Sarayı
Agadez'in mimari açıdan en önemli yapısı, 700 yıllık olduğu söylenen CamiiKebir, yani Büyük Cami. Son derece ilginç bir mimarisi var. Bir benzeri de Timbuktu'da. Afrika İslami mimarisinin en önemli örneklerinden. Kalın kerpiç duvarlarla inşa edilmiş caminin içinde de saflar kerpiçle birbirindenayrılmış. Kavurucu çöl sıcağı bu kalın duvarların ardında insanın içiniferahlatan bir serinliğe dönüşüyor. Ama caminin asıl karakteristik özelliğini, üst kısmına doğru incelen kare minaresi oluşturuyor. Hem içerdenhem de dış kısmından yukarıya çıkılabilen minare, uzaktan bir piramidi andırıyor. Agadez'in bilinen en eski sultanının adı Yusuf. Bu yüzden şu anda sultan olarak hitap edilen valinin bulunduğu saraya da Yusuf'un Evi deniliyor. Ama saray dediysek, adı saray, yoksa o da kerpiçten.

Çölün Tuaregleri
Gelelim Agadez'in Osmanlı'yla olan ilişkisine. Aslında bölgenin İslam'la tanışması 7. yüzyılda başlıyor. Mağrip ülkelerinden gelen tüccarlar ve Arap yarım adasından buraya ulaşan elçiler, bölgede İslam'ın hızla yayılmasını sağlamış. Büyük Sahra'da yaşayan halklar arasında en yaygın olanları Tuaregler ve Tibular…
Osmanlı arşivlerinde 'Tevarık' olarak bahsedilen Tuaregler, Hagarlar veEzgarlar olarak iki topluluktan oluşuyor.

Çölün mavi adamları
Giysileri nedeniyle Çölün Mavi Adamları olarak bilinen Tuareglerden, çetin çöl şartlarına dayanıklı, ticarete yatkın, savaşçı bir kavim olarak bahsediyor tarih kaynakları. Yüzyıllar boyunca güneyden kuzeye uzanan kervan yollarının güvenliğini sağladılar. 19. yüzyılda ticaret kervanlarının önemini kaybetmesi ile ekonomik sıkıntı içine giren bölge, bir yandan da yıllarca sürecek iç çekişmeler yüzünden huzursuzlukla karşı karşıya kaldı. Bunun üzerine, Cihan devleti Osmanlı'ya başvurdu buradaki yöneticiler.

Osmanlıya Katıldılar
Takvimler 1875'i gösterirken, Trablus eyaletine bağlı, Fizan sancağındaki Osmanlı valisine başvurdular. Osmanlı'yı davet ettiler ülkelerine. Bu talep derhal İstanbul'a bildirildi. II. Abdülhamit'in emriyle Osmanlı topraklarına katıldı bölge. Fizan sancağına bağlı olarak, bugünkü Çad topraklarında Reşade, Nijer'in kuzeyinde ise Kavar ve Asben kazaları kuruldu. Buraların güvenliği için asker, imarı için yöneticiler gönderildi. Asben bölgesinde yeralan Agadez'in valisi ise, Osmanlı valisi oldu. Osmanlının sadece Kuzey Afrika'ya kadar uzandığını düşünenler, bölgenin tarihini daha yakından incelediklerinde büyük bir yanılgı içerisinde olduklarını görecekler. Tıpkı bizim gibi…
Çünkü Osmanlı sadece Kuzey Afrika'ya değil, daha da güneye inerek Batı Afrika'nın iç kesimlerine kadar geniş bir coğrafyaya barış ve medeniyet götürdü. Üstelik bu gelişme, Osmanlının çöküş dönemi olarak gösterilen 19. yüzyılın ikinci yarısında meydana geldi.

Osmanlı Çekilince Fransız Sömürgesi Başladı
1875'ten sonra, bölgenin yer altı zenginliklerini ele geçirmeye çalışan Fransızlar ile Osmanlı arasında tam bir güç gösterisi yaşandı. Bazı küçük çatışmalar dışında bu bölge Osmanlı buradan ayrılana kadar huzur içinde yaşadı. Ancak Trablusgarp savaşıyla birlikte bölgede dengeler değişti. Osmanlı yavaş yavaş bu bölgeden çekilirken, boşluğu Fransa doldurdu. Tabi bu değişim o kadar da kolay olmadı. Çünkü Osmanlı'yı kendi iradeleriyle davet eden Tuaregler, işgalci Fransızlara karşı büyük bir direnç ortaya koydu. Ancak 1918 yılından itibaren Osmanlının bütünüyle Afrika'dan çekilmesi ile birlikte Fransa büyük emeline ulaşmış oldu.

Uranyum Madenlerini Fransızlar Kullanıyor
afrikaNijer Cezayir-Libya sınırının hemen güneyinde kalan bir Afrika ülkesi Fransa tüm Kuzey ve Batı Afrika ile birlikte Agadez ve çevresini de uzun süre işgali altında tuttu. Bölgenin yer altı kaynaklarını acımasızca sömürdü. Ülke bağımsızlığını kazanmış görünse de bu sömürü hala devam ediyor. Nijer'in ana dili Fransızca. Nereye giderseniz Fransız kültürü ile karşılaşıyorsunuz. Nijer şu anda dünyanın uranyum rezervinin önemli bir bölümüne sahip. En büyük uranyum madenleri ise Agadez'in 100 kilometreilerisinde bulunuyor. Elbette bu madenleri yıllardır Fransa işletiyor. Tabi çıkarılmasında bölge insanı kullanılıyor. Agadez'den çıkan uranyum,Fransa'daki nükleer santralleri çalıştırıyor. Yine zengin altın madenleri deyabancılar tarafından işletiliyor.

Türkiyenin Temsilciliği Bile Yok
Bölgenin petrol rezervi açısından önemi ise yeni yeni keşfedilmeye başlanmış. Çinli bir petrol şirketi büyük sahrada petrol bulmuş. Nijer'in 10 yıl içerisinde çok önemli bir petrol ülkesi haline geleceği konuşuluyor. Ancak bu kaynaklar da Batılılar tarafından sömürülür mü bilinmez. Dileriz bu petrol dost ve kardeş Nijer halkına savaş ve acılar değil, huzur ve refah getirir. Türkiye'nin buralarda bir temsilciliğinin olmaması bizi üzüyor. Son yıllarda karşılıklı bazı heyetler gidip gelerek ilişkileri canlandırmaya çalışıyor.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/09/mavi-adamlar.html

Ahıska

2009-07-10T14:57:00.000-07:00

Ahıska

Ahıska Türkü 80 aile yeni Arizona’ya geldi. 10.000 Ahıskalı başvurmuş, 3000 tanesi reddedilmiş. “ABD elçiliği yardım çağrımıza cevap veren tek ülke oldu.” diyen Server Thedorov 8 ay önce gelmiş.

Kendilerine Türkiye’de gazetecilerin Batı basınından tercüme ederek “Mesket Türkü” demesinden çok rahatsız. Mesketler Hıristiyan’dır, biz öz be öz Türk ve Müslüman’ız diyor. Komünist Rusya’nın sakladığı ve izole ettiği Ahıska Türkleri ilk kez seslerini 1987’de duyurmuş dünyaya. “170 yıl Türkiye’den kalbimiz kopuk yaşadık.” derken mahzunlaşıyorlar. “Biz, Osmanlı çekilince Rusya’da kalan Türkleriz.” diye açıklıyorlar kimliklerini. Dilleri, kültürleri aynı bizim gibi. Ruslar komünist dönemde hep Ahıskalıları, ‘Türk’seniz Türkiye’ye gidin o zaman’ diyerek dışlamış: “Ama biz Rusya’ya hizmet ettik, bunu kabul etmiyorlardı. Gürcistan sınırındaki dağın adı Mesket, bizi Türkiye’den ayırmak için soyadımızı değiştirdikleri gibi aslımızı da değiştirmek istediler. İnsan dünyaya geldiğine mutlu olmalıdır. Biz en ağır şartlarda yaşadık, yine de mutlu olduk.” diyor Server Bey. Bir türkü sözü mırıldanıyor:

“Ahıska gül idi gitti
Söyleyin Sultan Mahmud’a
İstanbul’un kilidi gitti”.

Kadın-erkek birlikte İngilizce dil kursuna gidiyorlar. Türkiyelilerin kendilerine yardımcı olduklarını, hoş tuttuklarını ekliyorlar. Nesibe Hanım’la Yusuf Bey de o gün Rusya’dan gelmiş. Kalabalık davetli grubu Türklerin yaşama sevincinin göstergesi gibi. “Ailemiz önemlidir ve ailemize sahip çıkan ABD’den biz memnunuz.” diyerek belirtiyorlar duygularını. Aileleri parçalayan Almanya hikâyelerini bilen biri olarak ne dediklerini çok iyi anlıyorum doğrusu.Yusuf Konyalı: Dedeleri Konya’dan gitmiş oralara. Ahıska gerçeğini dünyaya anlatmak için dernek kurmaya hazırlanıyorlar, hepsi heyecan içinde. Evin her yerinde Türk bayrakları var. “Başımız dik geldik buraya, bizim silahımız kalem ve mikrofondur.” diyen Server Bey, liderlik yaptığı Ahıskalılara güveniyor. Üç kuşaktır hayata sıfırdan başlayan Ahıskalılar yine sıfır noktasında. Ama umutları var. Henüz kültürel şokta olduklarını kabul ediyorlar. ‘Çalışan insan her şeyi başarır’ inancındalar.

Server Bey’in tek bir talebi var: UNDP, UNESCO, BM gibi kurumlar Ahıskalıların soykırıma uğradığını kabul etsin. Dünya bizim soykırım hikâyelerimizle değil, kendi yapay soykırım hikâyeleriyle meşgul elbette. Biz Balkanlarda, adalarda ve İzmir’de soykırıma uğramadık mesela! Kıbrıs’ta Türkler referandumda ‘Rumlarla birlikte yaşarız’, dedi ve AB’ye alınmadı, ‘Türklerle yaşamayız’, diyen Rumlar AB içinde! Bu kadar eziyet edilen Türkler ne Rusya’da, ne başka yerde teröre başvurmuştur, diyor Yusuf.

ABD’de North Carolina’ya geldiğim zaman da 2000’den beri Mevlana Festivali yapıldığını öğreniyorum. Tasavvufa büyük bir ilgi var. Müslüman olan Amerikalılarla sohbet ettiğimde merhum Muzaffer Ozak’ın sözü aklıma geliyor: “Hıristiyanları Müslüman yapmak kolay, Müslümanları Müslüman yapmak esas sorun.” Çoğu üst düzey akademisyenin tasavvuf ehli olarak İslam’ı seçmesi tesadüf değil. Kentli insana cevap veren tasavvuf ruh güzelliği sağlıyor. Bizde siyasi İslam’ın yaptığı en büyük tahribat Türk kültürü ve İslam algısının yüzyıllara yayılan aşk anlayışını reddetmesi oldu. Burada da durmadı, kadını da aşağılayarak düşman haline getirdi. Dede Korkut okumamış ve kendini Türk hissetmeyen bu siyasi misyon sahipleri: Kalbin nerede? Kalbin nerede? diye soran Mevlana’yı bile dışladılar. Zengin insanın iflasını yaşayan hatta çöp tenekelerini karıştırır hale dönüşen kimlik sorunumuzu kim cesurca tartışabilir? Cesaret yerine hakareti hak sayanların teorik uydurmalarından bana ne. Burada üniversitede ders verince gördüm öğrenci merakı ne demek? Akademisyen inceliği ne demek anladım. İslam konusunda ders veren Amerikalıları tehdit eden neokon muhafazakârlar da var ortalıkta. Fakat akademisyenin arkasında duran ciddi bilim adamı kimliği olan rektörler de var. Kıskanmadan izlemek ne yazık ki mümkün olmuyor.

sevgili N. Sevindi Hanim
bugunku zaman gazetesindeki yazinizi buyuk bir heyecan icinde okudum ve belki bizim problemimizide kosenizde yayinlarsiniz diye umit icine girdim.Herkes Ahiska Turklerinden bahseder ve Turkiyede onlar icin cikarilmis kanunlarin mevcut oldugunuda biliyoruz ve biz bundan mutlu oluyoruz ama bilerin unutulmasi ise bize uzuntu veriyor.evet biz mi kimiz?

biz KIRGIZISTANDA bulununa KARADENIZ TURKLERIYIZ HEMDE SURGUNDEKI VATAN HASRETI ILE YANAN TURKLER.

Belki kanal 7 de izlemissinizdir bizleri, bizler anadolunun icinde zamaninda Osmanli topragi olan gurcistan' in Batum sehrinde oturan insanlardik ve o surgun yillarini ninelerimiz hala hatirlar ve bizlere anlatir ve kominizim kara bulutu ile Anadolu' ya bir daha gidemeyen insanlariz. Anam Samsun Termeli, babam Hopali bazi akrabalarimiz Rize' li ve biz bu sehirlerin ismi ile hasreti ile buyuduk. Bizim Turkce' miz Rize'de yasayan bir Turk'ten agiz ve sive olarak farki da yoktur. Horon oynariz baklava pisiririz. Dilimizi unutmamak icin elimizden geleni yaptik. Toplasaniz burada bin kisi ya variz ya yokuz ama ayni yerden geldigimiz ayni soydan oldugumuz basbakana ve burdaki Biskek Turk elciligine yazdigimiz dilekcelere bir cevap alamadak. Bizler TURKIYE CUMHURIYETI VATANDASI OLMAK ISTIYORUZ. Bizler yakinda goreceksiniz devletimiz bize sahip cikmazsa bu ekonomik buhran icinde yakinda ne benlik nede Turkluk kalacak. Illaki Amerika mi gelip bizi alsin. biz Turkiye'yi istiyoruz. BASBAKANA SESLENIYORUM. GECEN SIZINDE BATUM'DAN RIZE'YE GOC ETTIGINIZI INTERNETTEN OKUDUM. AMA BIZ BU TARAFTA KALDIK. NE OLUR ALLAH ASKINA BIZLERE SAHIP CIKIN YOKSA BIZLERIN ARTIK DAYANMA GUCU KALMAMISTIR. BIZ SIZDEN BIZE BURALARA BIZLER ICIN PARA MADDI YARDIM GONDERMENIZI ISTEMIYORUZ BIZI SADECE ULKEMIZE ALIN. ORASI SIZIN ULKENIZ OLDUGU KADAR BIZIMDE ULKEMIZ.SIZE BIR OLAY ANLATARAK MEKTUBUMA SON VEREYIM. 90 YILLARA DA OZBEKLER VE TURKLER ARASINDA SIDDETLI KAVGALAR OLURKEN OZBEKISTAN OZBEKLERINI ULKESINE KABUL EDECDEGINI, RUSLAR RUSLARA SAHIP CIKACAGINI AMA TURKLERE SIRA GELINCE HIC KIMSENDEN OZELLIKLE TURKIYEDEN NE SES NE DE SEDA CIKTI. AMA BIZLER SIZIN OLDUGU KADAR BIZIMDE ULKEMIZ OLAN TORAKLARA HASRETIZ VE BIZLERI SURGUNE GONDERENLERIN HATALARINIDA BIZLERE CEKTIRMEYIN. BEN ISTIYORUMKI BIZIM COCUKLAR BIR TURK GIBI TURKIYEDE BUYUSUN.

Ali Tigin

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/09/ahska.html

869 Numaralı ürünü al, milli servet yurdumuzda kalsın

2009-07-10T14:56:00.000-07:00

869 Numaralı ürünü al, milli servet yurdumuzda kalsın

Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün'ün Çağrısı...idi, şimdi ben yineliyorum.

Arkadaşlar bunu yapmak zor değil. Ben yaptım. Geçen hafta 2 aylık faturalarımı çıkardım ve hesapladım. Yani Danone yerine Sütaş, Pantane yerine İpek almışım vs. 2 ayda 1000 YTL param Türkiye de kalmış.

ATO' dan tüketiciye '869' çağrısı Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün, ithal ürünler yerine Barkodu '869' ile başlayan yerli malı ürünleri satın alma çağrısı yaptı. Aygün, tüketim malı ithalatına giden her 6 bin 500 dolarınTürkiye'de bir kişiyi işsiz bıraktığını belirterek, '869' u al, çocuğun işsiz kalmasın' dedi..

Aygün, yaptığı yazılı açıklamada, yabancı markalı Ürünlerin market raflarını istila ettiğini ve ithal ürün tüketimi nedeniyle Türkiye ekonomisinin çıkmaza girdiğini kaydetti.. Aygün, bir ürünün Barkoduna bakarak hangi ülkeye ait olduğunun anlaşılabileceğini anımsatarak, Türkiye ekonomisinin kurtuluşunun 869 rakamında gizli olduğunu savundu.. Aygün, şöyle konuştu: 'Türkiye ekonomisi bugün güçlü ekonomiler karşısında bağımsızlık savaşı veriyor. Bu savaşta parolamız 869'dur. Yani Türk'ün şifresi 869'dur. Savaşı kazanmak ve başı dik gezmek istiyorsak ülkemizin ürünlerine sahip çıkalım. İthal ürünlere verdiğimiz her kuruş, ekonomimizi çıkmaz sokağa götürüyor, yerli sanayinin bacası tütmez oluyor. Gençlerimize istihdam yaratılamıyor. Yerlisi varken yabancı mal almak, kıt kaynaklarımızın dışarıya gitmesi ve yatırımların azalmasıdır. Azalan yatırım, çoğalan işsizliktir.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/09/869.html

Kırım' da Savaş Çıkar mı?

2009-07-10T14:55:00.002-07:00

Kırım' da Savaş Çıkar mı?

Kırım. Karadeniz’in tepesinde bir yarımada. Uğruna Türkler ve Ruslar savaştı. Almanlar yarımadayı ele geçirmek için kan döktü. Şimdi de Rusya ile Ukrayna (Batı) arasında paylaşılamayan ve Türkiye’nin de hem coğrafi yakınlık, hem de Müslüman Tatar nüfus nedeniyle ilgi gösterdiği stratejik bir bölge.
Sovyetler Birliği’nde başlangıçta Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlı olan Kırım, 19 Şubat 1954’te geçmişte uzun yıllar Ukrayna’da yaşamış olan Sovyet lider Nikita Hruşçev’in girişimiyle Ukrayna’ya hediye edildi. Yarımadanın en önemli kenti olan Sevastopol (bizdeki yaygın deyişiyle Sivastopol), Kırım Özerk Cumhuriyeti’nin dışında tutularak Ukrayna’nın özel statülü bir kenti ilan edildi.

Yarımadada gerginlik artıyor
Son yıllarda Kırım’ın, özellikle de Sevastopol’ün kime ait olması gerektiği, Rusya’da sürekli tartışma konusu. Bunda Rusya Filosu’nun kentte 2017’ye kadar Ukrayna’dan kiraladığı üssün önemli rolü var.
Rusya Filosu’nun hareketlerini sınırlamaya çalışan Başkan Yuşçenko, kira süresinin uzatılmayacağını tekrarlıyor. Rusya’yı destekleyen bölge halkı ise Kiev’e ve bölgeye NATO gemileri getirilmesi girişimlerine şiddetle direniyor. Başta Sevastopol olmak üzere tüm Kırım’da Rusya yanlısı siyasi güçler ezici çoğunluğa sahip.
Kırım’ın nüfusu iki milyon civarında. Bunun yüzde 58’i Rus, yüzde 24’ü Ukraynalı, yüzde 13’ü Tatar.
Yarımadada endüstrinin dışında turizm sektörü büyük öneme sahip. Sovyet döneminde Soçi ve civarı ile birlikte bütün ülkeyi ağırlayan temel turizm bölgelerinden olan Kırım, son 15 yılda müşterilerinin çoğunu Türkiye’ye kaptırdı. Rusya dışında, bölgeye ciddi yatırım yapan ülke yok gibi. Kiev yönetiminin ana ilgisi de, yarımadayı siyasi olarak denetimi altına almaya yönelik; bu yolda atılan bazı adımlar, zaman zaman Kırım ile Ukrayna yönetimi arasında gerginlik çıkarıyor.

Kiev Kırım’ı kontrol edemiyor
Pek çok siyasi uzman, Kırım’ın bir gün mutlaka ciddi bir anlaşmazlık, hatta çatışma yaşayabileceği kanısında. Bu ihtimalin artmasının nedenlerinden biri, son zamanlarda Kiev’de büyüyen siyasi kriz.
Bu köşede daha önce de yazdığımız gibi “turuncu devrim”in önderleri Başkan Yuşçenko ile Başbakan Timoşenko bir türlü geçinemiyorlar. Bugüne kadar Rusya ile daha iyi ilişkiler kurmuş olan eski Başbakan Yanukoviç’in liderliğindeki muhalefet, Doğu ve Güney Ukrayna’da çok güçlü. Son aylarda Batı yanlısı Bayan Timoşenko’nun Moskova’ya göz kırpması, liberal güçleri bölerken, Kremlin’in Yanukoviç yerine Timoşenko’yu destekleyebileceği iddialarını gündeme getirdi. Yakında düzenleneceği söylenen erken parlamento seçimleri de –daha öncekiler gibi- güçler dengesini değiştirmeyebilir veya seçimlerden bıkan halk sandık başına gitmeyebilir. Bütün bunlar Kiev’de siyasi istikrarın kısa sürede kurulmasının zor olduğuna işaret ediyor. Buna bir de kamuoyu desteği iyice azalan Yuşçenko’nun son zamanlarda “özel ilgi” gösterdiği içişleri ve ordunun bir bölümünün desteğiyle “Saakaşvili tarzı” bir girişimde bulunarak darbe denemesi yapabileceği, bunun ise iç savaşa yol açabileceği öngörülerini ekleyelim.

Kırım’da Güney Osetya senaryosu uygulanır mı?
Tam da bu koşullarda basında, Kırım’daki Rusların bir bölümünün Rusya pasaportu aldığı yazılıyor. İddia doğruysa 150 bin kişi Ukrayna yurttaşlığının yanısıra Rusya’nın da yurttaşı sayılacak. En azından Rusya böyle sayacak. Muhtemelen bu rakam daha da büyüyecek ve Rusya, Kiev yönetiminin “Kırım’daki Rusya yurttaşlarına yönelik baskıları” karşısında onları koruma hakkına sahip olduğunu savunacak.
Abhazya ve Güney Osetya cumhuriyetlerinde yaşayanların yüzde 85-90’ının bu şekilde Rusya pasaportu sahibi yapılmasından sonra, Kremlin’in bölgeye yönelik tutum almasının en temel etkenlerinden biri, “yurttaşlarımızı nerede olursa olsun koruruz” teziydi.
Kırım’da çıkabilecek bir karışıklık, Güney Osetya’da şaşkınlık içinde kalan Batı’dan daha kararlı bir müdahale gelmesine yol açabilir. Yarımadanın Rusya Filosu’na evsahipliği yapması ise savaş tehlikesini arttırır.

Yarımadadaki karışıklıklar Türkiye’yi zorlar
Bütün bunlar, geçmişte Karadeniz İşbirliği Örgütü ve şimdi de Kafkasya Platformu ile bölgedeki etkisini güçlendirmeye çalışan Türkiye açısından kritik gelişmelere yol açabilir. Kafkaslardaki savaşı NATO ile Moskova arasında zor bir denge politikası uygulayarak atlatan Ankara, Kırım’da her iki tarafın daha şiddetli baskıları altında kalabilir. Bölgede Türkiye ile sıkı ilişki içinde olan Müslüman Tatarların bulunması da hassasiyeti arttıracaktır.
Yeni bir Kırım savaşının çıkıp çıkmaması ihtimali, Yuşçenko’nun ABD ve iç siyasi güçler tarafından ne kadar dengelenebileceğine, “Rusya’nın şahinleri”nin ülkenin aklı başında güçleri tarafından ne derece sınırlanabileceğine ve hepsinden önce de uluslararası gelişmelerin gerginlik ve yumuşama çizgilerinden hangisine yöneleceğine bağlı olarak biçimlenecek gibi görünüyor.

Hakan Aksay

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/krm-da-savas.html

Türkiye Xalkı

2009-07-10T14:55:00.001-07:00

Türkiye Xalkı

İranda yaşayan bir kardeşimizin, Ahmetinejat'ın İstanbul ziyareti vesilesiyle bizlere seslendiği çok sıcak ve sevimli yazısını paylaşmak istiyorum.(Azericede X harfi H olarak okunur)

Türkiye Xalqı ve İran
Cuma günü (15 Ağustos) , Fars Rejimi (=İran) Dövlet Başqanı Ehmedinecat'ın Sultanehmed Cami'inde Cuma namazına qatılması ve Türkiyeliler, sanki Ehmedinecat - neuzubillah – Peygamber Efendimiz'miş kimi ona yaxınlaşmaq istedikleri ve elinden öpmek (! !) için hücum etdikleri ile ilgili görüntüleri TVden seyrederken, bir yol daha, Türkiyeliler'in İran Dövleti ve genelde İran (diye adlandırılan ülke) haqqında bilgisiz olduqlar (daha doğrusu, bilgisiz saxlanmış olduqları) bileme isbat oldu ve buna çox derinden teessüflendim, aynı zamanda da, bu bilgizisliğe neden olan Türkiye medyasına öfkeyle doldum.
Evet, Türkiyeliler Cuma günü Ehmedinecat'ın elinden öpmek için hucüm edirdiler, çünkü Ehmedinecat'ın ve onun temsil etdiği rejiminin nece bir Türk ve İslam düşmanı olduğundan heç xeberleri yoxdur.
Onlar, Fars Rejimi'nin (=İran Rejimi'nin) 16 ilden beridir Müslüman Azerbaycan Türkleri yerine, qatil ve işqalcı Mesihi (=Kristiyan) Ermenileri desteklediğinden xeberleri yoxdur:
Hamımızın bildiği kimi, 1992 ilinde Ermenistan Ordusu, Rus Ordusu'nun yardımıyla Azerbaycan Türk Cumhuriyeti'nin Xocalı şehrine saldıraraq yüzlerce Müslüman Türk'ü vehşicesine öldürüb doğram doğram etdiler. Sonra da Qarabağ bölgesini işqalları altına aldılar. Bu işqal da indiye qadar devam etmekdedir.
Ama bu olayların qarşısında İran İslam(!) Cumhuriyeti'nin (=Fars Rejimi'nin) tavrı neymiş?
Din qardaşı Müslüman Azerbaycan'a yardım etmek yerine; İslam topraqlarına tecavüz etmiş olan Ermenistan'ın terefini tutmaq, hata onlara destek bile vermek! ! ! ! (İran – Ermenistan ilişkilerinin son 10 iline baxanda bu ilişkilerin hamı alanlarda gün geçdikce gelişdiğini, ve özellikle de son illerde, aralarínda önemli ekonomik anlaşmaların imzalandığını, hatta Farslar'ın Türkiye'ye yüksek fiyata satdıqları gazı, adeta yox bahasına Ermenistan'a satdıqlarını görürük) . Öte yandan, Xocalı Soyqırımı ve Qarabağ'ın işqalı ile ilgili xeberler Fars medyasında (Fars TV ve radyo kanallarının hamısı doğrudan doğruya hükümetin konrolü altındadır) boykot edilmiş; Filistin ve Lübnan'la ilgili xeberler her gün yayımlanarken, Xocalı ve Qarabağ haqqında heç mi heç xeber ve bilgi verilmemiş ve verilmemekdedir.
Evet! Türkiyeli bacı qardaşlarımız Fars(=İran) rejimi haqqında büsbütün bilgisiz saxlanmışdırlar:
- Türkiye Xalqı, her bir Türkiyeli'nin evinde bulunan ve en eziz şey olaraq bağırlara basılan ay ulduzlu al bayraqlarının; her il Mayıs ayında, sözde Ermeni Soyqırımı anısına Tahran'da Ermeniler'ce düzenlenen Türkiye ve Azerbaycan qarşıdı gösterilerde odlandırıldığından xebersizdirler. Bunu bilseler de (ki kesinlike bilmeyirler) , her halde, o bayrağın yaxılmasına izin verenin, ele bu bağırlarına basdıqları Ehmedinecat, başqa deyişle Fars(=İran) dövleti olduğu, aqıllarına bile gelmez.
- Türkiye Türkleri; Ermenistan, Rusya ve Yunanistan'ın, Fars(=İran) rejiminin bölgedeki en önemli Müttfiqlerini teşkil etdiklerinden xebersizdirler.
- Bugün, Farslar'ın özlerinin de başlarına bela olmuş olan PKK'nın vextiyle ele bu Farslar terefinden destek gördüğü, hatta eğitildiği haqqında da heç bilgilleri yoxdur.
- Görünüşde, özellikle siyasi alanda, iki qatı düşman kimi görünen Fars(=İran) Rejimi ve İsrail arasında çox geniş kültürel ilişkiler bulunduğundan xeberleri yoxdur.
- Fars(=İran) Dövleti'nin Ermenistan'ın bağımsılığını tanıyan ilk dövletlerden olduğunu bilmeyirler.
- QQTC'nin (Quzey Qıbrıs'ın) Farslar terefinden tanınmadığından xebersizdirler.
- Fars(=İran) Dövleti'nin geçen 80 il erzinde uyguladığı kültürel siyasetleri sonucunda bugün, İran'da yaşayan insanların gözünde, Türkiye'nin, müslüman bir ülke değil de dünyanın bir numaralı fesad ve fehşa merkezi olaraq göründüğünden xeberleri yoxdur.
- Fars(=İran) Rejimi'nin din alanındaki politikaları sonucunda, bugün İran'da, Sünni Müslümanlar'a ve özellikle üç xelifeye (Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman) ihanetin (=haqaretin) ve söğüş heddine çatan yaman sözler söylemenin resmen yaygın duruma gelmiş olduğunu, xelifeleri yamanlamanın (dövletin savunduğu bazı çevrelerce) sevablı bir iş olaraq göründüğü haqqında bilgileri yoxdur.
- İran oxullarında oxudulan tarix kitablarınnda; İslam tarixında ve onun dünyaya yayılması qonusunda son derce büyük rolü olan Osmanlı İmparatorluğu'ndan hemen hemen heç bahsedilmediğini, bahsedildiği bir neçe sayfada ise Osmanlı'nın, Sefevi Türk Xanındanı döneminde İran'a saldıran vehşiler olaraq gösterildiğini, bilmemekdedir.
...
Fars(=İran) Rejimi'nin, İran'da yaşayan Fars olmayan milletleri (başda, sayıları 30 milyon civarında olan Türkler; Erebler, Kürdler, Beluçlar, Türkmen Türkleri ve...) en tabii haqlarından yoxsun etmiş olduğnu; 80 ilden beridir onlara, özellikle Türkler'e, qarşı asimilasyon siyasetleri uygulayaraq kültürel anlamda onları yox etmeye çalışdığını bilmemekdedir...
...
Evet...! Türkiyeli bacı qardaşlarımız bu gerçekleri, ve İran haqqındaki yüzlerce başqa benzer gerçekleri bilmeyirler. Yalancı, qorxaq ve çoxunluğu yabancılar terefinden yönetilen Türkiye medyasının gizlediği gerçekler!
Sizce eğer Türkiye xalqı, bu gerçekleri bilseydi, geçdiğimiz Cuma gününde Sultanehmed'de Ehmedinecat'ı tekbirlerle qarşılayıb uğurlamaq yerine, qoxumuş yumurtalarla qarşılayıb uğurlamaz mıydı?

Mohemmed Ucal Ulutürk
Güney Azerbaycan, Hemedan, BAHAR

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/08/turkiye-xalk.html

Göç destanları

2009-07-10T14:53:00.000-07:00

Göç destanları

Dobruca bölgesinin bir tarihi özelliği var. Tarih boyunca bu bölge Türk uruğlarına, boylarına bir geçit olmuştur. Dünyanın geniş sahalarına yayılan, büyük devletler kuran, parlak medeniyet yaratan Türkler, Kırım'dan ve başka bölgelerden, zaman zaman harpler, katliamlar içinde kopup, henüz düşman işgali altına düşmemiş olan Türk topraklarına, Anadolu'ya göç etmek zorunda kalmışlardır.
Yuvalarını, yurtlarını, doğup büyüdükleri bırakarak "zahire, kapkacak, yorgandöşek namına ne alabilirlerse, iri öküzlerin çektiği ağır arabalara atarlar, yollara dökülürlermiş.
"Bu arada, katliamlar, hastalıklar ve diğer bin bir çeşit sebeplerden ötürü kaybolanların izleri ve akıbetleri hiçbir zaman belli olmazmış.
Zikrettiğimiz göç olaylarını ve bu göçlere bağlı faciaları dile getiren Türk halk edebiyatı türü gayet geniştir. Konumuzu ilgilendiren Dobruca bölgesinde yaşamakta olan Türkler tarihi boyunca iki göç devresi yaşamışlardır:

1. Kırım'ın 1783'te Ruslar tarafından sonra
2. Son 100-200 yıl esnasında Balkanlarda vukua gelen göç olayları.

Söz konusu destanların büyük kısmı tema açısından, işlenen konu itibarıyla göçlere neden olan siyasî, askerî ve sosyal olaylarla ilgilidirler. Bilindiği üzere Kırım'ı ilhaktan hemen sonra bazı büyük meseleler ortaya çıktı. Neticede Kırım Türkleri kitle halinde ve gitgide artan bir şekilde vatanlarından göç etmek mecburiyetinde kaldılar. Kırım'ın Slavlar tarafından iskanı başladı. Şimdiye kadar yapılan tarihî incelemelerde tesbit edildiğine göre çeşitli yıllarda ve değişik sayıda göçmen Kırım'ı terkederek Osmanlı İmparatorluğunun muhtelif bölgelerine yerleşmiştir.

1789 yılında Rusya ile Osmanlı devleti arasında imzalanan Yaşı (Moldovya merkezi) anlaşmasıyla Osmanlılar Kırım'ı tekrar Müslüman idaresine geri getirme ümitlerinden temelli vaz geçince göç dalgası doruğa erişti. Göç faciasından doğan hazin destanlar ve türküler Kırımlı mu-hacirlerin göç esnasında çektikleri çileyi, yaşadıkları maddî sıkıntıları, uğradıkları serencarnları, ailelerinin parçalanması acısını, aşk ayrılığını ve terketmeye mecbur kaldıkları güzel ve bereketli ülkelerinin hasretini dile getiriyorlar.

1. İstiklâlini kaybeden insanların vatandan ayrılık açısı, muhacirlerin akıbeti ile ilgili endişe:

"Ot bastırıp ketermız kapını çeklep
Tütep kaldı ocaklar söner mı eken
Tatar halkı korlıkka koner mı eken?"
"Ateşi örtüp gideriz kapıyı kilitleyip
Tütüp kalan ocaklar söner mi aceb,
Tatar halkı horlığa alışır mı aceb?".

2. Kırım'ın düşman elime düşmesinin do ğurduğu ruhî isyan ve halkının eski hürriyetini kaybetmesi üzüntüsü:

"Kaldı çizma astında babaylar kabri
Bonı korgen bayguşnun kalmadı sabrı.
Ağalar ırgat bolgan sun babalar kâhya
Şaş ta taylar hizmetkâr, analar daya".

"Kaldı çizme altında babaların kabri
Bunu gören zavallının (göçmenin)
kalmadı sabrı.

Ağabeyler ırgat oldu, babalar kâhya.
Genç ablalar hizmetkâr, anneler dadı".

Kırım'ın tekrar Türk idaresine geri getirmek ümitleri tamamen kesildikten sonra göç dalgası doruğa çıkıyor. Kırım Destanı'nda bu yeni evrim,

"Borç dep bildik göçüvnı Ak toprakka
El bağladık kaderge sığındık Hakka"
"Borç bildik göçmeyi Ak toprağa
El bağladık kadere sığındık Allah 'a".

şeklinde ifade ediliyor.

3. Hüzün dolu göçlerin tasviri:*

"Aylanıp çıktı bir gemi Kokburun'dan
Koterılgen kısmetler şu Kırım'dan.
Ketiyatır gamımız, tütünü budak
Biz Kırım'dan ketken sun kalmadı kunak".

"Dönüp çıktı bir gemi Gökburun'dan
Kalkmış tükenmiş artık kısmetler şu Kırım 'dan.
Gidiyor gemimiz, dumanı budak
Biz Kırım 'dan ayrıldıktan sonra kalmadı
bahtiyarlık".

Göçmenler bütün varlıklarını ellerinden çıkartarak aç, çıplak yollara düşerler:

"Şaun (yağmur) bora demedik çıktık biz yolga
Karatmadı (baktırmadı) yazımız onga (sağa) da solga (sağa sola bakmaya)
Kalentırde ogradık aylarman çattık (yattık)
Töşek (döşek), yastık kaldırmay (bırakmayarak)
her şeyi sattık.
Büyügüp (büyüyerek) kalgan isapsız yorlukkan
(yorulmuş) açtan (açlıktan)
Ana baba balların (çocuklarını) attılar baştan
Bedende kanlar soğudu, örekler (yürekler)
durdu
Şayttırıp (böylece) halkının boynunu kalentır
vurdu".

Bu şiirlerde anlatılanların gerçeği yansıttığını, Ruskaya Starina (Eski Rusya) gazetesinde bir muhabirin yazdığı makaledeki şu satırlardan kesin olarak anlıyoruz. Muhabir yazısında, "Son baharı titiz ve insanın ta kemiklerine geçen yağmurlu ha-valarda ellerinde avuçlarında hiçbir şey kalmayan muhacirlerin çekmekte oldukları çileler, dehşetli surette yayılmış olan çiçek ve terleme hastalıklarının getirdikleri felaket karşısında en sert yürekler bile ağlıyordu." diyor ve şunları ekliyor:
"Hakikaten iki elinde mini mini yavrularını üstü kamilen açık olan bir yerde ıslak toprak üzerinde serilip kalmış bir genç annenin kucağındaki ço-cuklardan biri artık gözcüklerini büyüterek ölümle pençeleşirken, diğeri anasının soğumuş göksünde küçücük ağzıyla süt aradığı levhası karşısında acaba nasıl bir bir yürek çarpmaz, hüngür hüngür ağlamazdı? Böyle levhalara ise binlerce rastlanıyordu" diyor.
Kırım Türkleri yaşadıkları muhacirlik hayatlarını anlatan destanları beraberlerinde götürmüşler ve yerleştikleri yeni yerlere yaymışlardır. Bu folklorik ürünler kuşaktan kuşağa şifahî veya yazılı olarak geçmiştir. Yeni nesiller dedelerinden miras kalan bu folklorik yapılara kendi görüş ve anlayışlarına uygun şekiller vermişler, yaşadıkları yerlerden seçtikleri mukayese unsurları katmışlardır. Bu hususta göstereceğimiz örneği Dobruca'nın Pervelli (Moşneni) köyünden bu mevkide iki dünya savaşı arasında ilkokul öğretmenliği yapan Romen asıllı şair Ion Dumitresku Fransin derlemiştir. Romen aydınları Dobruca'daki Türk folkloruna, kültürüne, edebiyatına, örf ve adetlerine daima yakın ilgi göstermişlerdir.
Metin şöyle:

"Ketecekmız bu yerden daullı toyday
Kalacak ya ölümüz cayılgan koyday.
Tögerek çıktı kamıştan töbesi daldan
Kimisi candan ayrılgan, kimisi maldan.
Çorbaga katsan tatımaz Dobruca tuzu
Kimisin kalgan anası kiminin kızı".

"Gideceğiz buradan davullu düğün gibi
Kalacak ya ölüymüz yayılmış koyun gibi
Halka çıktı kamışlıktan en uç noktası söğütten
Kimi candan ayrılmış, kimi maldan
Çorbaya katarsan tat vermez Dobruca tuzu
Kiminin kalmış anası, kiminin kızı."

Kırım'dan çıkan göçmenlerin ana destanlarından esenlenen bu yeni yapı esas hatları ile ana yapıya benzemektedir, fakat daha yumuşaktır, yeni vatanları Dobruca'daki yaşayış tarzlarına özgü unsurlar eklenmiştir. Kırım'dan çıkan nesillerde isyan hisleri doğuran nedenler artık unutulmuştur. Böyle olması da tabiidir, çünkü zaman etkisini işlemiştir yeni kuşaklara. Buna rağmen atalarının terkettikleri yeşil vatanı unutmamışlardır. Dedelerinin yurdunu;

"Kırım Kırım degenm bir yeşil ada
Aygıdı meram öz curtum (yurdum) anayım
(yahut yarim) anda
" Kırım Kırım dediğin bir yeşil ada
Hey gidi benim öz yurdum anam orda.

sözleri ile romantik bir şekilde anmaktadırlar.
Çarlar Rusyası ordusu 1877de Tuna'yı geçince Balkanlar da sarsılmış neticede bu bölgedeki Türk halkı da göç hayatı yaşamıştır. Henüz tamamıyla dur-duğunu söylemek biraz güç olan bu göçler iki dünya harbi devresinde doruğa ulaşmışlardır. Bu hususta ancak birkaç örnek vereceğiz. Vereceğimiz ilk örnekte Türkler tarafından boşaltılan yerleşimlerdeki Türk-İslam müesseselerinin Hristiyan müesseselerine de-ğiştirilmesi endişesi dile getiriliyor:

"Biz ketken sun bu yernı
Sıncırman sızarlar
Minareli camını
Kılısege bozarlar".
"Biz ayrıldıktan sonra bu yeri
Zincirle çizerler'
Minareli camiyi
Kiliseye bozarlar"'.

Doğup büyüdükleri memleketten ayrılmanın acısı bu yeni destanlarda da dile getiriliyor:

"Ketecekmız buradan
Al bayrak açıp
Biz cılamay kim cılar
Cüregı taşıp"
"Gideceğiz bu yerden
Al bayrak açarak
Biz ağlamazsak kim ağlar
Yüreği taşarak".

Dobruca'da doğan göç türkülerinde aşk ayrılığı da dile getiriliyor.
Göçeden bir delikanlı köyde kalan sevgilisine:

"Ketecekmen ketecek
Kal savlıkman (sağlıkla), yar
Kozın (gözünün) yaşını sile kal
Al cavlıkman (mendille) yar"

şeklinde hitabediyor.
Kız ise şu şekilde cevap veriyor:

"Ketme ketme demeğe
Halktan utandım
Sen ketken sun artından
Cılay da kaldım"
"Gitme gitme demeye
Halktan utandım
Sen gittikten sonra ardından
Ağladım kaldım".

Gösterdiğimiz birkaç örnekten Türk folk-lorunun göç destanları ve türkülerinin de tematik bakımdan gayet zengin ve çeşitli oldukları açıkça anlaşılıyor.
Daha önce de belirtildiği gibi, Dobruca'daki Türklerin bir kısmı (Tatar Türkleri) 1783 ile 1940 (İkinci Cihan Harbi) arasında, iki defa vatan değiştirmek zorunda kalmışlardır. İlk defa 1783'te Kırım'ın Rusya boyunduruğu altına girmesinden sonra kitle halinde Osmanlı İmparatorluğuna göçmen mecburiyetinde olmuşlardır. Büyük sayıda Kırım Türk'ü işaret ettiğimiz tarihten itibaren, yaklaşık ikiyüzyıl Kırım adasından Anadolu'ya ve Rumeli'ye göçmüşlerdir. Rumeli'ye göçler 1873 (Osman Paşa Harbi)'nden sonra durmuştur. Dobruca'ya göçeden Kırım Türklerinin folklorundan birkaç örnek:

Muhacir Cırı
Ketecekmiz bo yerden davullı toyday,
Kalacak gönilimiz şaşırgan koyday.
Tögerek seti kamıştan, töbesi daldan,
Kimisi candan ayrılgan, kimisi maldan.
Bolgan bütün malın-mülkün satıp savganlar,
"Vapur keldi ketermiz" dep, portka cavganlar.
Şorbaca katsan tatımaz Dobrıca tuzı,
Kiminin kalgan anası, kiminin kızı,
Keldi duvuldap vapor, portka yanaştı,
Beklep turgan tuvgan-uruv, zuv-şuv cılaştı
Biz vaporga mingen son köpirdi deniz
Adımıznı unutınız, "macir" deniz.
Başından alsan tereknin yeşildir yaprağı,
Ah, tatlı (da) eken köyimnifi taşı toprağı,
Ah, anayım anayım ah babayım,
Asretlikke men katip dayanayım!
Suv boymda aşlanır süvüt terek,
Curtunda yaşap ölgen dünyada siyrek!

Muhacir Türküsü
Gideceğiz buradan davullu düğün gibi
Kalacak gönlümüz şaşırgan (saçılan) koyun gibi.
Çepeçevresi kamıştan, tepesi daldan,
Kimisi candan ayrılmış, kimisi maldan.
Olan bütün malını mülkünü satıp savmışlar,
"Vapur gelince gideriz" diye, limana yağmışlar.
Çorbaya katsan tat vermez Dobruca tuzu, .
Kiminin kalmış anası, kiminin kızı.
Geldi davuldayıp (gürültü çıkarıp) vapur limana yanaştı,
Bekleyen akraba, soy-sop zuv-şuv ağlaşü.
Biz vapura bindikten sonra köpürdü deniz,
Adımızı unutun, "muhacir" deyin.
Başından alsan ağacın, yeşildir yaprağı,
Ah, tatlıymış köyün taşı, toprağı.
Ah anam anam, ah babam,
Hasretliğe ben nasıl dayanayım!
Şu boyunda aşlanır (beslenir) söğüt ağacı
Yurdunda yaşayıp ölen dünyada seyrek!

Biz Ketermiz Kırım'dan
Biz ketermiz Kırım'dan, ey yâr
Cıymday toyday Tuganlarımız kalacak, ey yâr
Manraşkan koy'day, ey yâr
Ot bastırıp ketermiz, ey yâr
Kapını şeklep, ey yâr
Kayerlerde cürermız, ey yâr
Kalentır beklep, ey yâr
Tütep kaldı ocaklar, ey yâr
Söner mi eken?, ey yâr
Tatar kalkı korlıkka, ey yâr
Koner mı eken?, ey yâr
Kaldı çizma astında, ey yâr
Babaylar kabri, ey yâr
Bora korgen Bayguşun, ey yâr
Kalmadı sabrı, ey yâr
Kehyatır gemimiz, ey yâr
Tütünü budak, ey yâr
Biz kenken sun Kırım'dan, ey yâr
Kalmadı kunak, ey yâr
Derya tolı parahot, ey yâr
Tatar kalkı, ey yâr
Tatarnı curttan ayırgan, ey yâr
Kazaknın polkı, ey yâr
Anabale Dobrogei, 1928, s.173

Biz Gideriz Kırım'dan
Biz gideriz Kırım 'dan ey yâr
Düğün gibi, dernek gibi Akrabalarımız kalacak, ey yâr
Meleşen koyun gibi, ey yâr
Ateşi bastırıp gideriz, ey yâr
Kapıyı kilitleyip, ey yâr
Nerelerde gezeriz, ey yâr
Takvim bekleyip, ey yâr
Tütüp kaldı ocaklar, ey yâr
Acaba söner mi, ey yâr
Tatar halkı zorluğa, ey yâr
Alışır mı acaba, ey yâr
Kaldı çizme altında, ey yâr
Babaların kabri, ey yâr
Bunu gören zavallının, ey yâr
Kalmadı sabrı, ey yâr
Gidiyor gemimiz, ey yâr
Dumanı budak, ey yâr
Biz gittikten sonra Kırım 'dan, ey yâr
Kalmadı huzur, e yar
Derya dolu gemi, ey yâr
Tatar halkı, ey yâr
Tatarı yurttan ayıran, ey yâr
Kazak'ın Rus 'un askeri, ey yâr

Caun, Boran Demedik
Caun, boran demedik
Şıktık biz colga
Karatmadı yazımız
Onga da solga
Kalentırge ogradık
Aylarman çattık
Töşek, yastık kaldırmay
Her şeynı sattık
Büyügüp kalgan isapssız
Yorlukkan açtan
Ana baba balların
Attılar baştan
Bedende kanlar socudu
Cürekler turdu
Şayttırıp halknm boynunu
Kalentır urdu

Yağmur, Tipi Demedik
Yağmur, tipi demedik
Çıktık bir yola
Baktırmadı bahtımız Sağa ve sola
Karantinaya uğradık
Aylarca yattık,
Döşek, yastık bırakmadan
Her şeyi sattık.
Yığılıp kalmış zavallı
Yorulmuş açlıktan
Ana baba yavrularını
Attılar baştan.
Bedende kanlar soğudu
Yürekler durdu
İşte böylece halkın boynunu
Karantina vurdu.

Muhacir Şarkısı
Bursa vapuru keldi
Portka yanaştı
Ketecek macır halknıft
Epsi cılaştı.
"Ketecekmen" dep aytıp
Cer, curt satkanlar
Şaşkan karip macirler
Portka cavganlar
Biz ketken son-bu yerni
Zmcırman sızarlar
Minareli camını
Kılsege bizarlar
Calbaramız Konsolga
Yardım et bizge
Kurban bolsın canımız
Devletımızge
Biz kenken son babaylar
Tartarlar sarık
Belde takat kalmadı
Közlerde çarık
Ay anaylar anaylar
Vayh babaylar
Balam macır ketti dep
Bek alaylar
Balauz şırak cagıldı
Şanlar kagıldı
Minareli camige
Haçlar tagıldı

Muhacir Şarkısı
Bursa vapuru geldi
Limana yanaştı
Gidecek muhacir halkın
Hepsi ağlaştı.
Gideceğim diye söyleyip
Yer yurt satmışlar
Şaşmış garip muhacirler
Limana yığılmışlar.
Biz gittikten sonra bu yeri
Zincirle çizerler
Minareli camiyi
Kiliseye bozarlar.
Yalvarıyoruz konsolosa
Yardım et bize
Kurban olsun canımız
Devletimize.
Biz gittikten sonra babalar
Çekerler çarık
Belde takat kalmadı
Gözlerde ışık.
Ay anneler anneler
Vay babalar
Oğlum muhacir gitti diye
Çok ağlarlar.
Mum, çıra yakıldı
Çanlar çalındı
Minareli camiye
Haçlar takıldı.

Derleyen: Mehmet Ali İlmiye, Mecidiye

Akyar (Sevastopol)
Ah Akyar, Akyar, vah Akyar!
Turma da menim karşımda
Bo ne kadar acıklı ölim
Onyedi, onsekiz yaşında
Kaşar edim şu Akyar'dan
Anam da babam bolmasa
Atar da edim men özümni
Nazlı da yarim bolmasa
Men Akyar'dan ayrılganda
Kazan tolı aş kaldı
Anam, babam, kardaşlarım
Közlen tolı yaş kaldı
Şu Akyar'nın dereleri
Bek saikındır havası
Marebede ölgenlernın
Olar da kalır anası
Avada uçkan samaliyotnm
Tegerşıgı korıne
Seni oylasam caş cüregım
Parsa da parsa bolüne
Şu Akyar'nın sollerinde
Kamşım kaldı atılıp
Kop anaylar öksüz kaldı
Evladından ayrılıp

Akyar (Sevastapol)
Ah Akyar, Akyar, vah Akyar!
Durma benim karşımda
Bu ne kadar acıklı ölüm
On yedi, on sekiz yaşında.
Kaçardım şu Akyar 'dan
Anam ve babam olmasa
Atardım (Öldürürdüm) ben kendimi
Nazlı da yârim olmasa.
Ben Akyar'dan ayrıldığım zaman
Kazan dolu aş kaldı
Anam babam kardeşlerim
Gözleri dolu yaş kaldı.
Şu Akyar'in dereleri
Pek serindir havası,
Muharebede ölenlerin
Ağlar da kalır anası.
Havada uçan uçağın
Tekerleği görünüyor
Seni düşünsem genç yüreğim
Parça parça bölünüyor.
Şu Akyar'in çöllerinde
Kamçım kaldı atılıp
Çok analar yalnız kaldı
Evlâdından ayrılıp.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/08/goc-destanlar.html

Kızılderililerde Türk DNA'sı

2009-07-10T14:52:00.000-07:00

Kızılderililerde Türk DNA'sı

"Türkler ile Kızılderililer Arasında Ortak Bağlar" adlı panelde, iki millet arasında DNA benzerliği çıktı.

New York’taki konferansta konuşan bilim adamları Kızılderililerin büyük bölümünün 800 yıl önce Cengiz Han’dan kaçan Türk grupları olduğunda fikir birliğine vardılar. Arizona’daki Havasu kentinin Türkçe’de de aynı anlamı taşıması bir örnek olarak gösterildi ABD’nin New York kentinde düzenlenen “Türkler ile Kızılderililer Arasında Ortak Bağlar” adlı panelde, iki millet arasında ilginç benzerliklerin olduğu ortaya çıktı.

ABD’de faaliyet gösteren İstanbul Üniversitesi Mezunlar Derneği’nin (İÜMEZUSA) Türkevi’nde düzenlediği etkinlikte, George Washington Üniversitesi’nden Prof. Türker Özdoğan başkanlığında Türklerle Kızılderililer arasında tarih, kültür, dil, Şamanizm inancı ve el sanatlarında kendini gösteren benzerlikler tartışıldı. Özdoğan, modern Türkiye’nin kurucusu Atatürk’ün de bu konuyla ilgilendiğini anımsattı.

DNA'lar aynı
Özdoğan, Orta Asya’daki Türkler ile Sibirya Türkleri ve Kızılderililerin DNA örneklerinin çakıştığını söyledi.

ABD’nin Arizona eyaletinde Kızılderililerin yaşadığı “Havasu” kentinin ne anlama geldiğini yerlilere sorduğunda Türkçe’dekiyle aynı anlama geldiğini öğrenince çok şaşırdığını anlatan Özdoğan, Türk ve Kızılderili kilim motiflerinin birbirinden ayırt edilmesinin zor olduğunu, dil, müzik, heykel, mücevher ve diğer el sanatlarında büyük benzerlikler olduğunu belirtti.

Özdoğan, Kızılderililerin Bering Boğazından Amerika kıtasına göç ettiklerini ifade ederek, en son MS 1233 yıllarında göç edenlerin Cengiz Han’dan kaçan Uygur asıllı Türk grupları olduğunu söyledi. Özdoğan, bu insanların Amerika’da Atabaşkan lisanı konuştuklarını ve bu lisanının Türkçe’ye çok benzediğini belirtti.

Cengiz Han'dan Kaçmışlar
Georgetown Üniversitesi Sosyoloji-Antropoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Marjorie Mandelstam Balzer de Doğu Sibirya’da yaşayan Türk gruplarının Cengizhan’dan kaçarak Bering Boğazından 800 yıl önce Alaska’ya göç ettikleri bilgisini teyit etti.

Balzer, Kızılderililer ile Türkler arasında “ayı, kurt, kartal” gibi totem ve simgelerin aynı şekilde yaygın biçimde kullanıldığını, dil, tarih, biyolojik ve ruhaniyet açısından büyük benzerlikler olduğunu söyledi. Ruhaniyet ve Şamanizm’in Türkler ile Kızılderililer arasında en büyük benzerliklerden biri olduğunu kaydeden Balzer, Şamanların o dönemin doktorları sayıldığını ve Kaliforniya’da halen Şaman teknikleri kullanan “doktorlar” olduğunu belirtti. Michigan Devlet Üniversitesinden Prof. Dr. Timur Kocaoğlu ise Türkçe ile Kızılderili dilleri arasında gramer bağı bulunduğunu da söyledi.

İstanbul' lu Kızılderili Doktor
Doğu Yakası Kabileleri (Ayı Klanı) Başkanı Brian Paterson da geleneksel Kızılderili başlığıyla yaptığı konuşmasında, Türkçe “merhaba” diyerek konukları selamladı. Paterson, Türkleri kardeş ve aynı aileden gördüklerini, aynı değerleri paylaştıklarını kaydederek, esprili şekilde, “Türk insanların ataları da belki de bu topraklardan (Amerika’dan) göç etti” dedi. Bu arada Prof. Özdoğan, Paterson’a, “Size bir müjdem var” diyerek, İstanbul’dan Levent Bozatlı adlı doktorun DNA testi sonuçlarının kendisinin Kızılderili olduğunu kanıtladığını söyledi. New York’a gelemeyen Bozatlı panele telefonla bağlanarak Paterson’la konuştu.

Özdoğan Türkler ile Kızılderililer arasındaki benzerliklerin DNA testleriyle kanıtlandığını ve testlerin artık benzerliğin Orta Asya ve Sibirya’da yaşayan Türkler ile Kızılderililer arasında olduğunu ortaya çıkardığını belirtti. Özdoğan, toplantıya katılan Kızılderili liderlerin toplumlarında önemli kişiler olduğunu vurgulayarak bundan ileride de yararlanılması gerektiğini söyledi. ABD’deki Türk toplumunun Kızılderili asıllı Amerikalı bir Kongre üyesini desteklemesinin yararlı olabileceğini kaydeden Öztürk, Kızılderili gruplarının da Türk lobisi için çok aktif olabileceklerini belirtti.

Kaynak: Vatan

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/08/kzlderili.html

Türkler göçebedir; Ancak yerleşik insanlar böyle kanallar yapar...

2009-07-10T14:51:00.000-07:00

Türkler göçebedir; Ancak yerleşik insanlar böyle kanallar yapar...

Turfan yeraltı kanalları

Karız Kanalları Orta Asya'da Turfan bölgesinde yapılmış yeraltı su şebekesi sistemidir. Dünya uygarlık tarihinin en önemli buluntularından biridir.Orta Asya'daki büyük uygarlık birikimini gözler önüne seren Karız Kanalları Tanrı Dağlarından topladığı suyu 60 km çölün altından geçirerek Turfan' daki yerleşim birimlerine götürüyor.Aralıklarla açılan kuyular yardımıyla tarım alanları sulanıyor.Tanrı Dağları ile Turfan arasındaki bölge çöl olduğundan suyun aşırı sıcaktan buharlamaması için Karız su kanalları yeraltında inşa ediliyor.Bu kanalları yaklaşık 100 metre yerin altında konumlandırmanın amacı, güzergahın geçtiği çölde +40 derece sıcaklık düşünülerek buharlaşmayı engelleyerek su kaybını önlemektir.
Kanalın derinliği 110 metreden başlıyor.Kanallar çölün altından ağ gibi örülmüş.Yeraltı su kanallarının toplam boyu 5000 km.Bu kanal ağında belli aralıklarla kuyular açılmış.Kuyular 90, 80, 70, 60 en son Turfan 'da 10 metrenin altında.Sistem tamamıyla yer çekimi kuvveti ile çalışıyor.

Çinliler bu kanalları ülkelerindeki üç harikadan biri olarak gösteriyorlar. Bu kanallar bundan 2500 yıl önce M.Ö 500' ler de Uygur Türkleri tarafından yapılmış.Eğim, açı,suyun akışının sağlanması doğru yolda gidilip gidilmemesi bunların yapılabilmesi için bilim gerekli. Bunu başarabilmeniz için matematiğin , fiziğin, mühendisliğin ileri bir düzeyde olması gerekiyor.Anlaşıldığı gibi burada yerleşik bir medeniyet var.Karız'ı inşa eden onaran bir irade var.Çok iyi organize olmuş başarıya ulaşmış ileri derecede teknoloji'ye sahip büyük bir uygarlık.

Göçebe, barbar, uygarlıktan nasibini almamış diye tanıtılan, anlatılan Türk Milletinin aslında medeniyeti yaratan insanlar olduğu ortaya çıkıyor. Matematiğin,fiziğin mühendisliğin ileri düzeyde olduğu,yerleşik tarımla uğraşan bir toplum. Zaten araştırma ve bulgularla ilk tarım toplumlarının dolayısıyla köylerin, kentlerin ve şehirlerin Orta Asya'da kurulduğu bilim çevrelerince ispatlanmıştır.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/05/turkler-gocebedir.html

İran'da Tanıdığım Türkler

2009-07-10T14:50:00.000-07:00

İran'da Tanıdığım Türkler
Bir İran gazetesinde İran Türkleri’nin en büyük kesimini oluşturan Güney Azerbaycan Türkleri’ne hakaret edilmesi üzerine, on binlerce Türk Tebriz ve Tahran’da büyük gösteriler düzenleyerek devlet binalarının da içinde olduğu binaları hedef aldı. Olaylarda 10 Türk’ün öldüğü haberleri geliyor. Olaylar sırasında bazı haber kanallarında İran’daki olayların veriliş şekli şöyleydi. “Tebriz’de Azerice’ye hakaret edilmesine kızan Azeriler gösteri yürüyüşleri yaptılar vs. vs.”

Bu bana 1950’lerin sonunda bir gazetemizde çıkan bir ilanı hatırlattı. İlan şöyleydi: “Büyük Rus opera sanatçısı Ayşe Azizova Ankara’da konser verecek.” Bazı kafalar, eskiden Sovyetler Birliğinde Türk bulunmadığını ileri sürenler, şimdi 35 milyon İran Türkünü görmezlikten gelmeye çalışıyorlar. Oysa İran’a adımını atan herkesin ilk göreceği şeylerden birisi İran’ın bir Türk ülkesi olduğudur. Ne kadar Fars şovenizminin baskısı altında tutulsa da İran Türklüğü, Anadolu Türklüğünün Anadolu’daki hakimiyetinden daha uzun bir süre İran’da egemen olmuştur. Şah İsmail ve Nadir Şah gibi Türk tarihinin önemli simaları İran Türk imparatorlarıdır. İran’da bir Azeri Türkünün bana “Bize bir Kuzeyde Azeri diyorlar bir de siz Azeri diyorsunuz. Neden diyorsunuz bilmiyorum. Biz kendimize Türk deriz” deyişini asla unutmadım.

Keza İran Dış İşleri Bakanlığından bir yetkilinin Tebriz’e gitmeden önce bana “Tebriz’de Farsça konuşursan 1 lira olan şeyin değeri derhal 2 lira olur” demesini de unutmadım. Tebriz % 100 bir Türk kentidir. Türkçe yaşar, Türkçe düşünür ve Türkçe ölürsünüz. Kentin aydınlarının büyük bir bölümü Türkiye’de eğitim görmüşlerdir. Tatillerini Türkiye’de geçirirler.Tahran 12 milyon kişilik bir dev kenttir. Bu kentte de hiç Farsça öğrenmeden yıllarca yaşamanız mümkündür. Çünkü yarısı Türk olan bu kentte Türkçe her işinizi çözmeniz mümkündür. Ne yazık ki, Türkiye ve Türk milliyetçileri İran Türklüğüne gereken önemi hiçbir zaman vermemişlerdir. Hatta “Türkiye’den sonra en büyük Türk ülkesi neresidir?” sorusuna bir çok Türk milliyetçisi İran’ı düşünmeden “Özbekistan” cevabını verir. Ancak artık özellikle iletişim alanındaki gelişmeler sonunda Türkiye Türklüğü, İran Türklüğünün ve İran Türklüğü, Türkiye Türklüğünün karşılıklı olarak bilicine varmaktadır.

İran’daki son olaylarda göstermektedir ki, İran Türklüğü üzerindeki Fars şovenisti baskıların sürmesi durumunda İran’ın birliğini sağlaması mümkün olmayacaktır. İran parçalanmamalıdır. İran’daki bir çok Türk milliyetçisi de İran’ı doğal ve haklı olarak vatanı görmekte, bu vatanın parçalanmamasını istemektedir. Ancak aynı Türk milliyetçileri İran’ da demokrasi talep etmekte, Türklerin aşağılanmasına karşı her geçen gün güçlenen bir direnç geliştirmektedirler.

Prof. Dr. Ümit Özdağ

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/03/iranda.html

Etkili konuşma

2009-07-10T14:49:00.000-07:00

Etkili konuşma

Geçmiş yıllarda da, eskilerin deyimiyle hitabet sanatı, insanları ikna etmenin en etkili yolu olarak gösterilir. Bu durum hale geçerli. Sadece hitabet sanatı ifadesinin yerini güzel ve etkili konuşma aldı. Peki, sıklıkla karşılaştığımız güzel ve etkili konuşma neden bu kadar önemli? Hangi kurallara uyarsak karşımızdaki insanı konuşmamızla etkileyebiliriz? İşte birkaç ipucu;

Konuşma yeteneğiniz kariyerinizi önemli oranda etkileme gücüne sahip. Başarılı olmak için konuşma yeteneğinin gelişmiş olması gerekiyor. Kimse konusması düzgün ve etkili olamayan bir insanla iletişim haline geçmeyi istemez.

Konusma yaparken en temel kural etkileyici ve konuya hakim olmak. Topluluk onunde konusurken ve karsilikli konusma esnasinda etkileyiciliginizi konu hakkinda bilginizle pekistirirseniz istediginiz etkiyi yaratabilirsiniz.

Bir de konusmaya baslarken ortami biraz olsun yumusatmak lazim. Oscar Odul Toreni'ni dusunun. Sahneye odul vermek icin cikan konusmacilar genellikle bir anekdotla giris yaparlar. Siz de oyle yapin. Basinizdan konuyla ilgili gecen bir hikayeyi, ya da gun icinde karsilastiginiz bir durumu paylasin. Insanlar hazirlanmis metinden okunan konusmalari sevmezler.

Eger cok gerginseniz derin nefes alin. Ve konusmaniza baslamadan once bir parca cikolata agziniza atin. Hem gevsemis olursunuz hem de gerginliginiz yatisir.

Prezentasyon esnasinda tek bir kisiye bakmayin. Konunun icerigini anlatirken birinci maddede birine bakiyorsaniz, digerinde bir baska insana dogru anlatin. Boylelikle salondaki insanlarla guven temelli bir iletisim saglamis olursunuz ve izleyicilerin hepsi konusmaya dahil olur.

Gorsellik de onemli. Mesajinizin daha kolay insanlara ulasmasini saglar. Ama sadece yardimci bir faktor. Onemli olan ne konusacaginiz.

Son olarak, konusma yapacaginiz yere erkenden giderek ses sistemini kontrol edebilirsiniz. Nerede konusma yapacaginizi gormek ve son kontrolleri yapmak konusma esnasinda problem yasamanizi engeller.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/03/etkili-konusma.html

Etrüskler

2009-07-10T14:48:00.000-07:00

Etrüskler

Cambridge'ten C. Renfrew, Stanford (California) Universitesi'nden Cavalli ve Sforza, Floransa Etrüskoloji Enstitüsü'nden Camporeale ve öteki üniversite profesörlerinin tekrar tekrar yaptıkları DNA testi ile Etrüsklerin %97 Türk oldukları 2007'de ortaya çıkmıştı. Etrüskler, Latin kültürünün kökeninde olduğundan, keşfedildiklerinde uçaklardan traktlar atılmış, artık kökenimizi biliyoruz diye Avrupa, Batı dünyası bayram etmişti.

Bundan sonra Batılı araştırmacılar, "Latin alfabesinin neden (A) ile basladığı" yıllar süren tartışmalarını bırakmalıdırlar. Madem ki, Etrüskler Türktürler, Latin alfabesi de Etrüsk... Yani atalarımızın alfabesidir. Bir harf olmayıp bir damga olan ve AT diye okunan A şekli ve devamındaki Latin alfabesi denilen damga düzeni Ön-Türkçe bir cümle olup, "Tanrı adına elde edilen zaferleri halka anlatmayı olumlu kılan sesleri veren, eskiden gelen işaretler" demektir.
Kan ve ırk peşınde koşmayan bizler için önemli olan, Etrüsklerin % 97 Türk oluşunu gösteren kanın terkibi değil, temsil ettiği Türk kültürüdür.
Aynı grup profesör ve ona katılan diğer araştırmacılar ile 'Centre National de la Recherche Scientifique’ın Eylül 2000 tarih ve 386 sayılı bülteninin 8’inci sayfasında "...18’ın sonları ve 19’ncü yüzyılların başlarında, dilbilimcilerce ortaya atılan Hint-Avrupa dilleri karşılaştırmalarını tamamıyla yalanlama zorunluluğu ortaya çıkmıştır. (Yani, Hint-Avrupa dilleri teorisi değerini yitirmiştir.) Böylece, örneğin, Hint-Avrupa grubunun kendisi Altay grubu dillerle aynı 'üst-aile'nin dalları olmaktadır ki, Fransızca/Türkçe ve Mancuca gibi birbirinden farklı diller bu 'üst-aile' içine girmektedir..." denmektedir. (Demek ki, değerli bir ord. profesörümüzün ısrarla reddettiği Ural/Altay grubu, yerine şerefle döndükten başka, bir de üst-aile grubunda yer alarak evrensel değer kazanmaktadır.)

Türk Kültürü
Evrensel kültür tarihinin kökeninde yer almış olan Türk kültürü -tercih edildiği üzere- Batılılarca ortaya konmuş olduğuna göre, bu iki ınanılamayacak kadar büyük evrensel değer Türk propagandasının sürekli kaynağı olmalıdır.
Nobel, bu iki büyük gerçeği 1970'te Anadolu Proto-Türklerı kitabında ortaya koymus olan Kazım Mırsan'a verilmeli idi. Vermeyeceklerı malumdur! Biz ona 'Atatürk Ödülü' vermeliyiz ve de Batı ülkelerinde konferanslar tertip edip gerçek Türk kültürü propagandası yapmalıyız.
Bir acı gerçek... Ilk dünya savaşında, imparatorluğu yıkmak isteyen Britanya Başbakanı Loyd Corc, yazdığı makalede "Uygarlıga hiçbir katkısı olmamış olan (!) bu Türkleri Anadolu'dan kovmalı" fikrini savunmustu... Yazdığı yazının Latin, yani Etrüsk alfabesiyle yazılmış olduğunu bilmeden... Atalarımız ne demişler "büyük lokma ye, büyük söz söyleme..."

Yalçın Bayer

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/01/etruskler.html

Meluncanlar

2009-07-10T14:20:00.000-07:00

Meluncanlar

Türklerin Amerikaya Gelişleri, Meluncanlar ve sonrası
16. yuzyilin baslarinda Osmanli Turk Imparatorlugu gucunun doruguna
ulasti ve etkisini uc kitada buyuk olcude hissettirdi. Bu arada,
diger bir kita olan Amerika 15. yuzyilin sonlarinda Avrupalilar
tarafindan uzerinde insanlar yasiyor olmasina ragmen kesfedilmis
olarak tanimlandi. Osmanli Imparatorlugunun tum ticaret yollarini ve
Akdeniz'i kontrolunde tutmasi sonucu, Avrupalilar degisik kaynaklar
aramaya yoneldi. Her ne kadar cesitli Papalarin Osmanlilara karsi
hacli savaslari ilan etmesi de Osmanli'nin gucunun kirilmasina
yeterli olmadi. Osmanlilar deniz guclerini Akdeniz'de
saglamlastirmisken, dunyanin cesitli noktalarina kesif yolculuklari
da yaptilar. Her ne kadar Turklerin Amerika'da kayitli olarak
gorundukleri ilk yer North Carolina ve tarih 1635 olarak
belirtilmisse de, 16 yuzyilda bazi Turk denizcilerin Amerika
aciklarina ve Amerika'ya geldikleri bugun bulunan belgelerle
kanitlanmistir. Bunlardan bazilari da Ispanyol gemilerinde savas
mahkumu olarak calistirilmislardir.

Bazilari da korsan olarak Karayipler aciklarinda yasamislar, daha
sonra Ingilizler bolgeye hakim olmaya baslayinca Florida uzerinden
Amerika iclerine goc etmislerdir. Karayiplerin Avrupa'ya en yakin
adalari olan Turks ve Caicos adalarinin ilk ev sahipleri de bu
Osmanli Turk denizcileriydi. Bu adaciklarin en buyugu olan ve benim
de ziyaret etmis oldugum Grand Turk bu adaciklarin bugun de
baskentligini yapmaktadir. Grand Turk adi 16 yuzyil Osmanli
Imparatorlugu'nda padisahlara ve ozellikle Kanuni Sultan Suleyman'a
verilen lakapti. Osmanli Turk denizcileri Ingilizler gelene kadar
adanin ismini ve hakimiyetini korumus, karayiplerde diger
Ispanyol/Portekiz ve Ingiliz/Fransiz denizciler ve korsanlarla
devamli mucadele icinde olmuslardi. Ingiliz Imparatorlugunun bolgeye
hakim olmasi sonucu, bu denizcilerin bircogu Florida uzerinden
Amerika iclerine dogru goc etmislerdi. Ingilizlere yakalananlar ise
Sir Francis Drake tarafindan Osmanli Imparatorluguna getirilip
teslim edilmislerdi. Adaciklar 17 yuzyilda Ingilizlerin eline
gectigi zaman adaciklarin ve Grand Turk adasinin ismi hemen
degistirilmistir. Fakat ada bir onceki yuzyilin sonlarinda ilk ismi
olan Grand Turk ismini tekrardan almistir. Bu arada bu adada
gecmiste Turklerin varligin inkar edip fakat adanin bir sekilde
Turklerle ilgisini belirtmek icin Ingilizlerden kaynaklanan kirmizi
fese benzer kaktus hikayesi de tamamen uydurulmus bir hikayeden
baska birsey degildir. Benim bu adaya ziyaretimde gordugum; kaktuste
degil de bir agacta yetisen kirmizi cicegin Turklerle ve Osmanli'nin
19. yuzyilda kullanmaya basladigi kirmizi fesle goruntu olarak
hicbir alakasi olmadigi gibi boyle birseyin anlatilmasi bile
komiktir.
Iste Meluncan hikayesi de 16. yuzyil sonlari ve 17. yuzyil
devamindaki tarihlerde baslar. Bu tarihlerde Florida'dan yukari
cikan Osmanli Turk denizcileri dogu kiyisinda ve ic kisimlarda
yasayan yerli halkla kaynasir ve diger bir kismi da dogu kiyilarinda
diger Anglo-saksonlarla karisip asimile olurlar. Ozellikle de bu ilk
grup Carolina, Florida, Kentucky, Virginia ve Tennessee yorelerinde
karisip meluncanlarini olusturdular. Bu karisimin bazi yerli
gruplarinda etkisi fazlasiyla gorulur, mesela Cherokee'ler
Oklahoma'ya zorla goc ettirilmeden ve bu gocte bircogu hayatini
kaybetmeden(Trail of Tears) once Florida'nin ust kisimlarinda
yasayan yerli bir halkti. Sekoyah ve diger Cherokee yerlilerinin
giyim ozelliklerinde Turk denizcilerine benzer yani sarik, yelek,
kusak, mintan gibi kiyafetler gorulmustur. Bu arada Kizilderililerin
bu bolgede verdikleri adlar, Turkceyle inanilmaz bir yakinlik
gostermistir. Benim de 10 yil once Florida'ya yaptigim bir gezi
sirasinda bir hediyelik esya dukkaninda gordugum bir bayrak
Turklerin bu bolgede Amerikan Ic Savasi sirasinda oldugunu
fazlasiyla kanitlamistir. Ic savas sirasinda guneyden gelen askerler
savasa giderken geldikleri bolgenin bayragini tasimislardi. Ust
Florida ve Alabama'yi, guney Georgia'yi icine alan bolgenin
askerlerinin bayragi da Osmanli Bayragina inanilmaz benzemekteydi,
yani kirmizi uzerine beyaz ay ve bircok yildizin oldugu bir bayrak…

Meluncanlar; beyaz, siyah, melez ve Kizilderili olarak
siniflandirilamazdi. Onlar, yasal açidan, renksiz insanlar olarak
siniflandiriliyorlardi. Sahip olduklari önemli arazi parçalarina el
konuldu; egitim, oy kullanma ve adli islem haklari reddedildi ve
bati yakasina ya da Carolina, Virginia, Tennessee, Kentucky ve Bati
Virginia daglarinin yükseklerine sürüldüler.
Bir kisim bilim adamina göre bu insanlarin kökenleri kesinlikle
Osmanli Turklerine kadar uzanmaktadir.
Bunu ispatlayan isimlerin en ünlüsü ise Prof. Dr. Brent Kennedy.
Kökenleriyle tanismasini bir tesadüfe borçlu olan Kennedy,
doktorlarinin bir türlü teshis koyamadigi bir hastalik nedeniyle
1988 yilinda yataga düstü. Yürüyemiyor, hareket etmekte
zorlaniyordu. Artik çocuklari ve esiyle vedalasip ölümü beklemeye
basladigi bir sirada doktoru Brent, kendisine Akdeniz Anemisi
(Mediterranean Fewer) teshisini koydu. Ancak ortada garip bir durum
vardi. O güne kadar kökleri Irlandali ve Ingilizler'e dayandigi
söylenen Brent, nasil olur da Akdeniz insanlarinin yakalandigi bir
hastaliga yakalanabilirdi?
Çocukken annesine, akrabalarini gösterip sordugu "Nasil olurda benim
kardesim diger akrabalarim Ingiliz ve Irlandali'lardan daha çok dogu
insanina benzer?" sorusunun cevabi aklini daha çok kurcalar oldu.
DNA testleri yaptirdi. Çevresindekileri de bu testi yaptirmaya ikna
etti. Sonuç sasirtici idi.
Çünkü sonuçlar köklerinin Azerbaycan, Türkiye ve Orta Asya'ya kadar
uzandigini gösteriyordu. 177 Meluncan'in yapilan kan testlerinde
Sarcoidosis, Thalassemia, Behcet's Disease, Machado-Joseph gibi
Akdeniz insaninda görülen hastaliklara ait bulgulara ulasildi.

İlk seyahat, ilk tanışma
Hastalik serüveni ile birlikte Türkler'e ilgi duymaya baslayan
Brent, ilk kez 1995'de çevresindekilerin gitme demesine ragmen
Türkiye'ye yolculuga çikti.
Bugüne kadar da toplam 10 kez Türkiye'yi ziyaret etti. Gezdigi
Anadolu illerinde gördükleri, köklerinin Anadolu'ya dayandigi tezini
güçlendirdi.
1997 yilinda yazdigi "The Resurrection of a Proud People: The
Melungeons" eserinden sonra "From Anatolia to Appalachia: A Turkish
American Dialogue" kitabinda Osmanlı-Meluncan baglantisini arastiran
Brent Kennedy kendisini kalben Türk olarak hissetmektedir.
Brent kitabinda, benzerliklerden bahsederken sunlari söylüyor:
"Anadolu folk danslarini seyrettigimde büyük saskinlik duydum.
Oyunlarin Apalaçyalilar'inkiyle büyük benzerlik tasidigini
gözlemledim. Yerli Amerikan kabilelerden Cherokee Sefi Sequoya'nin
kiyafetinin benzerlerini Istanbul Deniz Müzesi'nde gördügüm Osmanli
Deniz Levendleri'nin kiyafetlerinden farki yoktu."
Brent ayrica Türkçe'de hayir anlami tasiyan ve basi yukari dogru
kaldirarak çikarilan "cikk" sesinin, kendi aile fertleri tarafindan
kullanilmasina da dikkat çekerek sunlari dile getiriyor: "Annemin,
bir seye hayir demek istediginde basini yukari dogru sallayip 'cikk'
dedigini hatirlarim hep.
Ayni davranis seklini Türkiye ziyaretimde gördügüm insanlarin da
yaptigina tanik oldum."

19. ve 20. yüzyılda Türklerin Amerikaya gelişleri
Asimile olmadan Turk kimligini kaybetmeyen Turklerin Amerika'da
kayitlarda ilk gorundugu tarih 19. yuzyilin ortalarina rastlar.
1820'de yapilan bir nufus sayiminda Amerika'daki Turk sayisi 20
olarak belirtiliyor. 19. yuzyilin sonlari ve 20.yuzyilin baslarinda
Amerika'ya gelen Turkler sadece ekonomik amacli ve ailelerini
getirmeden gelmislerdi. Bu Turkler daha sonra New York, Boston,
Detroit gibi endustri sehirlerinde isci olarak calismaya basladilar.
Bu Turkler cevrelerinde cok caliskan olarak tanindilar ve
kazandiklari paralari muntazam biriktirip eve donme hayalinde icinde
olduklari anlatilirdi. Bu Turk gocmenler ayni caddelerde ayni evleri
paylasarak yasadilar, ise beraber gittiler ve is sonrasinda
zamanlarini hep beraber gecirdiler, zaman buldukca tavla oynadilar,
Turk kahvelerini ictiler, Turk yemekleri yediler, Turkce sarkilar
soylediler, birbirlerine gures tuttular. Bir anlamda Anadolu
geleneklerini ve yasamini Amerika'da kaybetmediler. 1930'da krize
kadar olan donemde is gucunun ve is bulma rekabetinin
fazlalasmasindan ve Turkler hakkinda Yunan ve Ermeniler tarafindan
yayilan ve Amerikalilari da etkileyen yalan propagandalardan
etkilendiler. Muslumanliklarindan dolayi toplumdan izole edildiler,
hatta Turkle evlenen Amerikalilara toplum tarafindan baskilar
yapildi. Iste bu arada patlayan I. Dunya savasinda geride kalan
ailelerinden endise duyan Turklerin bir kismi Turkiye'ye dondu ve
Osmanli ordusuna katildi. Amerika'da kalanlar ise Amerikan ordusunda
askere alindi, hatta ordu kayitlarina gore Fransa'da Amerikan
ordusundaki bir Turk savasta hayatini kaybetti.
Daha sonra Turkiye'nin Yunanlilar tarafindan isgale ugradigi haberi
gelince Amerika'daki Turkler ve Yunanlilar arasinda cesitli yerlerde
kavgalar cikti, bir kisim Turkler Turkiye'ye donerek Kurtulus
savasinda Turk ordusunda yerlerini aldilar. 1930 da ekonomik kriz
sonrasi Amerika'daki Turklerin durumu daha da guclesti. Ataturk
Turkiye'nin modernlesmesinde ve savaslar sonrasi yeniden
yapilanmasinda Turklere ihtiyac duydugu icin Amerika'ya gemi
gondererek buradaki 20. yuzyilin baslarinda Amerika'ya gelen
Turklerin yaklasik %85'inin Turkiye'ye donmesini sagladi. 1940
yilinda yapilan sayimlarda Turk kokenlilerin sayisi 104 bin olarak
belirtilmistir.

1960 yilindan sonra Turklerin Amerika'ya gocleri tekrardan artti,
bugun itibariyle yaklasik 350 bin Turk kokenli Amerika'da
yasamaktadir.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/01/meluncanlar.html

Lozan'da Çanakkale

2009-07-10T14:16:00.000-07:00

Lozan'da Çanakkale

şehitlerini ingilizlere teslim etmiştik.

İsviçre, Lozan masasını verecek kimse bulamayınca bize hediye etti. Eh artık anlı şanlı bir müzede sergileriz nasıl olsa. Üzerindeki mürekkep lekelerini -tabii hâlâ duruyorsa- çocuklarımıza mikroskopla gösterip bu masada nasıl bir zafer destanı yazıldığını filan anlatırız gururla. (Kimse sormaz ama bana kalırsa masanın konulacağı en uygun yer, İsmet İnönü'nün mezarı veya Pembe Köşk'ün bir salonudur.)
Şimdi lütfen yandaki fotoğrafa dikkatle ve ibretle bakın. Ne görüyorsunuz? Birkaç genç kız, askerlerimizin önüne atılıyor ve çiçek veriyor, değil mi? Güzel.

Peki nerede çekilmiş bu fotoğraf? Bir şehrin kurtuluşu olduğu belli de nerenin kurtuluşu olabilir sizce? Ne İstanbul'un kurtuluşudur, ne de hatta Hatay'ın kurtuluşu. Fotoğraf, Çanakkale'ye Türk askerinin giriş anını gösteriyor.

Çanakkale'yi, 1915'te geçirmediğimiz İtilaf kuvvetlerine Mondros'la açmıştık. Ancak 1918'de başlayan 'hukukî işgal'in Lozan'la bittiğini sanıyorsanız aldanıyorsunuz. Çünkü Lozan'ın 129. maddesinde Boğazlar'ın British Empire'a, yani İngiliz İmparatorluğu'na terk edileceği belirtiliyordu. Bununla da yetinilmiyor, aynı maddenin 2. fıkrasında bir lütuf olarak bizim bölgeye müfettiş göndertebileceğimiz belirtiliyordu. Bir de eğer Çanakkale Boğazı'nı ziyaret edecekler 150 kişiyi aşarsa Türk hükümetine önceden haber verilecekti.

Sizin anlayacağınız, Çanakkale Boğazı'ndaki 8 kilometre eninde bir şerit 1936 Temmuz'una kadar Lozan gereği İngiliz işgali altındaydı. Fakat bunu ders kitaplarımız nedense es geçer ve Montrö birden bir Anka kuşu gibi gelip kuruluverir inkılap tarihi kitaplarımıza.

Sevgili tarihçiler! Montrö ile elde ettiklerimizi anlatıyorsunuz. İyi güzel de, demek ki, Lozan'da bazı eksik ve gedikler vardı, bunları neden gözlerden gizliyorsunuz?

İşte fotoğrafta gördüğünüz, askerlerimizin önüne atılıp çiçek veren genç kızlar, Lozan'ın ardından tam 18 yıl süren uzun bir esaretten kurtuluşun sevincini yaşıyorlardı.

Bazıları yazıp çiziyor. Özellikle genç okurlarım da bunların etkisinde kalıp soruyorlar: Efendim, Lozan'da gizli maddeler varmış, bazı sözler verilmiş. Bunları açıklar mısınız?

Bu sevgili kardeşlerime soruyorum: Lozan Antlaşması'nı kaç kere okudunuz? Bugüne kadar baştan sona okuyanına rastlamadım desem yalan olmaz. Okusalar zaten pek çok gizli sanılan 'söz'ü metinde çatır çatır yazılı görürlerdi. Okumadığımız bir metinde yazılmayan bilgileri merak eden tuhaf bir toplumuz vesselam.

İşte Çanakkale şehitliğini gezerken gördüğünüz İngiliz, Anzak vs. mezarlıkları ile devasa anıtları bu işgal döneminde yaptırılmıştır ve Montrö'de bize devredilirken de mezarlıkların o ülkelerin kendi toprakları olduğu açıkça belirtilmiş, buralara dokunamayacağımız vurgulanmıştı. Şimdi o anıtlara dokunmamız yasak. Değerli dostum Fethi Murat Doğan'ı da yıllardır uğraştıran, "Türk anıtları neden diğerlerine oranla küçük yapılmış?" sorusunun cevabı da burada gizli.

Daha da iç yakıcı olan gerçek şu ki, Çanakkale'deki bütün o savaş alanı, tabii ki Türk şehitlikleri de, 1918-1936 yıllarında İngiliz askerlerinin insafına terk edilmiş, atalarımızın kemikleri İngiliz çizmeleri altında ezilmiştir.

Öte yandan İngilizler kendi mezarlıklarını pırıl pırıl döşerken ve Gelibolu'yu bizim Hayber'deki "Türk mezarı"mız gibi vatanlarının bir parçası haline getirirlerken, Lozan'da zafer yazan delegelerimiz Türk şehitliklerinin korunması veya en azından bizim toprağımız olarak tanınması için bir madde koymayı dahi akıllarına getirmemişlerdir. Gelin görün ki, İngilizler, Montrö'de Çanakkale'yi boşaltmayı kabul ederken, 1915'te bu topraklara gömdükleri gençleri bahane ederek kendilerinden izin almadan müfettiş göndermemizi bile istememişler, bunu dahi şarta bağlamışlardı.

Böylece son yıllardaki şahlanış olmadan önce Çanakkale'deki Türk şehitliğinin (daha doğrusu "Osmanlı şehitliği"nin) arz ettiği perişanlığın gerçek sebebini anlamaya başlıyoruz.

Bence İsviçre Lozan'daki masayı vermekle iyi etmedi. Çünkü böylece Lozan'ın hesaplaşması yeniden başlayacak. Hazır masa da gelmişken, oturup konuşalım şu yarım kalmış hesapları diyecek birileri.

İşte 21 Ağustos 1923 günü TBMM kürsüsünde var gücüyle haykıran Tekirdağ milletvekili Faik Öztrak'ın sesi kulaklarımıza İsrafil'in surunu üflüyor sanki. Tutanaklardan aktarıyorum:

"Fakat efendiler, İngilizlere bırakılan bu topraklardaki muazzez şehitlerimizin hatıralarına ne dersiniz? Onların ölülerinin mevcut olduğu bu yerlerde bizim de yüz binlerce şehidimizin kanları ve kefenleri mevcuttur. Vatanımızı istilaya gelmiş olanlara karşı bu imtiyazları vererek bu şehitlerimizin aziz hatırasını nasıl rencide edebiliriz?"

Tutanaklar, Faik Bey'in sözlerinin Meclis'te "çok doğru" sesleriyle onaylandığını ve Niğde milletvekili Hazım Bey'in oturduğu yerden şöyle laf attığını kaydediyor: "Evet... Maksatları başkadır. Bir gün bu memleketi ölülerle bile istilayı düşüneceklerdir."

"Cumhuriyet'in ilk yıllarında Çanakkale şehitleri için herhangi bir anma töreni düzenlenmeyişinin asıl sebebi nedir?" diye soranlara gülümseyerek cevap veriyorum. Bu, o topraklarda gözümüzün olduğu anlamına gelirdi de ondan.

Şimdi Çanakkale zaferini kutlamayı İngilizlerden ve Anzaklardan öğrendik desem, çoğunuzdan tepki alacağımı biliyorum. Ama tarihin aynası böylesine acımasızdır.

En iyisi şu Lozan masasını birkaç günlüğüne bana verin de, başında şehitlerimiz adına doya doya ağlayayım.

Mustafa Armağan, Zaman, 16 Kasım 2008

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/lozan-canakkale.html

Edebiyatta Balkan göçleri - 1

2009-07-10T14:14:00.000-07:00

Edebiyatta Balkan göçleri 1

Balkan Türklerinin hayatında göçün özel bir yeri vardır. Yurtlarını bırakmak zorunda kalan insanlarımızın Türkiye’ye gelişlerinin acı hikâyesidir.

Tarihte göçler konusunu araştıranlar, göçleri içe dönük ve dışa dönük göçler olarak başlıca ikiye ayırmaktadırlar. Osmanlı İmparatorluğunda her iki göç türüne de rastlanmaktadır. Osmanlının yükselme yüzyıllarında görülen gelişmeler ve Anadolu’dan Rumeli’ye doğru gerçekleştirilen yerleştirme politikası, sonraları XVII. ve XVIII. yüzyıllardaki uzun savaşlar ve iç karışıklıklar sonucunda imparatorluğun eski gücünü kaybederek genişleme durumundan gerileme durumuna geçmişiyle dışa dönük biçimde olan yerleştirme politikası içe dönük bir görünüş kazanmıştır ki bu şekilde savaş sonu anlaşmalarla birçok toprak kayıplarına uğrayan imparatorluk özellikle XIX. yüzyılda göç problemiyle karşı karşıya kalmıştır (Adnan Sofuoğl6, 1995).

Türkiye’ye içe dönük ilk göç akınları Osmanlı Devletine komşu olan devletlerin fütuhat emellerinden doğan savaşlarla başlamıştır (Cevat Eren, 1969).

Ortaya çıkan içe dönük büyük göçleri bazı araştırmacılar başlıca şu dönemlere ayırmaktadırlar:
1. İlk dönem göçleri - 1877/1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesi yapılan göçler,
2. 1877/78 Osmanlı-Rus Savaşının sebep olduğu göçler,
3. 1912/13 Balkan Savaşlarını izleyen göçler,
4, Cumhuriyet dönemi göçleri.

İçe dönük ilk dönem göçleri
Osmanlı Devletinin Avrupa kanadını oluşturan topraklarından çekilmeye başlamasıyla ilişkilidir. Viyana Seferinin başarısızlıkla sonuçlanması (1683), Budapeşte’nin Avusturyalıların eline geçmesi (1686), Karlofça Antlaşmasının imzalanması (1699) Osmanlı Devletinin aleyhine gelişen önemli tarihi olaylardır. Bu olumsuz tarihi gelişmeler Balkan Türkleri arasında yankılar uyandırmış ve sözlü halk edebiyatında da derin izler bırakmıştır. Budin’in elden gitmesini halkımız şöyle ölümsüzleştirmiştir:

Ötme bülbül ötme, yaz bahar oldu
Bülbülün figanı bağrımı deldi
Gül alıp satmanın zamanı geldi
Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i
Çeşmelerde abdest alınmaz oldu
Camilerde namaz kılınmaz oldu
Mamur olan yerler hep harab oldu
Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i
Kıble tarafından üç top atıldı
Perşembe günüydü güneş tutuldu
Cuma günüydü Budin alındı
Aldı Nemçe bizim nazlı Budun’i
(Ígnács Kúnos, Türk Halk Edebiyatı, Ankara, 2001, 22-23.)

Osmanlı-Rus savaşlarında da Osmanlı Devletinin giderek başarısız olması, yüz binlerce Türkün felaketine, yer değiştirmesine sebep olmuştur. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşmasından sonra da Rusların ele geçirdiği bölgelerden, Kırım gibi yerlerden, burada yaşayan Türkler Osmanlı Devletinin sınırları içine göç etmek zorunda kalmışlardır. Kırım Savaşından (1853/56) Osmanlı Devletinin zaferle çıkmış sayılmasına rağmen bir yarar sağlanamamıştır. Türklere, Müslümanlara Ruslar tarafından şiddet ve baskı siyaseti devam etmiştir:

Seba(h) seba(h) ben Kırım’a bakarım
Bakarım da kanlı yaşlar dökerim
Hem hasretlik hem gurbetlik‚ekerim
Aman Padişahım, yesir kaldım bilesin
Din İslamdan yok mi gayret alasın
Benim adım Emine’dir Emine
Altın kuşak kuşanırım belime
Şimdi düştüm bir kafirin eline
Aman Padişahım,yesir kaldim bilesin
Din İslamdan yok mu gayret alasın
Akşam olur teni deier tenime
Saba(h) olur teklif eder dinine
Ölürüm kafir dönmam senin dinine
Aman Padişahım, yesir kaldim bilesin
Din İslamdan yok mu gayret alasın
Pazar gelir kiliseye götürür
Götürür de en baş putları öptürür
Günü gelir (h)orosunu teptirir
Aman Padişahım, yesir kaldım bilesin
Din İslamdan yok mu gayret alasın
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8. Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997.)

Kırım Türklerinin Dobruca’ya ve imparatorluğun başka bölgelerine göçlerini halk zekası şöyle dile getirmiştir:

Gideceğiz buradan davullu düğün gibi
Kalacak gönlümüz şaşırgan (saçılan) koyun gibi
çepçevresi kamıştan, tepesi daldan
Kimisi candan ayrılmış, kimisi maldan
………………………………
Çorbaya katsan tat vermez Dobruca tuzu
Kiminin kalmış anası, kiminin kızı
Geldi davuldayıp (gürültü çıkarıp) vapur limana ulaştı
Bekleyen akraba, soy-sop zur-şuv ağlaştı
Biz vapura bindikten sonra köpürdü deniz,
Adımızı unutun, “muhacir deyin/iz/”
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 12, Romanya va Gagavuz Türk Edebiyatı, Ankara, 1999)

Kırım’dan ayrılmanın acısı, hıçkırıklarla dolu haykırışlar, bir türküde ifadesini şöyle bulmuştur:

Biz gideriz Kırım’dan, ey yar
Düğün gibi, dernek gibi, ey yar
Akrabalarımız kalacak, ey yar
Meleşen koyun gibi, ey yar
Kaldı çizme altında, ey yar
Babaların kabri, ey yar
Bunu gören zavallının, ey yar
Kalmadı sabrı, ey yar
Derya dolu gemi, ey yar
Tatar halkı, ey yar
Tatarı yurttan ayıran, ey yar
Kazak’ın Rus’un askeri, ey yar
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 12, Romanya va Gagavuz Türk Edebiyatı, Ankara, 1999.)

Ruslar, savaşlarda acımasız yöntemler uygulamışlardır: Zaptettikleri toprakları Müslüman halktan arındırmış, onların yerine Hristiyanları yerleştirmişlerdir. Toplu halde göçe zorlanan ilk Müslüman toplumu Kırım Tatarları olmuştur. Onların başına gelen, yalnız çektikleri açısından değil, ama Tatarlar olayı daha sonraki Rus yayılmasında da bir model oluşturduğu için, çok öğretici bir nitelik gösterir (Justin McCarthy, İstanbul, 1998).

1877/78 Osmanlı-Rus Savaşının sebep olduğu göçler
Osmanlı Devletinin Balkanlar’da en büyük yenilgi 1877-78 yıllarında meydana gelen Osmanlı-Rus Savaşı neticesindedir. Rumi 1293 yılında olması nedeniyle tarihimize Doksanüç Harbi olarak geçen bu savaş büyük çapta bir Müslüman kıyımına, dehşet verici paniğe sebep olmuş, işgal altına giren bölgelerin halkı da göç yollarına revan olmuştur. Ruslar, Kırım Savaşında uyguladıkları en acımasız yöntemleri bu savaşta da uygulamışlardır. Katliamlarla birlikte Türkler evlerinden barklarından koparılarak göçe zorlanmışlardır. Sivil halkın malının mülkünün talan edilmesini, yakılıp yıkılmasını, savaş tekniğinin bir aracı olarak kullanmışlardır. Amaçları, Bulgaristan Türklerinin geri dönmekle bulabilecekleri hiçbir şeylerinin kalmamasını sağlamak olmuştur. Doksanüç Harbi Rumeliyi yerinden oynatmış, Rumeli Türkünün de günümüze kadar devam etmekte olan ürpertici faciasının başlangıcı olmuştur. Moskof Muharebesi Rumeli’yi bozguna uğratmış ve Türk halkı bunu Büyük Bozgun olarak adlandırmıştır. Bu savaşta gelişen olaylar, sözlü halk edebiyatına özel bir motif konusu olmuştur. Rusların Tuna’yı geçmesi, Plevne’nin Osman Paşa tarafından savunması dillere destan olmuştur:

Ruslar Tuna’yı atladı
Karakolları yokladı
Osman Paşanın kolundan (da)
Beş bin top birden patladı
Karadeniz Akmam dedi
Ben Tuna’ya bakmam dedi
Yüz bin Kazak gelmiş olsa
Osman Paşa korkmam dedi.

Destanda İstanbul Hükümetinin Moskof ile anlaştığı iddia edilmektedir:

Karadeniz dalgalandı
Orta yeri halkalandı
Kör olası Damat Paşa
Moskof ile ne laflaştı
(İgnácz Kúnos, 2001, 26-27.)

Destanın bu varyantının İgnácz Kúnos 1880′lerin ikinci yarısında kaleme almıştır. Zamanla daha birkaç varyantı oluşmuştur:

İstanbul’dan gelir Kadı
Kalmadı dünyanın tadı
Kalkın arkadaşlar gidelim
Moskof oldu bize Kadı
Kılıcımı vurdum taşa
Taş yarıldı baştan başa
Kör olası Mahmut Paşa
Attı ya bizi dağa taşa
İstanbul’un hanımları
Sedeftendir nalınları
Kör olası murtat paşa
Dul bıraktı kadınları
(Hayriye Memoğlu-Süleymanoğlu’nun arşivinden)

Osmanlı Devleti, eski gücünü kaybetmesiyle bu savaşta yenilgiye uğraması belki de kaçınılmaz olmuştu. Ancak yüz binlerce Rumeli Türkünün faciasının bu boyutlara ulaşması önlenemez miydi? Bu savaşın bir sonucu olarak nesillerdir Bulgaristan Türkü evinden barkından oluyor, göç yollarında perişan oluyor. Efsaneleşen Plevne savunması nesillerin hafızalarında yaşamaya devam etmektedir. Osman Paşa’ya İstanbul’dan imdat gelmez:

Giderim giderim, validem, Balkan tükenmez
Ardıma bakarım, validem, imdadım gelmez.

İstanbul’dan imdat gelmeyince askerin morali sarsılmaya başlar:

Tuna yeli esmez oldu
Kılıcımız kesmez oldu
Kör olası murtat paşa
Cephanemiz yetmez oldu
Pilevne’den top atıldı
Herkes Moskof’a katıldı
Ağlaşalım din kardaşlar
Urumelimiz satıldı
Bir atım var arslan postlu
Çift tabancam altın taşlı
Beyim seni öldürecekler
Bu vezirler hep bir sözlü

Savaş, yenilgiyle sonuçlanır ve Osman paşa esir düşer:

Pilevne’nin içinde ordu kuruldu
Osman paşa sol yanından vuruldu
Kırkbeş bin askeriyle esir tutuldu
Kanlı Tuna akar gider
Etrafını yıkar gider
Adlı şanlı Osman Paşa
Boyun eğmiş esir gider
Olur mu, beyim olur mu?
Evlât babayı vurur mu?
Padişahın murtatları
Size bu dünya kalır mı?

Plevne’nin düşman eline geçmesi, Şipka Balkanında (Dağında) da Süleyman Paşa’nın yenilgisiyle halk büyük kafileler hâlinde göç etmeye başlar. Çok uzaklara varmadan, geceyi geçirmek için dağlarda, ormanlarda konaklamış muhacir kafilelerinin birçoğu, düşman tarafından topçu ateşine tutulur…

Moskof Muharebesi, Filibe bölgesi Türklerine onulmaz yaralar açmıştır. Bu bölgenin birkaç Bulgar köyünde 1876 tarihinde Bulgar İsyanı olarak tarihe geçen başkaldırmalar patlak verdiği için bu savaş bir fırsat bilnerek masum Türklerden vahşice intikam alınmıştır. Sınırlı çapta kalan ve Bulgar halkı tarafından desteklenmeyen bu İsyan, Rusların yaygaraları sayesinde Avrupa’ya ve dünyaya Bulgar katliamı olarak yayılır. Oysa tüm olaylar bir Türk katliamı olarak da gelişmiştir. Türk köyleri yakılmış, Türkler kıyıma uğratılmıştır. Perutsa (Peruştitsa), Bratsig (Bratsigovo) ve Batak Bulgar köylerinde ortaya çıkan olayların cezasını çeken Filibe ve Tatar Pazarcık bölgesi Türkleri olmuştur. Filibe’de Rus Viskonsülü görevinde bulunan, bu bölge doğumlu Bulgar Nayden Gerov hazırlamakta olduğu “Bulgarcanın Sözlüğü” adlı eserine Bulgar ağızlarından malzeme toplama bahanesiyle Bulgar köylerini sık sık dolaşarak Bulgar Halkını ayaklanmaya teşvik etmiştir. Ayaklanma günlerinde Batak’ta ölen Bulgarların sayısını aslından daha çok göstermek için etraf köylerden taze Bulgar ve Türk mezarlarından cesetleri çıkartarak Batak’ta köy meydanına taşımış ve Avrupa Komisyonunu davet edip bu köye götürmüştür. Tüm bu olaylar Filibe bölgesi Türkleri tarafından ayrıntılarla günümüzde de anlatılmakta ve türküler söylenmektedir:

Ah neler oldu isyan oldu
Kırçma bize (h)aram oldu
Kırçma bize zindan oldu…

İsyanın elebaşılarından biri olan Zahari Stoyanov (Zahari Stoyanov, 1983) Doksanüç Harbinden birkaç yıl sonra yayımladığı “Bulgar İsyanları Üzerine Notlar” adlı eserinde isyan hakkında gerçekleri açıklamış ve sadece Türk köylerini değil, Bulgar köylerini de kendileri yaktıklarını, birçok masum Türkü kendileri nasıl vahşice öldürdüklerini itiraf etmiştir (Yenisoy H. Süleymanoğlu, 2003).

1876 Bulgar İsyanında yaşanan acı olayların onulmaz yaralarına bir yıl sonra, 1877 Osmanlı-Rus Savaşının büyük felâketi de eklenince, neden Filibe ve Tatar Pazarcık bölgesinden en çok göç edenler olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Onlarca Türk köyü, yerleşim yeri olarak ortadan kalkmış, onlarca Türk köyü sakinleri de göç yollarına dökülmüşlerdir. Gurbet yollarına çıkarken de şöyle ayrılık türküleri söylemişlerdir:

Saba(h) namazında dostlarım
uğradım size
yüreğimde olan güçlüğümü
söyleyim size
Gelin dostlar, gelin kardeşler
Ben gidiyorum
Evimden bargımdan
Bir gülümden ayrılıyorum
Saba(h) namazında uğradım taşa
Buna baş yazgısı derler
Hep gelir başa
Gelin dostlar, gelin kardeşler
Ben gidiyorum
Evimi bargımı
Bir gülümü terk ediyorum

(Söyleyen: Ayşe Küçükali. Doğum tarihi ve yeri: 1935, Kriçim, Bulgaristan, halen Bursa’da oturmaktadır. Kayda alan: Kalbiye Yusuf.)

Göçmenlerin birçoğu yollarda soğuktan, açlıktan ölmüşlerdir. Bir Alman demiryolu memuru, Tatar Pazarcık’ın güneyindeki tepelerde soğuktan donan 400 kişilik göçmen kafilesinin içinde hayatta kalabilmiş sadece küçük bir kız çocuğunu cesetler arasında bulmuş ve kurtarmıştır (Bilâl Şimşir, I-III, 1968, 1970, 1989). İstanbul’dan emir üzere göç yollarında bulunanların birçoğu geri döndürülmüşse de Ruslar ve Bulgarlar tarafından köylerine ve kasabalarına yaklaştırılmayıp katliama uğratılınca çaresiz göçmenler yeniden İstanbul yolunu tutmuşlar, turnalar gibi vatan deyip yine çekip gitmişlerdir:

İki turnam gelir alnı kareli
Birisini avcı vurmuş aman,
Sinesi yareli
Bu yavruya sorun aslı nereli
Vatan deyip çekmiş gider aman
Telli turnalar
İnme turnam, inme burda kış olur
Turnamın bastığı yerler aman,
Kademi güç olur
Böyle kalmaz, elbet sonu (h)oş olur
Vatan deyip çekmiş gider aman
Fakir turnalar
(Söyleyen: Emine Memoğlu- Keremoğlu Doğum tarihi ve yeri: 1949, Kriçim, Bulgaristan. Halen Bursa’da oturmaktadır. Kayda alan: Kalbiye Yusuf.)
Turnalar gibi uçup giden göçmenlerden hayatta kalabilenler anavatanda yeniden yuva kurmuşlar, mekân tutmuşlardır. Daha sonraları gelişen yeni tarihi olaylar da Rumeli’den kitle halinde göçleri hızlandırmıştır.

1912/13 Balkan Savaşlarını İzleyen Göçler
Türklerin üzerindeki etkisi bakımından Balkan Savaşları Doksanüç Harbinde görülenlere çok benzer etkiler yaratmıştır. Her iki savaşta da öldürme, ırza geçme ve soygunlar Türklerle diğer Müslümanları evlerinden barklarından söküp atmış, Osmanlı İmperatorluğunun elinde kalabilmiş topraklara sürmüştür.

Öte yandan, Doksanüç Harbi ile 1912/13 Balkan Savaşları arasında farklar da vardı. Doksanüç Harbi sadece Rusya’nın güdümünde yapılmıştı. Türkleri göç etemeye zorlayacak etkili planı yürürlüğe koymuşlardı. Balkan Savaşlarında ise savaşan birkaç devlet vardı. Zafer kazanan her biri de zaptettiği topraklarda Müslümanların varlığının son bulunmasını istemekteydi. Ne var ki bu amaçlarına ulaşabilecek kadar iyi bir örgütleniş içinde bulunmadıkları gibi, amaçları uğuruna birleşerek ortak davranış sergiliyorlar da değillerdi. Savaşlara katılan her Balkan ülkesi Türkleri, Müslümanları kendisinin zaptettiği ülkeden ötekinin ülkesine sürüyor, hatta oraya sürülenin oradan geriye sürüldüğü de oluyordu. Bunun Müslümanlar üzerindeki etkisi nasıl nitelenirse nitelensin, şurası kesindir ki Doksanüç Harbinden daha kötü oldu. İçlerinde kendini gösteren ölüm telefatı, 1878′de görüldüğünden daha yüksekti.

1877′de ilk saldırıları, Bulgar köylülerinin ve asilerinin de yardımıyla, Türkleri kıyımdan geçiren ve kaçmaya zorlayan dehşete düşürücü birlikler, Kazak birlikleriydi. Balkan Savaşında ise ön saldırıları yapma işlevini, uzun süreden beri Osmanlı Makedonya’sında çatışmalara girişmiş bulunan milliyetçi çeteler olan komitacılar üstlendi. Bunlar çoğu kez, davasına hizmet ettikleri devletten destek gördüler (Justin McCarthy, 1998).

Önceki tarihi devirlerde ortaya çıkan haydutluk, çetecilik ve daha sonraları komitacılık harekâtları, yeni tarihi koşullarda da yeni adlar ve yeni biçimleriyle Türklere, Müslümanlara yönelik ırza geçme, yol kesme, öldürme gibi eylemler devam etmiştir. Belirli dönemlerde ve özellikle Balkan Savaşlarını izleyen yıllarda geniş boyutlara ulaşan böyle olaylar türlü varyantlarıyla destan, efsane, menkıbe, ağıt gibi Türk folklor türlerinde ifadesini bulmuştur. Al duvaklı gelinin başına gelenler şu dizelerde canlandırılmıştır:

Aldılar beni ninem
Aldılar beni
Kına gecemden
Götürdüler beni ninem
Götürdüler beni
Ulu balkana, ulu balkana
Sordilar beni ninem
Sordilar beni
Kimin kızısın
Ben gene dedim ninem
Ben gene dedim
Ali Molla’nın küçük kızi
………………………….
Kayin yapraklari ninem
Kayin yapraklari
Düşegim oldi
Kayin kökleri ninem
Kayin kökleri
Yastigim oldi
Komita kepesi (kebesi) ninem
Komita kepesi
Yorganim oldi
Derin endekler ninem
Derin endekler
Amanım oldi
……………………….
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 7, Makedonya ve Yugoslavya (Kosova) Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 101.)

Pazarcık (Tatar Pazarcık) yakınlarında kol gezen Bulgar komitacıları tarafından bir Türk gencinin canına kıyılması olayı Türkleri derinden sarsmış ve bu ölüm Kriçim Türk folklorunda şöyle ifadesini bulmuştur:

Sülman senin kaşın gözün yay mıdır
Teneşirden akan sular kan mıdır
Sülman gibi şu Kırçma’da (Kriçim’de) var mıdır
Kıymayın canıma, ben dünyama doymadım
Eller gibi ben ecelimden ölmedim
Pazarçığ’a vardım ben bubama sormadım
Sol yanımdan kurşun urdu duymadım
Şu genç yaşta ben dünyama doymadım
Kıymayın canıma, ben dünyama doymadım
Eller gibi ben ecelimden ölmedim
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 115.)

Balkan Savaşı’nda yaşanan olaylardan birini de şu menkıbede buluyoruz:

Balkan muharebesinde Rodop dağı eteklerindeki Türk köylerinin halkı, canını kurtarabilmek için dağa kaçar. Kırçmalılar da dağın “Karadağ” denilen yüksek kesimine toplanır. Sık ormanlıkta iki kadın yolunu şaşırır. Akşam karanlığı olmuş, Kırçmalıları bir türlü bulamazlar. Karşılarına ak saçlı bir dede çıkıverir. Dede, Erenlerdenmiş:

- Ne ararsınız burada kızım? der.
Kadınlar da yollarını şaşırdıklarını, köylüleri bulamadıklarını anlatırlar.
Dede:
-Korkmayın kızım. Ben şimdi size şu duayı öğreteyim, der.

Sırlı sübhanım Allah
Dertlere derman ol Allah
Garip kullarına gam vermişin
Yardımcımız, arkadaşımız sen ol Allah

Duayı okuyarak şu patikadan gidin, doğru Kırçmalıların yanına çıkacaksınız, der ve dede kayboluverir. Kadınlar da duayı okuyarak gider ve köylüleri bulurlar. Kaynak kişilerden daha yaşlı olanlar bu menkıbenin Doksanüç Harbiyle ilişkili olduğunu söylüyor ve bazı ayrıntılar anlatıyorlar.

Mustafa Memoğlu, Kriçim Türkleri. Tarih ve Kültür

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/edebiyatta-balkan-gocleri-1.html

Edebiyatta Balkan göçleri - 2

2009-07-10T14:13:00.000-07:00

Edebiyatta Balkan göçleri 2

Cumhuriyet Dönemi Göçleri
Osmanlı döneminde yaşanan göç olayları Türkiye’de Cumhuriyetin ilânından sonra da devam etmiştir. İlk büyük göç Lozan Barış Antlaşması (1923) sonucunda gerçekleşmiştir. 1923-24 yıllarında Yunanistan’dan mübadil olarak göç edenlerin sayısının yaklaşık 500 000 olduğu belirtilmektedir. Bu göçü, Bulgaristan’dan belirli yıllarda gerçekleşen kitle halinde göçler izlemiştir: 1950-51 yıllarında 154 000, 1968-78 göçünde 130 000, 1989 Büyük Göçünde de sadece Haziran, Temmuz ve Ağustosun 22’sine kadar, yani üç aydan daha az bir zaman içinde 311 862 Bulgaristan Türkü Türkiye’ye giriş yapmış ve daha sonraki aylarda ve yıllarda da göç devam etmiştir.

Eski Yugoslavya’dan ve Romanya’dan da göçler olmuş, fakat Türkiye’ye en çok göçmen Bulgaristan’dan gelmiştir. Rumeli’den Türk Göçleri tablosuna baktığımızda Doksanüç Harbinden bu yana Türkiye’ye en çok göçmen gönderen ülkenin Bulgaristan olduğunu görüyoruz. Bundan dolayı da Bulgaristan Türklerinin tarihine bir göç tarihi dememiz uygun olacaktır. Bu yüzden olmalıdır ki göçmenlik, Bulgaristan Türklerinin sözlü halk edebiyatında özel bir motif olarak gelişmiştir. Tarihi ve toplumsal gerçeklerin bir ifadesi olan bu büyük insanlık dramına mâniler, türkü ve destanlar, efsane ve menkıbeler hasrederek Bulgaristan Türkü, gönlünü avutmuş, karanlık günlerinde kendine teselli bulmuştur. Mânilerden örnekleri okuyalım:

Kara tiren gidiyor
Acı duman seriyor
Kara tirenin içinde
Macırlar gidiyor

Yağmur yağdı sel oldu
Dereler taştı doldu
Ben vatanımdan ayrıldım
Zalım Bulgar sebep oldu

Dağlarımın tepesi
Yarimin seteresi
Milleti batırdı ya
Macırlık (veya: Türkiye) meselesi

Elmayı satan bilir
Tadını tatan bilir
Macırlık ateşten gömlekmiş
Acısını çeken bilir
(Hayriye Memoğlu-Süleymanoğlu’nun arşivinden.)

Bulgaristan Türkü baba ocağına, konu komşusuna bağlı kalarak yaratmış olduğu türkülerde göç olayına hıçkırıklarla karışık bir duygu katmıştır, gençlerin ayrılışı da ayrı bir acıdır:

Ah bu macırlık bağrıma bastı
Ben ona yanarım
Ben vatanımdan nece ayrıldım
Yârsız kaldım
Yol veril ağlar, yol verin beyler
Yol verin geçeyim
Nazlı yardan ayrı düştüm
Zehir mi içeyim
Benden size vasiyetler olsun
Macır olmayın
Macır olsaz (olsanız) da
Yarsız kalmayın
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 116.)

Geleceğin belirsizliğinden kaynaklanan bir çaresizlik de bazı türkülere bambaşka bir eda verir. Başka bir duygu da göçmenliğin zorluklarından gıdalanarak bir nostalji ile örülü olarak dile gelir. Şu ilâhide zorluklar ve göçmenliğin ölümden beter olduğu vurgulanır:

Edirne ovasında
Serpildim kaldım
Arçlıyım tükendi
Evlâdı sattım
O viran babamı
Yolda bıraktım
Edirne ovasında
Naneler biter
Nanenin kokusu
Cihana yeter
Ah, şu macırlık
ölümden beter
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, 1997, 126.)

İlâhide 1938 yılı göçünden söz edilmekte. Son dörtlükte Atatürk’ün ölümüne ağlıyor muhacirler:

Atımı bayledim
Bir delik taşa
Oniki bin ağlar
Kemal Paşa’ya

Göçmenliğin üzüntüleri, ayrılık ve özlemi, eş dosttan uzaklara düşmenin ıstırapları başka bir türküde dile getirilmektedir:

İstanbul’un üzümü
Çekemedim sözünü
Ben vatanımdan çıkarken
Yumdum iki gözümü
Binmem tirene binmem
Kara koyun meleme
Yüreğimi dayleme
Anam, bubam, kardeşim
Yavrum deyip ayleme
Binmem tirene binmem
Kara kara karınca
Karıncaya varınca
Ben komşuları özledim
Dillerine varınca
Binmem tirene binmem
(Riza Mollov, Bulgaristan Türklerinin Halk Şiiri, Sofya, 1958, 143-144.)

Göç yollarında çekilen sıkıntıları da şu destandan öğrenelim:

Dinleyin amucalar muhacir destanını
Kapdağda kılamadık bayram namazını
Ver Allahım sen selâmet cümlemize.
Akmehmet köyünün ardı balkan
Omaç köyünün muhacirleri oldu dillere destan
Ver Allahım sen selâmet cümlemize.

1930′ların ikinci yarısında baskılar artar ve Türkler göçe zorlanır. Hattâ birçok Türk ailesi pasapotrsuz Türkiye’ye gönderilir (Krıstö Mançev, 2003). Bu durum aynı destanda da şöyle dile getirilmektedir:

Bir cumartesi bizi Edirne’ye indirdiler
Pasaportu olan çekip de gider
Pasaportsuz olanlar Ankara’dan imdat bekler
Ver Allahım sen selâmet cümlemize
Edirne hudutları taşlık
Kalmadı cebimizde on para harçlık
Ver Allahım cümlemize hoşluk
Yok mudur Edirne hudutlarında bize bir boşluk
Ver Allahım sen selâmet cümlemize
(Riza Mollov, Bulgaristan Türklerinin Halk Şiiri, Sofya, 1958, 143.)

1938 göçünü yansıtan bir ilâhiden de şunları aktaralım:

Bir sabah namazı çıktım odamdan
Vatanı terkedip gittim oradan
Gam için mi yaratmış bizi yaratan
Gider millet vah ayrılık deyu
Yanar millet ah vatan deyu
(Güven-Doverie Gazetesi, 5 Ekim, 1994, Sofya.)

Başka bir destanda da 1938′de hicret edenlerle kalanların ayrılmasını halk ozanı şöyle dile getirmektedir:

Hicret edip gider Allah aşkına
Gidenlere kalan kullar ayledi
N’apsın kalan, macır dönmüş şaşkına
Arkasından akan sular ayledi
…………………………………..
Ana yavrısını bırakıp gider
Kızı arkasından kuş olup öter
Bu ayrılık ölümden beter
Dayler taşlar vatan deyip ayledi
(Dobriç İli Bayrampazarı. Söyleyen: Salih Raşitoğlu. Kaleme alan: İ. Cebeci.)

İkinci Dünya Savaşından sonra da Balkanlar’dan Türkiye’ye göçler devam etmiştir. 1989 yılında Bulgaristan’ın gerçekleştirdiği geniş kapsamlı zorunlu göç, BÜYÜK GÖÇ olarak tarihe geçmiştir. Komünist yöneticiler, ülkedeki Türklere soykırım uygulamaya kalkışmışlardır. Türklerin okulları kapatılmış; silâh zoruyla, asker gücüyle ve ölüm tehdidiyle adları Bulgar adlarıyla değiştirilmiş, giyim-kuşamları yasaklanmış, camiler tahrip edilmiş, mezar taşlarından kaldırımlar yapılmış, cenazeler Bulgar mezarlıklarına gönderilmiştir. Türk dilinde eğitim şöyle dursun, ailelerde dahi Türkçe konuşmak yasaklanmıştır. Tepki gösteren Türkler, ölüm kamplarına ve hapisanelere gönderilmiştir. Tırmanışını giderek artıran baskılar BÜYÜK GÖÇ ile son haddine ulaşmıştır. tüm bu olaylar, sözlü edebiyatta da izler bırakmıştır. Türkçe konuşmanın yasaklanmasına tepki gösterenler hapisanelerde çürümüş, birçokları da kurşuna dizilmiştir:

İçinizden biridim
Karlar gibi eridim
Anadilimiz için
Hapislerde çürüdüm
Gide gide yoruldum
Sular gibi duruldum
Üzülme anneciğim
Türkçem için vuruldum
Kırcaali’nin Koşukavak (Krumovgrat) bölgesinden şair Süleyman Yusuf Adalı tarafından derlenen türküler.

Bulgarlaştırma süreci Aralık 1984 tarihinde Kırcaali bölgesinde kanlı olaylarla başlamış ve birçok Türk, tanklar altında kalmış, kurşuna dizilmiştir. Süleyman Yusuf Adalı’nın derlediği türkülerden şunu okuyalım:

Örencik deresi köy oldu bize
Böğürtlen çal(ı)ları ev oldu bize
Atma zalım atma
Kadım yok benim
Düşmana verecek
Adım yok benim
Örencik başına düşman yürüdü
Kâfir ellerini kana bürüdü
Atma zalım atma
Kadım yok benim
Düşmana verecek
Adım yok benim
Örencik deresi dar geldi bana
Bu ecelsiz ölüm zor geldi bana
Atma zalım atma
Kadım yok benim
Düşmana verecek
Adım yok benim

Bulgarlaştırma olayları şu ilâhiye de konu olmuştur:

Dobruca ovası düzlük
Gitti adlarımız çok üzüldük
Buradan (Türkiye’ye) giden kurtudu dedik
İmdat Allahım imdat!
Babam adımı koydu ezan ile
Kâfir değiştirdi silâh ile
Annem ağladı gözyaşı ile
İmdat Allahım imdat!
Belene Adasına varalım
Beşbin tutukluyu geri alalım
Hepsi genç kız ve oğlan
Onlara nasıl ağlayalım
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 126.)

Tuna nehrinin ortasında bulunan Belene Adasına halkımız Ölüm Adası adını vermiştir. Çünkü buraya gönderilenlerden birçoğu bir daha geri dönmemişlerdir. Belene Adasına hasredilen türkülerin, ağıtların da sayısı az değildir:

Arda’dan Tun’ya teller germeli
Nasıl nice Belene’ye varmalı
Aslam Memed’imiz yatağa düşmüş
Hâl-i hatırını varıp sormalı
Arda’dan Tuna’ya teller gerilmez
Bir gecede belene’ye varılmaz
Boşuna tepmeyin yolları anam
Kuş olsan da Belene’ye girilmez
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 122.)

Belene’de kalanların üzüntüsü nice anaların babaların zamansız ölümüne sebep oldu:

Belene dedikleri
Cehennemdir cehennem
Babam, ben görmeden gitti
Şimdi de ölmüş annem
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 375.)

Tüm bu olayları Büyük Göç izledi. Utanç trenleri, 15-20 kilometre uzayan araba ve kamyon kervanları 1989′un yaz aylarında Bulgaristan Türkünü Türkiye’ye getirdi. Yine bölünmüş aileler, parçalanmış yürekler, yine ıssız kalmış Türk köyleri, okullar, camiler:

Gökte uçar kırlangıç
Kanadı ayrıç ayrıç
Bulgar bizi ayırdı
Kan kussun avuç avuç
(Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 8, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Ankara, 1997, 122.)

Göç, Balkan Türklerinin tarihi bir kaderidir, diyoruz. Balkan Türkünün bu kaderi gerçekten de kaçınılmaz bir alınyazısı mıdır?!…

Prof. Dr. Hayriye Memoğlu Süleymanoğlu

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/edebiyatta-balkan-gocleri-2.html

Karamanlılar

2009-07-10T13:59:00.000-07:00

Karamanlılar

Bugün Türk dünyasının büyük bir çoğunluğunun İslâm dinine mensup olduğu bilinmekle birlikte, Musevî Karaylar ve Kırımçaklar, Budist Tuvalar ve Sarı Uygurlar ve Hıristiyan Gagauz, Çuvaş, Kreşen Tatar, Hakas, Saha, Dolgan ve Tofa-Karagas gibi Türk boylarının da var olduğu çoğu zaman gözden kaçırılabilmektedir. Diğer taraftan, Türk oldukları şüphe götürmeyen ve Müslümanlıktan farklı inançları benimseyen bu toplulukların dışında günümüzde dilleri, adet, gelenek ve görenekleriyle Türk dünyasıyla benzer özelliklere sahip iki Hıristiyan topluluğun daha varlığı dikkat çekmektedir: Karamanlılar ve Urumlar olarak adlandırılan bu Hıristiyan topluluklardan ilki 1924 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan Türk-Yunan Ahali mübadelesi sözleşmesi ile Anadolu’dan Yunanistan’a gönderilen ve Rum olarak değil de, Karamanlı olarak adlandırılan Ortodoks Hıristiyanlardır. Urumlar ise, 1783 yılına kadar Kırım’da yaşamış, daha sonra II. Katerina tarafından Kırım’dan çıkarılarak günümüz Ukrayna topraklarında özellikle Donetsk bölgesine yerleştirilen Türkçe konuşan Ortodoks Hıristiyan bir topluluktur. Bu bildiride adı geçen bu iki topluluğun tarihî süreçteki durumu ve sosyo-kültürel yapıları 2001 yılında Yunanistan’da ve 2002 yılında Ukrayna’da gerçekleştirilen saha çalışmaları ve literatür taramaları sonucunda elde edilen ilk veriler ışığında değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Karamanlılar
Karamanlı isimlendirmesi ilk defa 1553-1555 yılları arasında İstanbul ve Anadolu’yu dolaşan Alman seyyah Hans Dernschwam tarafından İstanbul ve Anadolu’ya Seyahat Günlüğü adlı eserinde kullanılmıştır. Dernschwam, bu isimlendirmeyi İstanbul’da Yedikule yakınlarında bir mahallede oturan ve Karamanos denilen ve Karaman’dan geldiğini belirttiği bir topluluğu nitelemek için kullanmıştır. Ortodoks Hıristiyan olan ancak hiç Yunanca bilmeyen ve Türkçe konuşan bu insanları İstanbul’a getiren kişi Sultan I. Selim’dir (Dernshwam 1992: 78; Jaschke 1964: 98). Evangelinos Misaelidis ise, bu isimlendirmenin Karaman’dan gelenleri ifade etmek için kullanıldığını ve: “Anadolululara Karamanlı ismi ta Sultan Murad Han-ı Gazi hazretlerinin asrından sehven(yanlışlıkla) İstanbul’un Karamanından dolayı kalmıştır. Şöyle ki, Anadolu’dan İstanbul’a gelen taşçı, duvarcı, sıvacı ustalarının ve amelenin cümlesi büyük Karaman ile Küçük Karaman’da otururlar idi. Ve devlet ebniyesine (binalarına) veyahut onun bunun binasına ustalar iktiza ettiğinde, “gidin birkaç nefer Karamanlı usta getirin” derlerdi, yani Karamanda oturan ustalardan demek idi. Ve ustaların kaffesi Anadolulu olduklarından vakit geçerek, İstanbullular kaffe-i Anadoluluları Karamanlı zanneylediler. Ve böylelikle bu isim kalmış ise de yanlıştır, asıl Karaman İstanbul’dadır” demek suretiyle isimlendirmenin İstanbul’daki küçük Karaman ve büyük Karaman isimlendirmelerinden kaynaklandığını vurgulamaktadır (Anhegger 1979-80: 149; Ekincikli 1998: 124).

Bu iki görüşten ilkinin Anadolu’daki Karaman’a ikincisinin de İstanbul’daki Karaman’a atıfta bulunmasına paralel olarak anılan bu topluluğun coğrafi bir isimlendirmeye dayanarak Karamanlı şeklinde adlandırıldıkları görüşü geniş kabul görmektedir. Karamanlı isimlendirmesi ile ilgili olarak dilleri dışında aralarında Türkçe adlara da rastlanan bu Ortodokslara Orta Anadolu’nun Karaman bölgesinde rastlandığından dolayı Karamanlı Rumlar adı verildiğine dikkat çeken Semavi Eyice gibi Karamanlıların her ne kadar Anadolu’nun bir çok yerinde yaşadığını belirtmekle birlikte çoğunluğun Anadolu Türkmen Beylikleri döneminde Karamanoğulları Beyliğinin hüküm sürdüğü topraklarda yaşadığını dile getirenler (Eyice 1962: 102, 369) bunun dışında Suriye’den, Balkanlar’a, Besarabya’ya, hatta Kırım’a kadar uzanan daha geniş bir coğrafî alan içerisinde (Tesalya, Makedonya ve Tuna’ya kadar uzanan bölgelerde, Basarabya, Odessa ve Mariupol’de (Zdanow)) Türkçe konuşan Ortodokslara rastlandığı (Eckmann, 1950: 165) vurgulanan bir gerçektir. Bu geniş coğrafya içerisinde ise Anadolu’da Trabzon-Fırat-Toros-Silifke hattından batıya düşen kısmın, özellikle Kayseri, Nevşehir, Niğde, Konya ve Karadeniz sahil mıntıkasının ayrı bir yeri vardır. Çünkü bu alan yukarıda da belirtildiği gibi Türkçe konuşan bu Ortodoks topluluğun yoğun olarak yaşadıkları yeri oluşturmaktadır (Anhegger 1988: 73).

Coğrafî isimlendirme açısından bakıldığında; genel bir ifadeyle orta Anadolu’ya hâkim olan Karamanoğulları beyliğinin sınırları içindeki alanda sıklıkla Türkçe konuşan Ortodokslara rastlanması Karamanlı isimlendirmesinde önemli bir veri niteliğindedir denilebilir. Bu bağlamda, 13.yy. ‘da Anadolu topraklarında yaşanan gelişmelerin ayrı bir önemi vardır. 1256 öncesinden başlayarak Anadolu Selçukluları’nın Moğol nüfuzuna girmeleri ile Baba İshak müridlerinden (Ocak: 2000) olan Nure Sufî’nin oğlu Kerimüddin Karaman babasının sahip olduğu etki alanını genişletmiştir. Bu arada Karamanoğullarına IV. Kılıç Arslan ve kardeşi II. İzzeddin Keykavus arasında yaşanan taht mücadelesinde rastlanmaktadır. Bu mücadele II. İzzeddin Keykavus’un Bizans’a sığınması (1260) ve Kılıç Arslan’ın ülkenin tek hükümdarı olarak Konya’ya yerleşmesi ile son bulurken, bu olayı İzzeddin Keykavus’un safında yer alan uç beylerinin isyanı takip etmiştir (1261). Türk-Moğol kuvvetlerinin isyanı bastırması ile Karaman Bey kardeşleriyle birlikte harekete geçtiyse de yenilgiye uğramış ve bu yenilgi sonrasında da kardeşleri asılmıştır. Yine 1261 yılında Karaman Bey ölmüş, ancak bu olay Anadolu’daki Karamanlıların mücadelesinin sonu anlamına gelmemiştir. Bu tarihten sonra da Karamanoğlulları Anadolu’daki Moğol hâkimiyetine karşı mücadeleye devam etmişlerdir. Selçuklu Sultanlığı’nın İlhanlı idaresi altına girdiği dönemden başlamak üzere adına sıkça rastlanan Karamanoğulları, Osmanlı Devleti idaresi açısında da sürekli uğraşılması gereken bir güç olarak varlığını korumasını bilmiştir. Ancak, Osmanlı Devleti’ne karşı Haçlılarla dahi ittifak yapmayı göze alan Karamanoğulları, 1487 tarihinde Osmanlı idaresi altına girmiş ve Karaman 1500 yılında bir eyalet hâline getirilmiştir (Uzunçarşılı 1988:2-35). İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Devleti’ni uzun süre meşgul eden bu beylik döneminde özellikle Ermenak, Anamur, Larende (Karaman), Aksaray, Konya ve Niğde’de inşa edilen bir çok eserin Karamanoğullarının Selçuk Saltanatının takipçileri olduklarının bir göstergesi olduğuna dikkat çekmektedir. Benzer şekilde, Claude Cahen de Karamanlıların Selçukluların ana kolu gibi hareket ettiklerini ve diğer Türkmenler gibi Selçuklu Sultanı İzzeddin Keykavus’u desteklediklerini belirtmektedir( Uzunçarşılı 1998: 36; Cahen 1985 : 204).

Tarihî süreç içerisinde Osmanlı devleti karşısında bir güç olarak varolmaya çalışan Karamanoğlularının hakimiyeti altındaki topraklarda yaşayan ve Türkçe konuşarak Türkçe isimlere sahip bu Ortodoks Hıristiyan topluluğun isimlendirilmesinde yaşadıkları coğrafyaya dayanıldığı görüşüne paralel olarak, bir noktaya daha temas etmenin bu isimlendirme konusunda farklı bir boyutu ortaya çıkaracağına inanmaktayız. Anadolu’da mevcut Karaman coğrafî isimlendirmesi bir yana bırakılacak olursa aynı isimlendirmeye yani Karaman’a ve doğrudan Karamanlı -Karamanie olarak adlandırılan bir topluluğa Bizans tarihi kaynaklarında rastlanmaktadır. Edouard de Muralt’ın, Essai de Chronographie Byzantine pour Servir à l’Examen des Annales du Byzantine Empire et particulierment Des Chronographes Slavons de 395 à 1057 başlıklı eseri incelendiği takdirde, İstanbul şehrinin Latin hakimiyeti altında olduğu dönemde Edirne’ye bir saldırının gerçekleştirildiği (1205) ve bu saldırıda Ulahya (Eflak) ve Karamanie krallarının Edirne’yi ele geçirdikleri görülür. Haçlılardan on kat daha güçlü durumdaki 120.000 kişilik Kuman, Bulgar ve Ulahlardan oluşan büyük bir ordunun başındaki Johannes Edirne’yi kuşatırken, Kumanlar Haçlıları kendilerini takibe zorlayıp bir tuzak kurarak onların bölünmelerine sebep olup yenilgiye uğratmışlar ve Latin imparatorunu esir alıp Tırnova’ya götürmüşlerdir (Muralt t.y. : 285). Muralt’ın eserinde Ulahya kralı ile birlikte bahsi geçen Karamanie kralının kim olduğu burada üzerinde önemle durulması gereken bir nokta iken, yine Anadolu’da Alaşehir (Philedelphia)’in 1304 yılında Türkler tarafından kuşatılması hakkında Muralt’ın verdiği bilgiler bir diğer önemli noktayı daha ortaya çıkarmaktadır. Anadolu Türklerinin gerçekleştirdikleri bu kuşatmada Türk tarafından gelecek takviye güçleri engellemekle görevli Alişir isminde bir komutandan ve emrindeki Karamanie’lerden bahsedilmektedir (Muralt t.y.: 8). Burada bahsedilen Alişir’in ve emrindeki Karamanie’lerin kimler olduğu ve adlarının neden Bizans safında geçtiği ve Edirne kuşatmasında bahsi geçen Karamanie ülkesinin neresi olduğu sorusu Bizans İmparatorluğu hizmetinde çalışan binlerce Peçenek, Uz, Kuman Türkleri ve en az onlar kadar Bizans’a hizmet etmiş bulunan bir çok Anadolu Türkmeni ile ilgilidir. Zira, M.S. 5.yy.’da Hunlar’dan başlamak üzere Bulgar, Peçenek, Uz, Kuman Türklerinin Hıristiyanlığı kabul etmeleri şartı ile Bizans İmparatorluğu’nda başta ordu olmak üzere çeşitli dinî ve hatta idarî ve diplomasi mekanizmalarında bir çok göreve getirildikleri bilinmektedir. Diğer taraftan, yukarıda da değinildiği gibi adı geçen bu Türk boyları dışında Anadolu Türkmenleri de ön koşul olarak Hıristiyanlığı kabul ile benzer hizmetlerde bulunmuşlardır. Burada Balkanlardaki Türk boyları dışında Bizans’a hizmet veren Anadolu Türklerinin farklı bir isimlendirmeyle anıldığının da altını çizmek gerekmektedir. Türkopoller olarak1 adlandırılan ve ağırlıklı olarak askeri sınıf içinde görev alan Türkmenler arasında oldukça ünlü olan birkaç örneğe burada yer verilebilir: Vatopedi manastırında keşiş olan Sergios Türkopoulos (Savvides 1993: 125), megas primikerios ünvanlı ve Vardar Türklerinin başındaki kişi olarak bilinen ve yine 1098 yılında Haçlılara Antakya’ya kadar eşlik eden Bizans komutanı Tatikios (Megali Elliniki Egkyklopedeia 1933: 22), yine megas domestikos (doğu ve batı Bizans orduları başkumandanı) ünvanlı John Aksukhos Garzya 1984: 83-91; Krumbacher 1895: 10; Khoniates 1995; Muralt t.y.: 143), XI.yy.’ın tanınmış kumandanlarından George Maniakes (Muralt t.y.: 228; Mikhail Psellos’un Khronografyası 1992; Vasiliev 1952: 312) ve bu ünlü isimlerin dışında Nicephorus Prosouchos, Tziknoglos, İshak, Pairames, İlhan (Muralt t.y.: 145; Brand 1989: 4,7,11) gibi ve bugün dahi Yunanistan’da Aynaroz’daki (Athos) manastırlar arasında ayakta durmakta olan Kutlumuş manastırı adındaki manastırın

1 Türkopoller hakkında bkz.: ‘Tourcopoloi”, Megali Ellniki Egkyklopaideia, c.23, 1933, s. 235;
Alexis Savvides, “Late Byzantine and Western Historiographers on Turkish Mercenaries in
Greek and Latin Armies: Turcoples /Tourkopouloi” in Making of Byzantine History, Studies
dedicated to Donald M. Nicol, ed. by Roderick Beaton and Charlotte Rouche, Variorum, 1993,
s.122; K. Amantos, “Tourcopoloi”, Ellinika, v. 40, 1933, s. 325; Charles M. Brand, “ The Turkish
Element in Byzantium, Eleventh- Twelfth Centuries”, Dumbarton Oaks Papers, vol.43,1989, s.13.

kurucusu, Selçuklu sülâlesi mensubu olduğu dahi iddia edilen, Kutlumuş’un (Nastase: 1985: 263-368; Brand 1989: 6) Anadolu Türk’ü oldukları Bizans kaynaklarında açıkça belirtilmektedir.

Kutlumuş’un Selçuklu sülâlesi mensubu olup olmadığı ayrı bir inceleme konusu iken, Bizans kaynaklarında açıkça ifade bulan bu Türklerin varlığı yanında yukarıda değinilen Selçuklu Sultanı İzzeddin Keykavus’un Bizans’a sığınması olayını biraz daha detaylı bir biçimde incelemek gerekmektedir.

İzzeddin Keykavus kardeşi ile olan taht mücadelesi sonrasında Bizans’a sığınmasını takiben maiyetindeki askerlerinin de sınır bölgesi olan Sivrihisar’a çekilip oradan Bizans topraklarına geçerek İzzeeddin Keykavus’a katıldıkları bilinmektedir. Bundan sonra ise Bizans topraklarında özellikle Dobruca bölgesine iskân edilen bu askerlerin Anadolu’daki akrabalarının da bölgeye gelmesiyle 30-40 obadan oluşan iki ya da üç Müslüman kasabası oluşturulmuştur. Bundan sonra ise İzzeddin Keykavus’u Bizans tahtını ele geçirme konusunda ikna etmeye çalıştığı söylenen iki komutan imparator tarafından cezalandırılırken, olaya katıldığı belirlenenler ölümden ancak vaftiz olmayı kabul ile kurtulabilmişlerdir. Sultan ve iki oğlu Mesut ve Kayumert hapsedilmişler, Sultanın annesi ve diğer iki oğlu da sarayda tutulmuşlar, daha sonra da Karaferya’ya gönderilmişlerdir (Hionidi 1970: 115; Wittek t.y.: 48). Ancak, Sultan İzzeddin Keykavus, Berke Hanın devreye girmesiyle esaretten kurtularak Kırım’a gitmiştir. Bu arada sultanın annesinin ölümü üzerine iki oğlundan büyük olanı bölgenin valisi olurken küçük saraya alınmıştır. Berke Han bundan sonra Dobruca’da bulunan Türkleri de kendi hakimiyetindeki topraklara yerleştirdiyse de, Sultanın 1280 yılında ölümünden sonra Dobrucalı Türkler tekrar Dobruca’ya dönerken oğlu Mesud, babasının varisliğini üstlenerek gemiyle Rum’a, yani Anadolu’ya dönmüştür. Mesud Anadolu’ya geçtikten sonra kardeşleri hakkında bilgi almak için imparator Basileos’a gönderdiği elçi aracılığıyla kardeşlerinden birinin sarayda, diğerinin de Karaferya’da vali olduğunu öğrenmiştir. Bu kardeşlerinden sarayda bulunanı yanındaki bazı Türklerle kaçmaya çalıştıysa da, yakalanmış ve prens ünvanıyla vaftiz edilerek keşiş yapılmıştır. Bir süre Aya Sofya Patriğinin servisinde çalıştıktan sonra Dobruca’daki Türklere katılarak tekrar Müslüman olmuştur. Ancak diğer prens ve oğlu Karaferya’da kalmış ve Müslüman olarak ölmüşlerdir. Diğer taraftan ise, prensin torunu Basileos’un emriyle vaftiz edilmiştir (Wittek t.y.: 648). Bu arada Georgio Hionidi, Keykavus’un çocukları ve özellikle torunları arasında ünlü olanlardan bazılarının isimlerini şu şekilde belirtmektedir: Konstantin Melik ve arazi sahibi olup ayrıca Veria bölgesininn temsilcisi sıfatını taşıyan Astrapiris ve Astrapiris Melikis, Kumaniçi arazilerinin sahibi Atanasios, Alexios, Sultan Dimitrios ve Konstantin Melik (Hionidi 1970: 116,133). Burada yer verilen bu isimler arasında yer alan Astrapiris Melikis ismi ve Kumaniçi arazileri ile ilgisi olduğunu düşündüğümüz ve bugün Yunanistan’ın Veria bölgesinde Meliki ve Koman isimlerini taşıyan yerleşim birimlerinin bulunduğunu belirtmek gerekmektedir. Bu arada Hionidi yine Keykavus ailesine mensup olup Hıristiyan toprak sahipleri olarak bilinen ve Veria’nın sembolü haline gelen üç Keykavus’tan daha bahsetmektedir. Bu kişilerden yetenekli bir asker olan Lizikos Georgios 1328 yılında Selanik şehrinin, 1341 yılında Kastoria ve 1350 yılında da Edessa şehrinin komutanlığını yapmış, ancak bir yıl sonra Sırplara esir düşmüş ve esaret sırasında ölmüştür. Bir diğer Keykavus ise Mihail Lizikos’tur. 1326 yılında Veria’da bugünkü Tripotam yakınlarında mal sahibi olan Mihail muhtemelen ileriki yıllarda bu şehri I. Beyazıt döneminde Osmanlı’ya teslim eden kişidir. Şehrin teslim edilmesinin ardından hepsinin kafir savaşçılar olarak nitelendiği ve Lizikos ve diğer kardeşlerinin Serez yakınlarındaki Zikhna’ya gönderildikleri ve Lizikos’un bu şehrin valisi tayin edildiği, Sultan Beyazıt’ın bunlara bazı imtiyazlar verdiği ve Lizikos’un Zikhna’da bir keşiş olarak öldüğüne dair bilgiler bulunmaktadır. Sonuç olarak ise, Yazıcıoğlu Ali’nin şu son cümleleri konuya açıklık getirmektedir:
“Kardeşleri ve oğulları Zikhna’da yaşıyorlar ve ne haraç ne onda ödüyorlar birinin adı Dimitri Sultan, diğerinin adı Mikho Sultan hepsi bu vesselam”( Wittek t.y.: 651).

Buraya kadar yer verilen bilgilerden de anlaşılacağı üzere Sultan İzzeddin Keykavus tek başına Bizans’a sığınmamıştır. Maiyetinde olan ve ona destek veren sayıları kesin olarak bilinmese de, küçümsenemez bir oranda oldukları tahmin edilebilecek sayıda askerin ve bu askerlerin ailelerinin de kendisiyle beraber olduğu, çoğunun başlangıçta Müslümanlığını koruması yanında Hıristiyanlaştırılanların da bulunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, Hıristiyanlaştırma dışında, Dobruca’da yaşamakta olan ve Sultan ile birlikte Kırım’a gitmeyen veya gidip tekrar geri dönen Türklerden zaman içerisinde Hıristiyanlığı kabul ile Türkopol adını alan ve Bizans ordusunda hizmet etmeye başlayanlar olduğuna dair de bilgiler bulunmaktadır (Wittek t.y.: 657). Diğer taraftan, Askeri görev dışında Dobruca’da yaşamakta olan Türklere ne olduğu sorusunun cevabı, Bulgar Çarı Svoloslav ve Bizans İmparatoru Andronicus II arasında 1307-8 yılında imzalanan antlaşmada yatmaktadır. Bu antlaşma ile Bizans imparatoru, Bulgar Çarının ele geçirdiği yerleri, özellikle iki önemli liman olan Anchilaos ve Mesembria’yı tanımak zorunda kalınca Dobruca’da yaşamakta olan Türklerin Bizans ve diğer akrabalarıyla olan bağı kopmuştur. Zaman içerisinde de özellikle ünlü Sarı Saltık’ın ölümünden sonra Müslümanlıklarını tamamen kaybetmişlerdir (Wittek t.y.: 657). Bugün Balkanlarda yaşamakta olan Gagauz Türklerinin varlığı ortadayken diğer taraftan, Karaferya ve Zikhna olarak adlandırılan diğer iki bölgede de Gagauz Türklerinin yaşadığının belirtilmesi konu ile ilgisi bakımından ayrıca dikkate değerdir. Bu arada Sultan Keykavus’un maiyetindeki askerlerin arasında kimler olduğu konusunda özellikle Bizans kaynaklarında mevcut bilgilere dayanarak bazı sonuçlara ulaşmak mümkündür. Her şeyden önce Sultanın Bizans’a sığınması aşamasında Anadolu Türkmen beyliklerinin, bu arada Karamanoğullarının, kendisine destek oldukları ve bu destek çerçevesinde ayaklandıkları ve bu ayaklanmanın İlhanlı ordusu tarafından bastırıldığı bilinmektedir. Bu bağlamda, Türk tarihî kaynaklarından elde edilen bilgilere göre bir taraftan Karamanoğlullarının İzzeddin Keykavus’a destek oldukları gerçeği karşısında, diğer taraftan Bizans kaynaklarında bahsi geçen Alişir adındaki komutanın emrindeki Karamanie ismindeki askerlerin Anadolu’daki Karamanoğulları ile ve benzer şekilde, Muralt’ın eserinde bahsedilen Ulahya (Eflak) Kralı ile birlikte adı geçen Karamanie ülkesinin Osmanlı idaresi altında Boğdan (Besarabya) olarak adlandırılan idari birim içinde bulunan Akkerman ile ve bu bölgenin Türk nüfusu ile bir ilgisi olma ihtimali yüksektir. Dolayısıyla, bugün Balkanlardaki Türk varlığının en çarpıcı örneğini oluşturan Gagauz Türklerin kökenlerinin izahı da bu tarihi gerçeklerle bağlantılıdır. Diğer bir ifadeyle, Balkanlar özellikle Hunlarla başlayan süreçle birlikte sürekli olarak Türk göçleri sonucu Bulgar, Hazar, Peçenek, Uz ve Kuman-Kıpçak Türklerinin yerleşimine sahne olmuştur. Bu yerleşim sürecinde ise bahsi geçen bu Türk boylarının Bizans ile teması söz konusudur. Bu temaslar çerçevesinde yukarıda da değinildiği gibi binlerce Hazar, Peçenek, Bulgar, Kuman ve Uz Türkü Bizans’a ön koşul olarak Hıristiyanlığı kabul ile özellikle asker olarak hizmet vermişlerdir. 11. yy. sonrasında ise Anadolu Türklerinin de Türkopol isimlendirmesiyle benzer bir süreci takip ettikleri görülmektedir. Gerek İzzeddin Keykavus ile birlikte gerekse kişisel olarak Bizans hizmetine giren Türkmenler ön şart olarak Hıristiyanlığı kabul etmişlerdir. Bizans hizmetine girdikten sonra ise imparatorluğun özellikle sınır bölgelerine yerleştirilmişlerdir. Dolayısıyla, bugün Balkanlarda yaşamakta olan Gagauzların kökenlerinin bu bölgeye yüzyıllarca süren Türk göçleri sonucu bölgede var olan Peçenek, Kuman ve Uz Türkleri ile Anadolu Türkmenlerine dayandığı açıklıkla ifade edilebilir.

Gagauz Türklerinin köklerinin bir koldan Anadolu’ya bağlı olması gerçeği kadar kendilerine Karamanlı denilen ve bugün Yunanistan’ın farklı bölgelerinde yaşamakta olup birinci kuşak açısından bakıldığında hala akıcı bir Türkçe konuşan ve isimleri olmasa bile soy isimleri olarak Türkçe isimler taşıyan Karamanlıların neden bu isimle anıldıkları konusunda sadece yaşamış oldukları coğrafyaya dayanılmasının doğru olmadığını belirtmek gerekmektedir. Anadolu Türkmenleri arasında Bizans’a hizmet için Hıristiyanlığı kabul edenlerin varlığı ve Sultan Keykavus’a destek olanlar arasında Karamanoğullarının da bulunması bu durumun açıklanmasında birer veri niteliği taşımaktadır denilebilir. Bunun dışında, 1924 yılına kadar Türkiye topraklarında özellikle orta Anadolu’nun Kayseri, Niğde, Karaman, Nevşehir ve Konya gibi illerinde yaşamış olup o dönemde Yunanistan tarafından yürütülen Helenleştirme siyasetine büyük bir çoğunlukla olumlu cevap vermeyerek Millî Mücadele döneminde Anakara Hükümeti ile birlikte hareket eden binlerce Karamanlı Ortodoks, iki ülke arasında gerçekleştirilen nüfus mübadelesine dâhil edilerek Yunanistan’a gönderilmişlerdir.
Geçmişte ve bugün kendilerinin Rum Ortodokslardan farklı bir yapıya sahip olduklarını dile getirmekte olan Ortodoks Karamanlılar her şeyden önce konuştukları dilleri, geçmişte taşıdıkları Türkçe isimleri ve sahip oldukları diğer bir çok kültürel özellikleriyle Ortodoks Rumlardan çok Müslüman Türklere benzediklerini vurgulamaktadırlar. Bu konuda 2000 yılı içerisinde Yunanistan’da yapılan saha çalışması sırasında elde edilen veriler de bu durumu destekler niteliktedir. Özellikle Yunanistan’a adaptasyon sürecinin ancak yakın bir zamanda sağlanabilmesi gerçeği dışında, yukarıda da değinildiği gibi, birinci kuşak mübadil Karamanlıların bugün hala akıcı bir Türkçe ile konuşabildikleri tespit edilmiştir. Bunun dışında kendileriyle görüşme imkânı bulunan Karamanlıların bugün yaşatmaya çalıştıkları adet, gelenek ve görenekleriyle ilgili bilgiler bir araya getirildiğinde ortaya ilginç bir tablo çıkmaktadır. Bu konuda birkaç çarpıcı örneğe yer vermek konunun daha açık bir şekilde anlaşılmasını sağlayacaktır. Tarih içinde tekrarlanan ve insanları bir arada tutan gelenek, görenek, örf ve adetler arasında önemli bir yeri olan düğünlerin Karamanlılar arasında nasıl yapıldığına bakıldığında bir Ortodoks Karamanlı düğünün, dini inancın gereği yapılan törenler hariç, Müslüman Türk düğününden farkı olmadığı görülür. Bir hafta boyunca süren düğünün ilk gününde gelin arkadaşlarıyla gelin hamamına gitmektedir. Ertesi gün ise yine arkadaşları gelinin evinde toplanarak ekmek yapmaktadırlar. Bir teknenin içindeki una atılan altını ellerini kullanmadan ağızlarıyla bulmaya çalışırlar. Genelde Cuma gününe denk gelen günde gelinin elbiselerini almak için davul, zurna eşliğinde damadın evine, damadın elbiselerini almak için de gelinin evine gidilmektedir. Cumartesi günü akşam damadın evinde büyük bir eğlence düzenlenirken, kız evinde daha sessiz bir eğlence yapılmaktadır. Damadın evinde evin damına kırmızı bayrak asılırken, damat tıraşı geleneği doğrultusunda davul zurna eşliğinde köyün yaşlıları, gençleri ve sonrasında damat tıraş edilir. Bu sırada içinde pamuk , pirinç ve çorap bulunan ve damat tarafından gezdirilen büyük bir tepsiye atılan paralar berbere verilmektedir. Daha sonra cirit ve güreş oyunlarının düzenlenmesinin arkasından yemek yenilir ve en son damda oynanan oyunlarla geç vakitte eğlenceye son verilir. Pazar günü Ortodoks inancının gereği köyün papazı gelinin ve damadın evlerine giderek elbiselerinin üzerine dualar okur. Damadın ve gelinin yaşça en büyük akrabaları hazırlanmalarına yardımcı olur. Daha sonra ise damat ve arkadaşları davul zurna eşliğinde önce kirvenin (sağdıç) evine gider ve kirveyi alırlar. Bunu gelinin evinden alınması takip eder. Bundan sonra davul zurna önde olmak üzere damat ve akrabalarını gelin ve ailesi takip ederek kiliseye doğru gitmeye başlarlar. Gelinin yüzüne damadın bakması yasaktır ve gelinin yüzü kıvrak veya al denilen kırmızı bir örtü ile örtülmüştür. Hz. İsa ikonası önünde duran gelin ve damadın başlarına altın kaplama taç koyan papaz töreni tamamladıktan sonra kiliseden çıkılırken gelinin başına buğday, leblebi ve küçük paralar atılır. Damadın evine gelindiğinde damat annesi elinde bal dolu bir tas tutarak gelini çağırır ve tarla, bahçe gibi hediyeler vermeyi teklif eder. Gelin sesini çıkarmayıp naz yaparken damadın annesi iki kere geline bal verir gibi yapıp geri çekilir ve üçüncü de balı gelinin ağzına verir. Daha sonra anne üç parmağını balın içine sokarak evin kapısı üzerine bir haç işareti yapar.Bu ağız tatlılığına delalet iken, gelin kapıdan girmeden önce evliliğinin sağlam olması için eşikte duran demire basar. Sonra damadın akrabaları geline bir erkek çocuk veriler. Bu neslin devamında erkek çocuğa verilen önemin göstergesidir. Gelin ve damat eve girdikten sonra dışarıda eğlence başlar. Düğün gecesi gençleri yaşlı bir kadın beklerken sabahında da çarşaf gösterme âdeti vardır. Bir hafta sonra ise gelin çeşmeden su almaya gittiğinde çeşmede genç kızlarla türküler söylenir, oyunlar oynanır. Gelin bereket olsun ve hepsi de çabuk evlensin diye kızların üzerine su serper (Katsikas 2000 ; Alivanoğlu 2000: 37).

Yukarıda verilen düğün tarifinde yer alan dama kırmızı bayrak asılması, gelinin yüzüne kıvrak veya al denilen kırmızı bir örtü ile örtülmesi, geleneksel Türk ailesinde soyun erkek çocukla devamı inancı, evlilik kurumunun sağlam olması için demire basılması, gelin ve damadın düğün gecesi beklenerek sabahında çarşaf gösterilmesi bugün dahi Türkiye’nin bir çok yerinde olduğu gibi Türk dünyasında da aşağı yukarı aynı özellikleri taşıyan düğünlerle benzer özellikler yer almaktadır. Düğün âdeti dışında bir kadının çocuk sahibi olduğu zaman gerçekleştirilen bazı uygulamalar da oldukça ilgi çekicidir. Bebek tuzlanıp kundağına ince kum serpilerek hayırlı kırklanma dilenir ve nazardan korunması için de yatağına sarımsak ve mavi boncuk konulur ve kötü ruhlardan korunması içinde tütsü yapılır. Bu arada çocuk oyunları arasında aşık, körebe, hoplamaç, saklambaç, körebe, beş taş, sırt-sırt ve güreş sevilen oyunlardır. Tüm bunların dışında ayrıca dikkati çeken bir uygulama da Türklere hiç de yabancı olmayan ve bir çeşit halk doktorluğu denilen ocak-ocaklı kavramıdır(Alivanoğlu 2000: 43,83).
Gelenek ve görenekler bir tarafa bırakılacak olursa, Karamanlıların en çarpıcı özelliklerden birini konuştukları Türkçe oluşturmaktadır. Karamanlıların neden Türkçe konuştukları ile ilgili olarak farklı yorumlar bulunmaktadır. Her şeyden önce Türkçe konuşan bu Ortodoks nüfusun yoğun Türk nüfus arasında kültürel etkileşim sonucunda ve hatta Türk nüfusun baskısıyla Türkçe konuşmak zorunda kaldıkları fikri özellikle Yunanlı bilim adamları tarafından ileri sürülmektedir (Vryonis 1971; Dawkins 1916). Bu görüş bir oranda Müslüman ve Hıristiyan nüfusun karışık olarak yaşadıkları köyler için geçerli olabilir ise de, tamamen Ortodoks nüfus barındıran köylerde Türkçe konuşulması açısından yeterli olmamaktadır. Örneğin, mübadele öncesi Anadolu’da Kayseri-Sivas yolu üzerinde yer alan ve sadece Ortodoks nüfus barındıran bir köy olarak Rum Kavak köyünden 90 yaşındaki Kosmas Pavlidis “Türkçe konuşurduk Rumca yoh”derken, kilisede ibadet sırasında Rumca’yı anlamadıkları için papazın İncil’i Türkçe’ye çevirmek zorunda kaldığını belirtmekteydi(Pavlidis 2000). Benzer şekilde sadece Ortodoks nüfustan oluşan Karacaören köyünden 88 yaşındaki Sultan Çiçekoğlu hangi dili konuştukları sorusuna: “Türkçe... Urumca kim biliyor...Türkçe” şeklinde cevap verirken kilisedeki ibadet dilinin de Rumca değil, Türkçe olduğuna dikkat çekmekteydi (Çiçekoğlu 2000).

Orta Anadolu’daki bazı Ortodoks köylerinde Türkçe konuşulması ile ilgili olarak R.M. Dawkins, sayısal bazı veriler sunmaktadır. Bu verilere göre bahsi geçen bölgede Rumca konuşan köy sayısı 32 iken, toplam 81 cemaat içinde Türkçe konuşan Ortodoks cemaatin sayısı 49’dur. Benzer şekilde sayısal verilerden hareket ederek Frigya olarak adlandırılan iç batı Anadolu’da 19 Ortodoks yerleşim biriminden 14’ünün, Psidia olarak adlandırılan güney bölgesinde ise 6 Ortodoks yerleşim biriminin tamamının dilinin Türkçe olup Rumca’Dan eser olmadığını belirten Kitromilides ve Alexandris, Pampilya olarak adlandırdıkları Antalya ve çevresi için de mevcut 7 Ortodoks köyden 6’sının da Rumca bilmeyen köyler olduğuna dikkat çekmektedir (Kitromilides ve Alexandris t.y.: 20). Eğer Ortodoks nüfus yoğun Müslüman baskısı karşısında veya günlük yaşamı devam ettirmenin bir gereği olarak Türkçe konuşmak zorunda kaldıysa bunun aynı çevredeki tüm köyler için geçerli olması gerekirdi. Ancak, verilere bakıldığında durumun bu şekilde olmadığı görülmektedir. Kısacası, iç batı Anadolu’nun kuzeyinde 19 yerleşim birimine sahip olan Ortodoks nüfus arasında 14 köy Türkçe konuşurken neden 5 köy Rumca konuşmaktaydı veya güney kesimde 7 Ortodoks köyden neden sadece birisi Rumca konuşmaktaydı. Bu köylerde yaşayanlar Müslüman baskısına maruz kalmamışlar mıydı ya da Rumca konuşanlar neden ticaret ve sosyal ilişkiler açısından kendi dillerini unutacak derecede Türkçe konuşmaya başlamamışlardı.

Diğer taraftan, konuşulan dil olarak Türkçe onlar açısından bizim dilimiz olarak nitelendirilirken taşıdıkları isimler de dilleri kadar dikkat çekicidir. Bugün için Yunanistan’da yaşayan Karamanlıların sadece soy isimlerinde (Çiçekoğlu, Kulaksızoğlu, Çakpinoğlu, Sütoğlu gibi), Türkçe isimlere rastlanırken geçmişte şahıs isimleri arasında Türkçe isimlere rastlamak mümkündür. Bu konuda Osmanlı Tahrir defterleri ve Şer’iye Sicillerinde yapılan incelemeler sonucunda elde edilen birkaç örneğe burada yer verilecek olursa:

Kayseri’ye ait 16.yy. tapu tahrir defterinde:
Karye-i Çukur’dan mahalle-i Kor: Karlı veled-i Aydoğdu ve Hızır veled-i O (Karlı’nın oğlu Hızır), Yağmur veled-i Aydoğdu, Satılmış veled-i İneverdi ve Yardım birader-i O ( Satılmış’ın kardeşi Yardım), Aydoğdu veled-i O (Yardım’ın oğlu Aydoğdu) Kademşah veled-i Aydoğdu, Ağabalı veled-i O, Emir veled-i Tutuk ve Yörük birader-i O (Emir’in kardeşi Yörük), Ayurdı veled-i Yahşi ve Budak veled-i O ve Sefer veled-i O, Sefer veled-i Çalapverdi ve Gökçe birader-i O ve Döğenci birader-i O, Sefer veled-i Küçük ve Mihail veled-i O, Hızır veled-i Küçük ve Yardım birader-i O (Kırpık 1997: 60-62)
şeklinde gayri müslim nüfus arasında Türkçe isimlere rastlanırken, benzer şekilde ilginç isimler, Ankara’ya ait I numaralı Tapu Tahrir defterinde de yer almaktadır: Bayram veled-i İnebeyi, Tanrıverdi veled-i Budak, zımmi Şahbula, zımmi Hüdaverdi, zımmi Karaman ve Hüsrev, zımmiye Katunpeşe, Körpe veled-i Sultanşah, Şehbula veled-i Seferşeh, Şahbula bint-i Tatar, Yağmur (Ongan 1958: 17, 46, 48, 609, 581, 226, 103, 180, 61, 206,268).

Burada yer verilen örnekleri çoğaltmak mümkündür. Nitekim, Kayseri ve Ankara dışında Niğde, Sivas, Karaman, Konya ve Nevşehir gibi illere ait Tapu Tahrir ve Şer’iye sicillerinde benzer isimlere rastlanmaktadır. Konu ile ilgili olarak Ömer Lütfi Barkan’ın Türk Yapı Malzemesi ve Tarihi için Kaynaklar başlıklı makalesi da konu itibarıyla önemli bir bilgi içermektedir. Süleymaniye Camii ve imaretinin Mufassal Muhasebe Defterlerini inceleyen Barkan, çalışan gayrimüslim işçiler arasında Budak, Karagöz, Arslan, Karaman, Timur, Alagöz, Tanrıverdi, Aydoğmuş, Ayvat, Kalender, Hızır, Murad, Aslıbeg, Aydın, Paşa Bey, Karyağdı, Karabaş, Karakaş, Kaplan, Hüsrev, Kumru, Kuzu, Bahadır, Bayram, Balı, Melikşah gibi isimler taşıyanların kalabalık Türk kitleleriyle iç içe yaşayan gayri müslim veya geçmişte Hıristiyanlığı kabul etmiş, fakat lisan ve isimlerini değiştirmemiş Türk soylu kimseler olabileceğine dikkat çekmektedir (Barkan 1955-56:13,19)

Hıristiyan nüfus arasında Türkçe isim örnekleri sadece orta Anadolu ile sınırlı değildir. İrene Beldiceanu, Bitinya olarak adlandırılan güney Marmara bölgesi ile ilgili olarak Tapu Tahrir defterleri üzerinde yapmış olduğu incelemeler sonucunda ilginç tespitler yapmıştır. Beldecianu, 16.yy. sonuna kadar kentlerdeki gayri müslim nüfusun azaldığına dikkat çekerken, doğrudan Türk adlarını taşıyan Yüreğir ve Çepni köyleri üzerinde önemle durmaktadır. Yüreğir köyünde yaşayanlar Hıristiyan ve Grek Ortodoks takviminden isimler taşımaktayken, Çepni köyü nüfusu Müslüman ve Hıristiyan olarak ayrılmakta ve Hıristiyanlar arasında Türkçe isimlere rastlanmaktadır. Beldecianu, Yüreğir köyündeki Grek Ortodoks takviminden isim taşıyanların varlığını Bizans döneminde hizmet eden Türklere ve Bizans’ın Hıristiyanlaştırma siyasetinde katı bir kural olarak var olan barbar isimlerinin bırakılması olayına bağlarken, Çepni köyü sakinlerinin babadan oğula uzanan bir süreç içinde Hıristiyanlıklarının incelenmesi gereken bir Türk-Tatar topluluğunun varlığına dayandırmaktadır (Beldecianu 1997: 18).

Güney Marmara bölgesindeki Ortodoks nüfus yerleşim birimleri arasında Çepni ve Yüreğir isimlerini taşıyan köylerin bulunması ilgi çekici iken, bu bölgenin durumu ile ilgili tamamlayıcı bir bilgiye daha yer vermek gerekmektedir.

Yukarıda Bizans hizmetindeki Anadolu Türkmenlerinden bahsedilmişti. 14.yy. içerisinde Türkopol ismiyle anılan bu askerlerden bazılarının Bizans-Katalan mücadeleleri sırasında saf değiştirerek Katalanların tarafına geçtikleri ve Bizans’a karşı yağma hareketlerine katıldıkları bilinmektedir. İşte bu dönemde Halil ve Melik isminde iki komutanın emrinde savaşan Türkopoller Anadolu’daki Türkmenlerden destek almışlardır. Bu yağma hareketlerinin ardından bu askerlerden bazıları Halil komutanla birlikte Anadolu’ya geçmişlerdir. Bu geçiş sırasında Dobruca’da yaşayan ve İzzeddin Keykavus ile birlikte Anadolu’yu terk eden Türklerin de var olduğu bilinmekle birlikte, Müslümanların yanında Hıristiyan Türkopollerin de olabileceği üzerinde durulması gereken bir noktadır (Wittek t.y.: 666). Diğer taraftan, Halil komutanın Anadolu’ya geçmesi sonrasında neler olduğu konusunda ise İsmail Hakkı Uzunçarşılı’nın Anadolu Beylikleri Tarihi adlı eserine bakmak gerekmektedir. Uzunçarşılı, Halil komutanla Anadolu’ya geri dönen Dobrucalı Sarı Saltık’ın Alevî Türkmenlerinin Çanakkale-Balıkesir bölgesindeki Karesi Beyliği’nin başındaki Karasi Bey tarafından beyliğinin topraklarına yerleştirildiklerini vurgulamaktadır (Uzunçarşılı 1988: 96). Dolayısıyla, bugün dahi bahsi geçen bölgede tahtacı Türkmenlerinin yaşıyor olması bir tarafa, Osmanlı döneminde 16.yy. da bölgede Yüreğir ve Çepni isimlerini taşıyan köy nüfusu arasında yoğun bir şekilde Türkçe isim taşıyan gayrimüslimin varlığı da komutan Halil ile birlikte Anadolu’ya geçen Türkopollerle bağlantılı olsa gerektir.

Sonuç olarak, bazı Ortodoksların Karamanlı olarak adlandırılmalarını, Karamanoğullarının hâkim olduğu sahada yaşamış olmalarından dolayı sadece coğrafî bir isimlendirmeye bağlamak kanaatimizce doğru değildir. Anadolu Türkmen beylikleri içerisinde önemli bir güç unsuru olarak İlhanlı ve Osmanlı Devletleri karşısında Selçuklu Sultanlığı’nın bir vârisi gibi hareket eden, kardeşi ile giriştiği taht mücadelesi sonunda Bizans İmparatorluğu’na sığınan İzzeddin Keykavus’u destekleyen Karamanlıların ve Bizans hizmetindeki Anadolulu Hıristiyan Türkmenlerin, yani Türkopollerin, varlığı kadar, özellikle Osmanlı idaresi altında orta Anadolu bölgesindeki Ortodoks nüfus arasında rastlanan öz Türkçe isimlerin yoğunluğu ve bu insanların günlük yaşamlarında tek kelime Yunanca bilmeden Türkçe konuşmaları ve hatta ibadet etmeleri dışında bugün dahi akıcı bir şekilde Türkçe konuşabilmeleri bir zamanların güçlü Türkmen beyliği Karamanoğullarının Karamanlı Ortodokslarla doğrudan alâkalı olduklarını açıkça ortaya koymaktadır, denilebilir.

Urumlar
Günümüzde Ukrayna’nın Donetskk bölgesine bağlı Donetsk merkez başta olmak üzere Manguş, Starokırım, Granitnaya, Starolaspa, Staroignatovka, Mirna, Staromolinovka, Starobeşevo, Komar, Ulaklı, Bagatiri köyleri ve Maripol şehrinde yaşayan ve resmi belgelerde Grek olarak adlandırılan bir Ortodoks topluluk yaşamaktır. Topluluğun en çarpıcı özelliği Türkçe konuşuyor olmalarıdır. Dil dışında gelenek ve görenekleri açısından da ilginç bir yapı sergileyen bu topluluk mensupları kendilerine Urum demektedirler.

1989 Sovyetler Birliği nüfus sayımına göre Ukrayna topraklarında 45.000 Urum yaşamaktadır. Ancak, sosyolojik tahminlere göre belirtilen tarih için Urumların nüfusu 60.000 kadardır. Günümüzdeki nüfusları ile ilgili olarak elde resmî bir veri bulunmamasına karşın topluluğun önde gelen aydınlarından Valeri Kior, tüm Ukrayna’da yaklaşık 300.000 Grek yaşamakta olduğunu bu nüfusun yarısını da Urumların oluşturduğunu belirtmiştir (Kior 2002). Bugün ağırlıklı olarak Ukrayna’nın Donetsk bölgesinde yaşayan Urumların asıl yerleşim yerleri ise Kırım’dır. 1778 yılına kadar Kırım’da Kırım Hanlığı idaresi altında yaşamış olan Urumlar, Rus İmparatoriçesi II. Katerina tarafından Ermeni ve Greklerle birlikte Kırım’dan çıkarılarak Donetsk bölgesinde iskana tabi tutulmuşlardır. Kırım’dan ayrılışlarını topluluk üyeleri sürgün olarak nitelendirmektedirler. Bu konuda görüşülen Urumların ortak düşüncesi II. Katerina’nın amacının Kırım Hanlığının ekonomik gücünü elinde tutan Hıristiyan halkın Kırım’dan uzaklaştırıp böylece Hanlığı ekonomik olarak çökertmek olduğudur. Akademik çevrede de benzer görüş hakim durumdadır. Donetsk Devlet Üniversitesi’nde Matematik Profesörü olan Stephan Kalayerov ve Kazakistan’da, Almata’da Deşt-i Kıpçak sahası ve Urumlar üzerine incelemeler yapmakta olan Dr. Aleksandr Garkavets, Ermeni, Rum ve Urumlara yönelik bu iskânın gerçek amacını Kırım hanlığının ekonomik olarak çökertilmesine bağlamaktadırlar (Kalayerov 2002). Nitekim, bu olaydan beş yıl sonra 1785 yılında Kırım Hanlığının Rusya’ya bağlandığı bilinmektedir.

Kırım’dan ayrıldıktan sonra iskân edilecekleri yerlere geldiklerinde kendilerine verilen sözlerin yerine getirilmediğini gören Ermeni, Grek ve Urumların çoğu zaten açlık, soğuk ve hastalıktan yollarda hayatlarını kaybetmiştir. Geride kalan Ermeniler zaman içinde toplam 5 köy kurarken, Grekler ve Urumlar da toplam 22 köy kurmuşlardır. İskân sonrası dönemde hiçbir konuda yardım almadan bugüne kadar varlıklarını sürdürmüş olan Urumlar, gerek Sovyet döneminde var olan, gerekse resmi olarak diğer Greklerle birlikte anılmalarının verdiği ortam dolayısıyla doğrudan Grek toplumundan gördükleri baskıya rağmen ana dilimiz dedikleri Türkçe’yi ve sahip oldukları âdet, gelenek ve göreneklerini kaybetmemişlerdir.

2002 yılı içerisinde yukarıda bahsi geçen yerleşim birimlerinde yapılan saha çalışması sonucunda elde edilen verilere bakıldığında topluluğun 1778 yılı öncesine ait tarihî herhangi bir bilgiye veya yazılı kaynağa sahip olmadıkları tespit edilmiştir. Urumların geçmişlerine yönelik bilgi sahibi olmadıkları gerçeği bir tarafa bu konu ile ilgilenmedikleri de söylenemez. Zira, Urumların merak ettikleri en önemli konu geçmişleri ve kimlikleridir. Onlar resmî kayıtlarda Grek olarak adlandırılsalar da, kendilerinin Greklerden oldukça farklı olduklarını her fırsatta dile getirmektedirler. Başka bir ifadeyle onlar Grek değillerdir, Rus veya Ukrayn da değillerdir. Bu durum karşısında Urumlar kimlerdir?

Urumların tarihi ile yakından ilgilenen ve Ukrayna tarihi üzerine doçentlik tezi hazırlamakta olan Kior, topluluğun tarihi geçmişi üzerine yapmış olduğu araştırmalara dayanarak ilginç bir açıklama yapmaktadır. Kior’a göre Urumlar, yüzyıllar boyunca Hunlardan itibaren Bulgar, Hazar, Peçenek, Uz ve Kıpçak Türklerinin hakim oldukları Deşt-i Kıpçak ismiyle anılan bu coğrafyada yaşamışlar ve yaşamaktalar. Bunun yanında, dil olarak hem güney hem de kuzey Türkçesinin özelliklerini taşımaktalar ve aşağıda örnekleri görüleceği gibi âdet, gelenek ve görenek olarak da Greklere değil, Türklere benzemekteler. Sonuçta, Kior’a göre Urumlar köken olarak Kıpçak-Oğuz Türklerinin bir karışımıdırlar (Kior 2002). Diğer taraftan, Kior’un bahsetmiş olduğu Deşt-i Kıpçak sahasının yüzyıllar boyunca Roma Katolik Kilisesi ve Bizans Ortodoks Kilisesinin misyon faaliyetlerine sahne olması ve bu faaliyetler sonucunda bu Türk boylarına mensup binlerce Türkün Hıristiyanlığı kabul ettikleri bugün bilinen tarihî bir gerçektir.2 Ayrıca, başta konuştukları dil ile Greklerden tamamen ayrılan Urumlar, sahip oldukları gelenek ve görenekleriyle de Greklerden farklı bir yapı sergilediklerini vurgulamayı ihmal etmemektedirler(Kior 2002).

2 Deşt-i Kıpçak sahasında misyonerlik faaliyetleri hakkında detaylı bilgi için bkz.: Peter Golden,
“Religion Among the Qıpcaqs of Medivial Eurasia”, Central Asiatic Journal, no.42, 1998; İstvan
Vasary, “ Orthodox Christian Qumans and Tatars of Crimeea in the 13th-14th centuries”,
Central Asiatic Journal, vol.32, no. 3-4, 1988; Gyula Moravcsik, “ Byzantinische Mission im Kraise
der Türkvölker an der Nordküste des Schwarzen Meeres”, Proceedingss of the 13th International
Congress of Byzantine Studies, Oxford, 5-10September 1966, ed. J.M. Hussey, D. Obelensky and S.
Runciman, Oxford Un. Press, London, 1977.

Bir toplumu tanımanın en önemli kaynakları o toplumun sahip olduğu kültürel öğeleridir. Bu bağlamda, Urum toplumunu tanımak için bugün hâlâ devam ettirmeye çalıştıkları gelenekleri ve adetleri arasında yer alan düğün, doğum ve ölüm âdetleri ayrı bir yere sahiptir. Eski Kırım’da (StaroKırım) yaşamakta olan Feodora Mihaeliç, geleneklerinin Greklerden farklı olduğunun altını çizerken bir Urum düğününü şu şekilde tarif etmektedir: ilk gün süslenen iki at ile gelinin evine gidilir ve gelinin vaftiz annesi geline damat ile paylaşacağı bir yastığı satar. Gelin evine gidilirken gelinin vaftiz annesi ön sırada yeri alır ve gelinin temizliğini simgeleyen kırmızı bir bayrak taşır. İkinci gün köy meydanında gelinin anne ve babası ile damadın anne ve babası oluşturulan bir çember içinde davul, klarnet, kemençe eşliğinde oyunlar oynarlar. Bu iki ailenin birbirine saygısı için yapılan bir uygulamadır. Üçüncü gün ise gelinin çeyizi alınmaya gidilir ve sonrasında düzenlenen eğlence ve törenle evlilik gerçekleştirilir. Bu arada çalınan gelin havası ile gelin ağlatılmaya çalışılır. Yeni bir çocuk dünyaya geldiğinde ise aile, kendilerine göz aydına gelen misafirleri için göz aydın sofrası hazırlamaktadır. Ayrıca, bebeğin kötü ruhlardan korunması için de yatağa istavroz-haç konur. Bu arada yeni doğan bebek-balanın kırklanması gerekmektedir. Loğusa kadın ise 40 gün dışarıya çıkmamaktadır. 40.gün ise banyoda iyice yıkandıktan sonra kiliseye giderek dua eder. Loğusanın 40 gün boyunca dışarı çıkmamasının sebebini geçmişte Urumlar arasında yaygın olan bir inanca bağlamak mümkündür. Bunun temelinde yeni doğum yapan bir kadının bastığı yerde ot bitmeyeceği inancı vardır. Düğün ve doğum kadar ölüm olayı karşısında da Urumların sahip oldukları inanç ve uygulamalar dikkat çekicidir. Her şeyden önce cenaze töreni düzenlenmeden cenazenin bir gece evde yatması gerekmektedir. Cenazenin bulunduğu odada mum yanarken cenazenin ayakları ve çenesinin bağlanması gerekmektedir. Karnının üzerine ise mıknatıs konulmakta eline de haç verilmektedir. Bu arada evde yaşayan kedi ve köpekler kapatılmalıdır. Ayrıca evdeki tüm aynalar da bir örtüyle kapatılmaktadır. Ertesi gün düzenlenen cenaze töreni ile defin işlemi gerçekleştirilir. Cenazenin defnedilmesinden sonraki 8. ve 40.günleri önemlidir ve ölen kişinin akrabalarının tıraş olmaması âdeti vardır. Urumlar arasında var olan bir diğer inanç da nazar değmesidir. Mihaeliç, nazar değmesinin esneme ve baş ağrısı ile ortaya çıktığını belirtirken, bazı insanların gözünün değebileceğini vurgulamaktadır. Nazara karşı İncil’den dua okunduğunu belirtirken bu duayı da herkesin okuyamayacağının altını çizmekte ve kendi ailelerinde bu özelliğin büyük annesinin elini sürüp sırtını sıvazlamasıyla kızı Ludmila’ya geçtiğini belirtmektedir. Çocuk oyunlarına bakıldığında ise koyun ayağı kemiği ile oynanan aşık oyunu, dip düştü, elçi geldi, çaka oyunu, çelik çomağın geçmişte çocuklar arasında oynan oyunlar olduğu anlaşılmaktadır. Bugün dahi yapılan yemeklerine bakıldığında, kavurmanın sızık ismiyle, ayranın aryan, kaymağın haymah olarak, pekmezin bekmez olarak telâffuz edilmesi dışında yoğurdun süzme yoğurt hali ile, köbetenin ve kolbasının (Mihaeliç 2002; Konstantinova 2002) var olması ilgi çekicidir.

Sahip oldukları gelenekleri ve âdetleri ile ve bugün dahi taşıdıkları Arabacı, Keçeci, Yağmurci, Nalça, Karasakal, Kör (Kior), gibi Türkçe soy isimleriyle Grek olarak adlandırdıkları Yunanlılardan tamamen farklı olduklarını ve aralarında hiç de iyi bir ilişkinin bulunmadığını dile getiren Urumlar, resmî literatürde Grek olarak adlandırıldıkları hâlde neden Greklere benzemedikleri, neden onlarla anlaşamadıkları ve en önemlisi de neden Türkçe konuştuklarını sorgulamaktadırlar.

Topluluk üyeleri açık ve sade bir biçimde Türkçe konuşuyor olsa da, kendileri dillerini Türkçe olarak değil de, Greko-Tatar ve Urumca olarak adlandırmaktadırlar. Greko-Tatar adlandırması bugün batı literatüründe yer alan bir adlandırma olup (Podolsky 1985) Urumlar arasında da bu isimlendirme kullanılmakta ve kendilerinin Yunanlılardan ayrı olduklarını belirtmek için “biz Helen değiliz Greko-Tatarız. Helen başka Greko-Tatar başka” şeklinde ifade etmektedirler. Bunun dışında ayrıca yaşlı kuşak özellikle Urum tabirini kullanmaktadır. Gündelik yaşamlarında her ne kadar Rusça etkin bir yere sahipse de, kendi aralarında ve evlerinde orta ve yaşlı kesim Urumca konuşmaktadırlar. Kırım’dan 1778’de ayrılmalarını takiben her türlü kısıtlama ve yasağa rağmen dillerini korumayı bu şekilde başardıklarını belirten Urumlar, kendi aralarındaki konuşmalarda Rusça konuşanları “bizces laf et” diyerek uyarmaktadırlar. Diğer taraftan, bizces dedikleri dillerinin Türkçe ile %99 oranında aynı olduğunu da kabul etmektedirler. Ancak, topluluk üyeleri arasında dillerinin ölmek üzere olduğu yönünde ciddî bir endişenin de var olduğu gözlenmektedir. Bu konuda özellikle gençlerin kendi ana dillerini konuşmaları ve unutmamaları için topluluk üyelerinin önde gelen isimlerinin önemli sayılabilecek girişimlerinin olduğu da gözlenmiştir. Bu bağlamda, Urumların Karan dedikleri ancak, Ukrayna devleti tarafından Granitnaya olarak ismi değiştirilen bir Urum köyünde emekli bir kütüphane görevlisi olan Dora Vasilevna Famiçova, evlenmeden önceki soyadının Körük olduğunu belirtirken Urum gençlerinin kendi kültürlerini ve dillerini unutmamaları için köy kütüphanesinde büyüklerinden kalan çeşitli eşyaların sergilendiği bir köşe oluşturduklarını vurgulamıştır. Bunun dışında yine Urum gençlerine kütüphane görevlisiyken ana dillerini doğru dürüst öğrenebilmeleri için onlara Urumca öğrettiğini de dile getirmiştir. Bunun için ayrı bir çalışma yaparak Türkiye’de kullanılan Latin alfabesinin Urumca’nın ifade edilmesinde en uygun alfabe olduğunu tespit eden Famiçova, Latin alfabesini Urumca’ya uyarlamıştır. Bu şekilde, köyün gençlerine görevli olduğu dönemde dillerini Latin alfabesine dayanarak öğreten Famiçova, bugün de bunu yapmak istediklerini ancak, maddî yönden yetersiz olduklarını dile getirmiştir. Famiçova’nın dışında benzer bir uygulama bugün hâlen Valeri Kior tarafından Eski Kırım (StaroKırım)’da yürütülmektedir. Kior, köyün gençlerine Latin alfabesiyle değil de, Kiril alfabesiyle Urumca öğrettiğini ve bunu devam ettirmek istediklerini belirtmiştir (Famiçova 2002 ; Kior 2002).

Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında 18. yy. sonundan itibaren Rus denetimi altına girmelerine rağmen Urumca dedikleri dillerinden ve kültürlerinden vazgeçmemiş olan Urumların bugün hala kendi içlerinde bu şekilde varlıklarını devam ettirmeye çalışmalarının gerçekten büyük bir başarı olduğunu belirtmek gerekmektedir. Ancak, Urumlar bu varlık mücadelesinde bugüne kadar başarılı olsalar da, bu başarılarının devamı için önlerinde uğraşmaları gereken bir takım meselelerin olduğu da açıktır. . Şöyle ki, yukarıda adı geçen köy ve şehirlerde yaşayan tüm Urumları ve Grekleri bir arada toplamak amacıyla Yunanistan destekli bir federasyon faaliyet hâlindedir. Donetsk şehrinde bulunan Grek federasyonu başkanı Feodor İstanbulci, 1990 yılında tüm Urum ve Greklerin aynı soydan geldikleri fikrinden hareketle kurulan ve zamanla tüm Grek ve Urumları bir çatı altında toplamayı hedefleyen federasyonun şu anda parçalanmış olduğunu belirtirken bu parçalanmanın nedenleri konusunda herhangi bir açıklama yapmaktan kaçınmıştır (İstanbulci 2002). Diğer taraftan, bahsedilen bu parçalanmanın nedenleri konusunda Urumlar oldukça açık bir şekilde Greklerin kendilerini dışladıklarını, din dışında onlarla dilleri dahil hiçbir ortak noktalarının da olmadıklarına dikkat çekmektedirler. Ayrıca, yapılan görüşmelerden anlaşıldığı kadarıyla Yunanistan destekli federasyon bu bölgede on yıldır faaliyettedir ve Urumlar arasında aslen Helen soyundan gelmekte oldukları ve Türklerin baskısı sonucu Türkçe konuşup onlara benzedikleri şeklinde propaganda yürütmekte, topluluk mensuplarının Yunanca öğrenmelerini sağlamakta, Urum gençlerini eğitim veya çalışma amacıyla Yunanistan’a götürmekte, hatta Yunan vatandaşlığına geçmeleri için çaba sarf etmektedirler. Federasyonun bu çabalarının tamamen boşa gittiği söylenemezse de, federasyona tepki gösteren Urumların sayısının çokluğu federasyonun tam anlamıyla hedefine ulaşamadığını göstermektedir. Çünkü Staroignatovka’da yaşayan Syvetlana Konstantinova, Maria Sağırova ve Evdokia Tırnaksız’ın söylediklerine bakılırsa Yunanistan’a giden Urumlar tıpkı Türk-Yunan nüfus mübadelesinde Yunanistan’a gönderilen Karamanlı Ortodokslar gibi Yunan toplumu tarafından kabul görmemekte ve toplumdan dışlanmaktadırlar. Bunun dışında, Greklerden farklı olduklarının bilincinde olan Urumlar da, her ne kadar maddi açıdan yetersiz olsalar da, kendi başlarına bir organizasyon oluşumunu arzulamaktadırlar (Konstantinova, Sağırova ve Tırnaksız 2002). Şu an için sahip oldukları Birlik adlı gazete ile bu tür bir oluşumun temellerini atmış görünmektedirler. Sahip oldukları bu gazete dışında yukarıda adı geçen akademisyen Kior’un ve ünlü güreşçileri ve şairleri Viktor Borata’nın yazmış oldukları Kiril alfabesiyle Urumca şiir ve yazılar tüm topluluk üyeleri tarafından ilgiyle takip edilmektedir.

Kökenleri konusunda ciddî anlamda sorun yaşayan Urumlar üzerine akademik çevrelerde yapılan çalışmalara bakıldığında bugüne kadar bu konuda tek isim denilebilecek olan Dr. Alexander Garkavets’in adına rastlanmaktadır. Aslen bir Ukrayn olup, şu anda Kazakistan’da Avrasya Araştırmaları Merkezinin başkanlığını yürüten Garkavets, 1973 yılından bugüne Urumlar üzerine dil ve folklorik incelemeler yapmış ve bu anlamda bir çok eser kaleme almıştır. Türkçe konuşmakta olan Urumların köken itibariyle Helen olduklarını iddia eden Garkavets, Urum tabirinin Türkler tarafından Romalılara verilen bir adlandırma olmasının ötesinde bu iddiasını destekleyecek ciddî anlamda tarihî bir veri ileri sürememektedir. Diğer taraftan, konu ile ilgili olarak bugüne kadar Türkiye’de herhangi bir bilimsel çalışmanın bulunmaması da üzerinde durulması gereken bir diğer önemli gerçektir.

Sonuç olarak, 1999 yılından itibaren bugüne kadar gerek Karamanlılar gerekse Urumlar ile ilgili gerçekleştirilen saha çalışmaları ve yapılan literatür taramaları sonucunda ulaşılan verilere dayanarak;Türk tarihi açısından oldukça önemli olan ve bugüne kadar haklarında detaylı çalışmaların yapılmadığı Bizans hizmetindeki Hıristiyan Türklerin konumlarının ve Selçuklu tarihinin özellikle XIII.yy’daki Selçuklu Sultanlığı’nı idare eden iki kardeş, Rukneddin Kılıçarslan ve İzzeddin Keykavus, arasındaki taht mücadelesinde Keykavus’un maiyetindeki binlerce askerle birlikte Bizans İmparatorluğu’na sığınması sonrasında yaşanan gelişmelerin özellikle Yunan kaynakları esas alınarak Türk kaynakları ile karşılaştırmalı olarak detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini vurgulamak gerekmektedir. Diğer taraftan, bugüne kadar elde edilen veriler, Gagauz Türklerinin, bir zamanlar Kırım’da yaşamış olup ve şimdi, geçmişten bugüne dilleri ve kültürleri konusunda taviz vermeden, Ukrayna topraklarında yaşamakta olan Urumların ve 1924 yılına kadar Türkiye topraklarında Rum Ortodoks nüfustan çok Müslüman Türk toplumu ile büyük benzerlikler gösteren, Türkçe konuşan, Türkçe isimler taşımış olan Karamanlılar arasında tarihi bir bağın var olduğunu gösterir niteliktedir denilebilir. Başka bir ifadeyle, en büyük desteği Anadolu Türkmen beyliklerinden ve bu arada Karamanoğullarından alan Sultan Keykavus ile birlikte Bizans’a sığınan ve yine onunla birlikte Kırım Hanlığı topraklarına giden Türklerin varlığı yanında, adı geçen Kırım Hanlığı topraklarının tarihte Deşt-i Kıpçak olarak adlandırılan ve yüzyıllar boyunca Bulgar, Hazar, Peçenek, Uz ve Kıpçakların hüküm sürdüğü sahanın bir parçası olması ve bu sahada Roma Katolik kilisesi ve Bizans Ortodoks Kilisesinin misyon faaliyetlerine sahne olması ve adı geçen Türk boylarına mensup binlerce Türkün Hıristiyanlığı kabul etmesi gerçekleri konuştukları dil ve sahip oldukları kültürel özellikleri açısından Karamanlıların ve bugün kendi üyeleri arasında köklerini Oğuz-Kıpçak Türklerine dayandıran ve Urum olarak adlandırılan bu iki Ortodoks Hıristiyan topluluğun Türklük ile bir bağlarının olduğunu açık bir şekilde ortaya koymaktadır, denilebilir.

Yonca Anzerlioğlu, Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu 2002, Bildiriler, 8-10 Mayıs 2002, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü

Kaynaklar
“Tourcopoloi”, (1933). Megali Ellniki Egkyklopaideia, 23, 235 s.
“Tatikios”, (1933). Megali Elliniki Egkyklopedeia, 22, 822s.
ALİVANOĞLU, Kaliopi, (2000). Apo to Çukur Kappadokia isto Kappadokiko, Karditsa.
AMANTOS, K., (1933). “Tourcopoloi”, Ellinika, 40, 325 s.
ANHEGGER, Robert, (1988). “Evangelinos Misaelidis ve Türkçe Konuşan Dindaşları”, Tarih ve
Toplum, 50, Şubat, 73 s.
---, (1979-1980), “Hurufumuz Yunanca. Ein Beitrag zur Kenntniss der Karamanish-Türkischen Literatür”, Anatolica, no.VII, 159 s.
BARKAN, Ömer Lütfi, (1955-1956). “Türk Yapı ve Yapı Malzemesi İçin Kaynaklar”, İktisat Fakültesi Mecmuası, 17 (1-4 Ekim –Temmuz): 13-19.
BELDECİANU, İrene, (1997). “Bitinya’da Gayri Mülsem Nüfus (14.yy’ın ikinci yarısı –15.yy’ın ilk yarısı), Osmanlı Beyliği, (ed.) Elizabeth ZACHARİADOU, İstanbul.
BRAND, Charles M., (1989). “The Turkish Element in Byzantium, Eleventh- Twelfth Centuries”, Dumbarton Oaks Papers, 43: 13.
CAHEN, Claude, (1985). Osmanlılardan Önce Anadolu’da Türkler, İstanbul.
ÇİÇEKOĞLU, Sultan ile 6.10.2000 tarihinde Farsala Zoodohos Pigi köyünde yapılan mülakat.
DAWKİNS, R.M., (1916). Modern Greek in Asia Minor, Cambridge.
DERNSCHWAM, H., (1992). İstanbul ve Anadolu’ya Seyahat Günlüğü, çev. Prof. Dr. Yaşar ÖREN, Ankara, Kültür Bak. yay.
ECKMANN, J., (1950). “Anadolu Karamanlı Ağızlarına Ait Araştırmalar,I. Phonetika”, A.Ü. D.T.C.F. Dergisi, VIII (Mart 1): 165.
EKİNCİKLİ, Mustafa, (1998). Türk Ortodoksları, Ankara, Siyasal yayınevi.
EYİCE, Semavi, (1962). “Salaville Severien ve Dalleggio, Eugine, Karamanlidika, Bibliographie analytique d’ouvrages en langue Turque imprimes en caracteres Grecs I, 1584-1850”, Belleten, XXVI (Nisan 102): 369.
FAMİÇOVA, Dora ile Karan-Donetsk’de 09.05.2002 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.
GARKAVETS, Aleksandre ile Akmescit’te 13.05.2002 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.
GARZYA, Antonius,(ed.), (1984). Oraiones et Epistolae, Leipzig.
GOLDEN, Peter, (1998). “Religion Among the Qıpcaqs of Medivial Eurasia”, Central Asiatic Journal, 42.
HİONİDİ, Georgio, (1970). İstoria Tis Veria, Selanik.
İSTANBULCİ, Feodor ile Donetsk’de 08.05.2002 tarihinde yapılan mülakat
JASCHKE, Gotthard, (1964). “ Die Türkisch-Orthodoxe Kirche”, Der Islam : 98.
KALAYEROV, Stephan ile Donetsk’de 08.05.2002 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.
DİMİTRİOS ile 9.10.2000 tarihinde Yunanistan’ın Larissa şehrinde yapılan mülakat.
KHONİATES, Niketas, (1995). Historia, (çev.) Fikret IŞILTAN, Ankara, TTK.
KIRPIK,Güray, (1997). Kayseri, Niğde ve Aksaray Livalarında Hıristiyan Türkler, Gazi Ün. Eğitim Fak. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
KİOR, Valeri ile Eski Kırım (Staro Kırım)’da 10.05.2002 tarihinde gerçekleştirilen mülakat.
KİTROMİLİDES, M. PASCHALİDİS ve Alexis ALEXANDRİS, “Ethnic Survival, Nationalism and Forced Migration, The Historical Demograph of the Greek Community of Asia Minor at the Close of the Ottoman Era”, Deltio, 4: 20.
KONSTANTİNOVA, Syvetlana ile Staroigneteva-Donetsk’de 09.05.2002 tarihinde yapılan mülakat.
KRUMBACHER, Karl, (1895). “Michail İtalikos”, Byzantinische Zeitshrift, 4: 10.
MİHAELİÇ, Feodora ile StaroKırım-Donetsk’de 10.05.2002 tarihinde yapılan mülakat.
Mikhail Psellos’un Khronografyası, (1992). (çev.) Işın DEMİRKENT, Ankara, TTK.
MORAVCSİK, Gyula, (1977). “Byzantinische Mission im Kraise der Türkvölker an der Nordküste des Schwarzen Meeres, “Proceedingss of the 13th International Congress of Byzantine Studies, Oxford, 5-10 September (1966), (ed.) J.M. HUSSEY, D. OBELENSKY and S. RUNCİMAN, London: Oxford Un. Press
MURALT, Edouard de, Essai de Chronographie Byzantine pour Servir à l’Examen des Annales du Byzantine Empire et particulierment Des Chronographes Slavons de 395 à 1057, St.Petersburg, 1, 2.
NASTASE, D, “Les Debuts de la Communaute Ecumenique du mont Athos”, Simmetika, tom. Ektos: 263-368.
OCAK, Ahmet Yaşar, (2000). Babiler İsyanı, Aleviliğin Tarihsel Altyapısı, Yahut Anadolu’ya İslam-Türk Heteredoksisinin Teşekkülü, İstanbul.
ONGAN, Halit, (1958). Ankara’nın ı numaralı Şer’iye Sicili, Ankara, TTK.
PAVLİDİS, Kosmas ile 6.10.2000 tarihinde Farsala-Zoodohos Pigi köyünde yapılan mülakat.
PODOLSKY, Baruch, (1985). A Greek Tatar-English Glossary, Ottoharrassowittz, Wiesbaden.
SAĞIROVA, Maria ile Staroignatovka-Donetsk’de 09.05.2002 tarihinde yapılan mülakat
SAVVİDES, Alexis, (1993). “Late Byzantine and Western Historiographers on Turkish Mercenaries in Greek and Latin Armies: Turcoples /Tourkopouloi” in Making of Byzantine History, Studies dedicated to Donald M. Nicol, ed. by Roderick Beaton and Charlotte Rouche, Variorum, 122 s.
TIRNAKSIZ, Evdokia ile Staroignatovka-Donetsk’de 09.05.2002 tarihinde yapılan mülakat.
UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, (1988). Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu -Karakoyunlu Devletleri, Ankara,: TTK.
VASARY, Istvan, (1988). “Orthodox Christian Qumans and Tatars of Crimeea in the 13th-14th centuries”, Central Asiatic Journal, 32 (3-4).
VASİLİEV, A. A., (1952). History of the Byzantine Empire, 324-1453, I, Madison.
VRYONİS, Speros, (1971). The Decline of The Medivial Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the 11th through the 15th century, Los Angeles,.
WİTTEK, Paul, “Yazıcıoghlou Ali on the Christian Turks of the Dobrudja”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, 14, 3: 48.

http://duryoolcu.blogspot.com/2008/11/karamanllar.html